Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma bazen basit ve geçici nedenlere, bazen de erken teşhis gerektiren hastalıklara bağlı olabilir. Uyarı işaretlerini tanımak için listeyi inceleyin.
Diğer ifadeler: hipotansiyon, tansiyon düşmesi
Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Ortostatik Hipotansiyon (Ayağa Kalkınca Tansiyon Düşmesi)Birkaç gün içindeOturur veya yatar pozisyondan ayağa kalkınca tansiyonun belirgin düşmesi sonucu baş dönmesi, göz kararması ve zaman zaman bayılma yaşanmasıdır.
- 2. Sepsis (Kan Zehirlenmesi)HemenBir enfeksiyona vücudun aşırı ve kontrolsüz yanıt vermesi sonucu organların zarar görmeye başladığı, hızla ilerleyen ve acil tedavi gerektiren hayatı tehdit eden bir durumdur.
- 3. Anafilaksi (Alerjik Şok)HemenBesin, ilaç veya arı sokması gibi bir alerjene karşı dakikalar içinde birden fazla organı etkileyen, hayatı tehdit eden ağır alerjik reaksiyondur.
- 4. Adrenal Kriz (Böbrek Üstü Bezi Krizi)HemenVücutta kortizolün aniden ve ciddi şekilde yetersiz kalmasıyla tansiyon düşmesi, kusma ve şokla seyreden, hayatı tehdit eden acil durumdur.
- 5. Hemotoraks (Göğüs Boşluğunda Kan Toplanması)HemenAkciğer zarları arasındaki boşlukta kan birikmesidir; sıklıkla göğüs travması sonrası gelişir.
- 6. Mide Kanaması (Üst Sindirim Sistemi Kanaması)HemenYemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağından kanamadır; kan kusma veya siyah katran gibi dışkı ile kendini gösterir ve acil durumdur.
- 7. Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma)HemenKan şekerinin çok yükselip vücudun ağır şekilde susuz kaldığı, genellikle yaşlı tip 2 diyabet hastalarında görülen hayati tehlikeli bir durumdur.
- 8. Toksik Şok SendromuHemenStafilokok veya streptokok bakterilerinin toksinlerinin yol açtığı, ani yüksek ateş, güneş yanığına benzer yaygın kızarıklık, tansiyon düşmesi ve organ yetmezliğiyle seyreden acil bir durumdur.
- 9. Addison Hastalığı (Böbrek Üstü Bezi Yetmezliği)24 saat içindeBöbrek üstü bezlerinin hasar görmesiyle kortizol ve aldosteron hormonlarının yetersiz üretildiği, ciltte koyulaşmaya yol açan nadir bir hastalıktır.
- 10. Travmatik ve Tansiyon PnömotoraksHemenGöğüs travması, kaburga kırığı veya bıçaklanma sonrası akciğer zarları arasına hava dolması; havanın basınç yapması halinde hayatı tehdit eden tansiyon pnömotoraks gelişir.
- 11. Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS)HemenAğır bir hastalık veya yaralanma sonrası akciğerlerde yaygın iltihap ve sıvı birikmesiyle gelişen, hayatı tehdit eden solunum yetmezliğidir.
- 12. Lewy Cisimcikli DemansBirkaç gün içindeDalgalanan dikkat ve bilinç düzeyi, canlı görsel hayaller, Parkinson benzeri fiziksel aktivite bozukluğu ve uykuda rüyayı yaşama ile seyreden bir bunama türüdür.
- 13. Doğum Sonrası Kanama (Postpartum Kanama)HemenDoğumdan sonra beklenenden çok daha fazla kan kaybedilmesidir; en sık nedeni rahmin yeterince kasılamamasıdır ve hayati tehlike oluşturur.
- 14. Diyabetik Nöropati (Şekere Bağlı Sinir Hasarı)Birkaç gün içindeUzun süre yüksek seyreden kan şekerinin sinirlere zarar vermesiyle bilhassa ayaklarda uyuşma, yanma ve his kaybına yol açan komplikasyondur.
