Bilinç bulanıklığı / konfüzyon: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Bilinç bulanıklığı / konfüzyon şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: şuur bulanıklığı, yeri ve zamanı karıştırma
Acil olabilecek bir belirti
Bu şikayet aniden ve şiddetli başladıysa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Bilinç bulanıklığı / konfüzyon şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Bilinç bulanıklığı / konfüzyon hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Sıcak ÇarpmasıHemenVücut ısısının 40°C'nin üzerine çıkıp ısı düzenleme sisteminin çöktüğü, bilinç bozukluğuyla seyreden ve hayati tehlike taşıyan acil bir durumdur.
- 2. Epilepsi (Sara Hastalığı)24 saat içindeBeyin hücrelerinin anormal ve aşırı elektriksel boşalımı sonucu tekrarlayan, kendiliğinden gelen nöbetlerle seyreden kronik bir beyin hastalığıdır.
- 3. Fokal (Kısmi) Epilepsi ve Temporal Lob Epilepsisi24 saat içindeNöbetlerin beynin belirli bir bölgesinden başladığı epilepsi türüdür; dalma, anlamsız hareketler, tuhaf hisler veya tek tarafta kasılma şeklinde gelişebilir.
- 4. Hepatik Ensefalopati (Karaciğer Komasına Bağlı Bilinç Bozukluğu)24 saat içindeİleri karaciğer hastalığında kanda biriken toksik maddelerin beyni etkilemesiyle oluşan kafa karışıklığı, uyku düzeni bozukluğu ve bilinç değişikliğidir.
- 5. Hipoglisemi (Şeker Düşmesi)24 saat içindeKan şekerinin 70 mg/dl'nin altına düşmesiyle titreme, terleme, çarpıntı ve ağır durumlarda bilinç kaybına yol açan tablodur.
- 6. Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma)HemenKan şekerinin çok yükselip vücudun ağır şekilde susuz kaldığı, genellikle yaşlı tip 2 diyabet hastalarında görülen hayati tehlikeli bir durumdur.
- 7. Sodyum Düşüklüğü (Hiponatremi)24 saat içindeKandaki sodyum düzeyinin 135 mmol/L'nin altına düşmesidir; en çok da yaşlılarda halsizlik, bulantı, dengesizlik ve konfüzyona neden olur.
- 8. Solunum YetmezliğiHemenAkciğerlerin kana yeterli oksijen sağlayamaması ve/veya karbondioksiti atamaması durumudur.
- 9. Ateşli Havale (Febril Konvülsiyon)24 saat içinde6 ay ile 5 yaş arası çocuklarda yüksek ateş sırasında görülen, çoğunlukla kısa süren ve kalıcı hasar bırakmayan kasılma nöbetidir.
- 10. Beyin Sarsıntısı (Hafif Kafa Travması)24 saat içindeBaşa alınan darbe sonrası beynin işlevlerinde geçici bozulma olmasıdır; baş ağrısı, sersemlik, unutkanlık ve bulantı sık ortaya çıkar.
- 11. Lewy Cisimcikli DemansBirkaç gün içindeDalgalanan dikkat ve bilinç düzeyi, canlı görsel hayaller, Parkinson benzeri fiziksel aktivite bozukluğu ve uykuda rüyayı yaşama ile seyreden bir bunama türüdür.
- 12. Menenjit (Bakteriyel Beyin Zarı İltihabı)HemenBeyni ve omuriliği saran zarların bakterilerle iltihaplanmasıdır; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ve bilinç bulanıklığıyla saatler içinde hayati tehlike oluşturabilir.
- 13. Sodyum Yüksekliği (Hipernatremi)24 saat içindeKandaki sodyumun 145 mmol/L'nin üzerine çıkmasıdır; tipik olarak yeterince su içemeyen yaşlı, bebek veya yatağa bağımlı insanlarda susuzluğa bağlı gelişir.
- 14. Beyin KanamasıHemenBeyin içindeki bir damarın yırtılarak beyin dokusuna kan sızması sonucu ani felç, baş ağrısı ve bilinç kaybıyla seyreden hayati tehlikeli bir inme türüdür.
