İstemsiz hareketler / tikler: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
İstemsiz hareketler / tikler şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: tik, kasılma, seğirme
İstemsiz hareketler / tikler şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
İstemsiz hareketler / tikler hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Geçici Tik Bozukluğu (Çocukluk Çağı Tikleri)RutinÇocuklarda sık görülen, bir yıldan kısa süren ve sıklıkla kendiliğinden geçen motor ve/veya vokal tiklerdir.
- 2. Tourette Sendromu ve Tik BozukluğuRutinÇocuklukta başlayan, tekrarlayıcı, ani, istemsiz hareketler (motor tik) ve seslerle (ses tiki) seyreden bir nörogelişimsel bozukluktur.
- 3. Kronik Motor veya Vokal Tik BozukluğuRutinYalnızca motor (fiziksel aktivite) tiklerin ya da yalnızca vokal (ses) tiklerin bir yıldan uzun zaman görüldüğü, 18 yaşından önce başlayan bir durumdur.
- 4. Juvenil Miyoklonik EpilepsiBirkaç gün içindeErgenlik döneminde başlayan, en çok da sabah uyandıktan sonra kollarda ani sıçrama tarzında kasılmalar ve bazen büyük kasılma nöbetleriyle seyreden kalıtsal bir epilepsi türüdür.
- 5. Servikal Distoni (Spazmodik Tortikolis)RutinBoyun kaslarının istemsiz ve sürekli kasılmasıyla başın bir yana dönmesi, eğilmesi veya titremesine yol açan, en sık görülen odaksal distoni türüdür.
- 6. Fokal (Kısmi) Epilepsi ve Temporal Lob Epilepsisi24 saat içindeNöbetlerin beynin belirli bir bölgesinden başladığı epilepsi türüdür; dalma, anlamsız hareketler, tuhaf hisler veya tek tarafta kasılma şeklinde gelişebilir.
- 7. Esansiyel Tremor (Ailesel Titreme)RutinBilhassa ellerde, bir şey tutarken veya fiziksel aktivite ederken ortaya çıkan, sıklıkla ailesel, yavaş ilerleyen titremedir; en sık fiziksel aktivite bozukluğudur.
- 8. Blefarospazm (Göz Kapağı Kasılması)RutinHer iki göz kapağında istemsiz, giderek artan kırpma ve kasılmalarla gözlerin kapanmasına yol açan bir distoni türüdür.
- 9. Hemifasiyal SpazmRutinYüzün bir yarısında, çoğu zaman göz çevresinden başlayıp yanak ve ağız kenarına yayılan, istem dışı ve tekrarlayan kas kasılmalarıdır.
- 10. Epilepsi (Sara Hastalığı)24 saat içindeBeyin hücrelerinin anormal ve aşırı elektriksel boşalımı sonucu tekrarlayan, kendiliğinden gelen nöbetlerle seyreden kronik bir beyin hastalığıdır.
- 11. Otizm Spektrum BozukluğuBirkaç gün içindeSosyal iletişim ve etkileşimde süregen farklılıklar ile sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla tanımlanan, erken çocuklukta başlayan nörogelişimsel bir durumdur.
- 12. REM Uyku Davranış BozukluğuBirkaç gün içindeRüya uykusunda normalde olması gereken kas gevşemesinin kaybolması sonucu kişinin rüyalarını bağırma, yumruk atma, tekmeleme gibi hareketlerle canlandırmasıdır.
- 13. Rolandik Epilepsi (Çocukluk Çağı İyi Huylu Epilepsisi)Birkaç gün içindeÇocuklarda en sık görülen, çoğunlukla uykudan uyanırken yüzün bir yarısında kasılma, salya akması ve konuşamama ile seyreden, ergenlikte kendiliğinden geçen iyi huylu bir epilepsi türüdür.
- 14. West Sendromu (İnfantil Spazm)24 saat içindeÇoğu zaman 3-12 aylık bebeklerde başlayan, baş ve gövdenin öne doğru ani bükülmesi şeklinde kümeler halinde gelen nöbetler ve gelişim geriliğiyle seyreden ağır bir epilepsi türüdür.
- 15. Huntington HastalığıBirkaç gün içindeKalıtsal olarak aktarılan, istemsiz dans eder gibi hareketler (kore), davranış değişiklikleri ve ilerleyici bunama ile seyreden bir beyin hastalığıdır.
- 16. Serebral Palsi (Beyin Felci)Birkaç gün içindeGelişmekte olan beyinde doğum öncesi, sırası veya hemen sonrasında oluşan hasara bağlı kalıcı hareket ve duruş bozukluğudur. İlerleyici değildir; erken fizyoterapi ve rehabilitasyonla çocuğun becerileri bariz şekilde artar.
- 17. Absans Epilepsi (Dalma Nöbetleri)Birkaç gün içindeÖzellikle çocuklarda görülen, birkaç saniye süren, bakışların sabitlenip çocuğun anlık olarak dünyayla bağlantısının koptuğu sık tekrarlayan nöbetlerdir.
- 18. Status Epileptikus (Uzamış Nöbet)Hemen5 dakikadan uzun süren veya arada bilincin düzelmediği ardışık nöbetlerdir; beyin hasarı ve ölüm riski taşıyan acil bir durumdur.
Sık sorulan sorular
İstemsiz hareketler / tikler neden olur?
İstemsiz hareketler / tikler; Geçici Tik Bozukluğu (Çocukluk Çağı Tikleri), Tourette Sendromu ve Tik Bozukluğu, Kronik Motor veya Vokal Tik Bozukluğu, Juvenil Miyoklonik Epilepsi, Servikal Distoni (Spazmodik Tortikolis), Fokal (Kısmi) Epilepsi ve Temporal Lob Epilepsisi gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
İstemsiz hareketler / tikler için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Nöroloji, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Acil Servis bölümleri ilgilenir.
İstemsiz hareketler / tikler ne zaman acildir?
Status Epileptikus (Uzamış Nöbet) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.