- 15. Peritonit (Karın Zarı İltihabı) ve Bağırsak DelinmesiHemenKarın boşluğunu döşeyen zarın iltihaplanmasıdır; genellikle mide veya bağırsak delinmesine bağlıdır ve karnın tahta gibi sertleştiği hayati bir acil durumdur.
- 16. Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DİK)HemenAğır enfeksiyon, travma, doğum komplikasyonu veya kanser gibi durumlarda pıhtılaşma sisteminin kontrolsüz çalışıp hem yaygın pıhtılara hem de ciddi kanamalara yol açtığı hayati tehlikeli bir tablodur.
- 17. Kalp Zarında Sıvı Birikmesi (Perikardiyal Efüzyon ve Tamponad)24 saat içindeKalbi saran zarın iki yaprağı arasında normalden fazla sıvı toplanmasıdır; sıvı hızla artarsa kalbi sıkıştırarak hayati tehlike (tamponad) oluşturur.
- 18. Sheehan Sendromu (Doğum Sonrası Hipofiz Yetmezliği)Birkaç gün içindeDoğum sırasında ya da hemen sonrasında yaşanan ağır kanama nedeniyle hipofiz bezinin hasar görüp hormon eksikliklerinin geliştiği durumdur.
- 19. Nekrotizan Fasiit (Et Yiyen Bakteri)HemenCilt altındaki kas zarı ve yağ dokusunun hızla yayılan ve dokuyu öldüren bakteriyel enfeksiyonudur; acil cerrahi gerektirir.
- 20. KoleraHemenVibrio cholerae bakterisinin yol açtığı, çok miktarda pirinç suyu görünümünde ağrısız ishalle saatler içinde ağır sıvı kaybına neden olan salgın bir hastalıktır.
- 21. Hipofiz Yetmezliği (Hipopituitarizm)Birkaç gün içindeHipofiz bezinin bir veya birden fazla hormonu yeterince üretememesiyle tiroid, böbrek üstü ve üreme bezlerinin de yetersiz çalıştığı durumdur.
- 22. Kolanjit (Safra Yolu İltihabı)HemenTıkanmış safra kanalında gelişen bakteriyel enfeksiyondur; ateş-titreme, sarılık ve sağ üst karın ağrısı ile hızla kan zehirlenmesine ilerleyebilir.
- 23. İnvaziv Kandidiyaz (Kanda Mantar)HemenCandida mantarlarının kana ve iç organlara yayılmasıyla oluşan, çoğu zaman hastanede yatan, kateterli, yoğun bakımda olan veya bağışıklığı zayıf insanlarda görülen ciddi bir enfeksiyondur.
- 24. Kalp Amiloidozu (Kardiyak Amiloidoz)Birkaç gün içindeAnormal proteinlerin (amiloid) kalp kasında birikerek kalbi kalınlaştırması ve sertleştirmesidir; bilhassa yaşlı erkeklerde kalp yetmezliğine neden olur.
Sık sorulan sorular
Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma neden olur?
Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma; Ortostatik Hipotansiyon (Ayağa Kalkınca Tansiyon Düşmesi), Sepsis (Kan Zehirlenmesi), Anafilaksi (Alerjik Şok), Adrenal Kriz (Böbrek Üstü Bezi Krizi), Hemotoraks (Göğüs Boşluğunda Kan Toplanması), Mide Kanaması (Üst Sindirim Sistemi Kanaması) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Acil Servis, Kardiyoloji, Endokrinoloji ve Metabolizma, Göğüs Cerrahisi bölümleri ilgilenir.
Düşük tansiyon / ayağa kalkınca kararma ne zaman acildir?
Sepsis (Kan Zehirlenmesi), Anafilaksi (Alerjik Şok), Adrenal Kriz (Böbrek Üstü Bezi Krizi), Hemotoraks (Göğüs Boşluğunda Kan Toplanması), Mide Kanaması (Üst Sindirim Sistemi Kanaması), Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.