- 15. Aspirasyon Pnömonisi24 saat içindeAğız içeriği, yiyecek, sıvı veya mide içeriğinin solunum yoluna kaçmasıyla gelişen zatürredir.
- 16. Karbonmonoksit Zehirlenmesi (Soba Zehirlenmesi)HemenSoba, şofben, kombi, mangal gibi yakıtların kapalı ortamda tam yanmaması sonucu oluşan renksiz, kokusuz karbonmonoksit gazının solunmasıyla gelişen zehirlenmedir.
- 17. Alzheimer HastalığıBirkaç gün içindeBeyin hücrelerinin yavaş yavaş kaybıyla önce yakın hafızanın, ardından düşünme, dil ve günlük hayat becerilerinin bozulduğu en sık bunama nedenidir.
- 18. Sepsis (Kan Zehirlenmesi)HemenBir enfeksiyona vücudun aşırı ve kontrolsüz yanıt vermesi sonucu organların zarar görmeye başladığı, hızla ilerleyen ve acil tedavi gerektiren hayatı tehdit eden bir durumdur.
- 19. Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS)HemenAğır bir hastalık veya yaralanma sonrası akciğerlerde yaygın iltihap ve sıvı birikmesiyle gelişen, hayatı tehdit eden solunum yetmezliğidir.
- 20. Kronik Subdural Hematom24 saat içindeBeyin zarı ile beyin arasında, çoğunlukla hafif bir kafa travmasından haftalar sonra yavaşça kan birikmesi sonucu baş ağrısı, unutkanlık ve güçsüzlük gelişmesidir.
- 21. Status Epileptikus (Uzamış Nöbet)Hemen5 dakikadan uzun süren veya arada bilincin düzelmediği ardışık nöbetlerdir; beyin hasarı ve ölüm riski taşıyan acil bir durumdur.
- 22. Diyabetik Ketoasidoz (Şeker Koması)Hemenİnsülin eksikliği sebebiyle kanda keton birikip kanın asitleştiği, hayati tehlike taşıyan acil bir diyabet komplikasyonudur.
- 23. Ensefalit (Beyin İltihabı)HemenBeyin dokusunun virüs veya bağışıklık sistemi kaynaklı iltihaplanmasıdır; ateş, baş ağrısı, davranış değişikliği, bilinç bulanıklığı ve nöbetlerle seyreden acil bir durumdur.
- 24. Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı)HemenBöbrek fonksiyonlarının saatler veya günler içinde ani olarak bozulmasıyla atık maddelerin ve sıvının vücutta birikmesidir.
- 25. İnme (Felç, Beyin Damar Tıkanıklığı)HemenBeyni besleyen bir damarın pıhtı ile tıkanması sonucu beyin dokusunun kansız kalarak hasar görmesidir; dakikalar önem taşır, acil tedavi gerektirir.
- 26. Vasküler Demans (Damarsal Bunama)Birkaç gün içindeTekrarlayan küçük veya büyük inmeler ve beyin damar hastalığı nedeniyle düşünme, planlama, dikkat ve hafızada basamaklı şekilde kötüleşmedir.
- 27. Uygunsuz ADH Salgısı Sendromu (SIADH)24 saat içindeVücudun gereğinden fazla su tutucu hormon (ADH) salgılamasıyla suyun tutulup kandaki sodyumun seyreldiği bir durumdur.
- 28. Epidural HematomHemenKafaya alınan sert darbe sonrası kafatası ile beyin zarı arasında atardamar kaynaklı hızla kan birikmesidir; acil ameliyat gerektirir.
- 29. Alkol Yoksunluğu ve Deliryum TremensHemenUzun zaman yoğun alkol kullanan kişinin alkolü azaltması veya bırakmasından sonraki saatler-günler içinde titreme, terleme, huzursuzluk ve ağır durumlarda nöbet ve deliryumla giden, hayati tehlike taşıyabilen bir tablodur.
- 30. Akut Karaciğer YetmezliğiHemenÖnceden sağlıklı bir karaciğerin günler-haftalar içinde işlevini kaybetmesidir; sarılık, kanama eğilimi ve bilinç bozukluğu ile hayatı tehdit eder.
- 31. Tiroid Krizi (Tirotoksik Kriz)HemenTedavi edilmemiş veya kontrolsüz hipertiroidinin ani ve hayatı tehdit edecek şekilde ağırlaşmasıdır.
- 32. İnsülinoma (İnsülin Salgılayan Pankreas Tümörü)24 saat içindePankreasta gelişen ve kontrolsüz insülin salgılayarak özellikle açlıkta tekrarlayan şeker düşmelerine yol açan, çoğu zaman iyi huylu küçük bir tümördür.
- 33. Kalsiyum Yüksekliği (Hiperkalsemi)24 saat içindeKandaki kalsiyumun normalin üzerine çıkmasıdır; en sık hiperparatiroidi ve kanserlere bağlıdır ve susama, kabızlık, halsizlik ile konfüzyona sebep olur.
- 34. Lejyoner Hastalığı24 saat içindeLegionella bakterisi içeren su buharının solunmasıyla gelişen, yüksek ateş, öksürük, ishal ve bilinç değişikliğiyle seyredebilen ağır bir zatürre türüdür.
- 35. Hastane Kaynaklı ZatürreHemenHastaneye yatıştan en az 48 saat sonra veya taburculuktan kısa süre sonra gelişen, çoğunlukla dirençli bakterilerin yol açtığı zatürredir.
- 36. Juvenil Miyoklonik EpilepsiBirkaç gün içindeErgenlik döneminde başlayan, en çok da sabah uyandıktan sonra kollarda ani sıçrama tarzında kasılmalar ve bazen büyük kasılma nöbetleriyle seyreden kalıtsal bir epilepsi türüdür.
- 37. İdiyopatik Hipersomni (Aşırı Uyku Hastalığı)RutinGece uzun zaman uyunmasına rağmen gündüz aşırı uykululuk, sabah uyanmakta çok zorlanma ve uyandıktan sonra uzun süren sersemlikle seyreden bir uyku hastalığıdır.
- 38. Doğum Sonrası Psikoz (Postpartum Psikoz)HemenÇoğunlukla doğumdan sonraki ilk iki hafta içinde aniden başlayan, gerçeklikle bağın koptuğu ve acil tedavi gerektiren ağır bir ruhsal durumdur.
- 39. Adrenal Kriz (Böbrek Üstü Bezi Krizi)HemenVücutta kortizolün aniden ve ciddi şekilde yetersiz kalmasıyla tansiyon düşmesi, kusma ve şokla seyreden, hayatı tehdit eden acil durumdur.
- 40. Beyne Sıçramış Kanser (Beyin Metastazı)24 saat içindeVücudun başka bir yerindeki kanserin (en sık akciğer, meme, melanom) beyne yayılmasıdır; erişkinlerde en sık görülen beyin tümörü türüdür.
Sık sorulan sorular
Bilinç bulanıklığı / konfüzyon neden olur?
Bilinç bulanıklığı / konfüzyon; Sıcak Çarpması, Epilepsi (Sara Hastalığı), Fokal (Kısmi) Epilepsi ve Temporal Lob Epilepsisi, Hepatik Ensefalopati (Karaciğer Komasına Bağlı Bilinç Bozukluğu), Hipoglisemi (Şeker Düşmesi), Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Bilinç bulanıklığı / konfüzyon için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Acil Servis, Nöroloji, Endokrinoloji ve Metabolizma, Göğüs Hastalıkları bölümleri ilgilenir.
Bilinç bulanıklığı / konfüzyon ne zaman acildir?
Sıcak Çarpması, Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma), Solunum Yetmezliği, Menenjit (Bakteriyel Beyin Zarı İltihabı), Beyin Kanaması, Karbonmonoksit Zehirlenmesi (Soba Zehirlenmesi) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.