Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen): Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen) yaşıyorsanız hangi hastalıkların söz konusu olabileceğini ve hangi doktora gitmeniz gerektiğini merak ediyor olabilirsiniz. İşte olası nedenler.
Diğer ifadeler: ürtiker, kurdeşen, alerji kabarması
Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen) şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen) hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Kurdeşen (Akut Ürtiker)Birkaç gün içindeCiltte aniden ortaya çıkan, kaşıntılı, kabarık, kırmızı veya soluk plaklar olup 6 haftadan kısa sürer; genellikle enfeksiyon, ilaç veya besinlerle tetiklenir.
- 2. Kronik Ürtiker (Geçmeyen Kurdeşen)Birkaç gün içindeAltı haftadan uzun süren, neredeyse her gün çıkıp kaybolan kaşıntılı kabarık plaklarla (kurdeşen) seyreden bir hastalıktır.
- 3. Dermografizm (Ciltte Yazı Belirmesi)RutinCildin kaşınan, çizilen veya basınç uygulanan yerlerinde birkaç dakika içinde çizgi şeklinde kabarık, kaşıntılı izler oluşmasıdır.
- 4. Yumurta AlerjisiBirkaç gün içindeYumurta akı ve sarısındaki proteinlere karşı gelişen, çocukluk çağında sık görülen besin alerjisidir.
- 5. Besin AlerjisiBirkaç gün içindeBelirli bir besindeki proteinlere bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle kurdeşen, dudak şişmesi, kusma ve ara sıra hayatı tehdit eden anafilaksiye yol açan durumdur.
- 6. Fıstık ve Kuruyemiş AlerjisiBirkaç gün içindeYer fıstığı veya fındık, ceviz, kaju, antep fıstığı gibi sert kabuklu yemişlere karşı gelişen, ağır reaksiyon riski yüksek besin alerjisidir.
- 7. Penisilin AlerjisiBirkaç gün içindePenisilin ve amoksisilin gibi beta-laktam antibiyotiklere karşı gelişen, en sık bildirilen ilaç alerjisidir.
- 8. Arı Alerjisi (Arı Sokması Alerjisi)24 saat içindeBal arısı veya eşek arısı sokmasından sonra sokma yerinin ötesinde yaygın kurdeşen, şişlik veya anafilaksi gelişmesidir.
- 9. İlaç Alerjisi24 saat içindeBir ilaca karşı bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle kurdeşen, döküntü, şişlik veya ağır reaksiyonların gelişmesidir.
- 10. Anafilaksi (Alerjik Şok)HemenBesin, ilaç veya arı sokması gibi bir alerjene karşı dakikalar içinde birden fazla organı etkileyen, hayatı tehdit eden ağır alerjik reaksiyondur.
- 11. Alerjik Anjiyoödem24 saat içindeAlerjik bir tepki sonucu dudak, göz kapakları, dil, yüz veya boğaz gibi bölgelerde derin doku katmanlarında ani şişlik oluşmasıdır.
- 12. Deniz Ürünü ve Balık AlerjisiBirkaç gün içindeBalık veya karides, midye, kalamar gibi kabuklu deniz ürünlerine karşı gelişen, erişkinlerde sık görülen ve genellikle kalıcı besin alerjisidir.
- 13. Lateks AlerjisiBirkaç gün içindeDoğal kauçuk lateksin proteinlerine karşı gelişen, eldiven, balon, prezervatif ve tıbbi malzemelerle temas sonrası ortaya çıkan alerjidir.
- 14. İlaç Döküntüsü (İlaç Alerjisi Döküntüsü)Birkaç gün içindeYeni başlanan bir ilaca karşı genellikle 4-14 gün içinde gövdeden başlayıp yayılan, kızamık benzeri kaşıntılı kırmızı döküntüdür.
- 15. Büllöz Pemfigoid24 saat içindeÇoğu zaman yaşlılarda görülen, şiddetli kaşıntı ve kaşıntılı kızarık zemin üzerinde gergin, sağlam, büyük su kabarcıklarıyla seyreden otoimmün bir hastalıktır.
- 16. İnek Sütü AlerjisiBirkaç gün içindeBebek ve küçük çocuklarda inek sütündeki proteinlere karşı gelişen, cilt, sindirim ve solunum belirtileriyle seyreden en sık besin alerjisidir.
- 17. İnek Sütü Protein AlerjisiBirkaç gün içindeBebeğin bağışıklık sisteminin inek sütündeki proteinlere aşırı tepki vermesidir. Kusma, kanlı-mukuslu dışkı, egzama ve kilo alamama gibi belirtilere yol açabilir; çoğu çocukta okul çağından önce geçer.
- 18. Kedi ve Köpek Alerjisi (Hayvan Tüyü Alerjisi)RutinKedi, köpek, at veya kemirgenlerin deri döküntüleri, tükürük ve idrarındaki proteinlere karşı gelişen alerjidir.
- 19. Toksokariyaz (Kedi-Köpek Kurdu)Birkaç gün içindeKöpek ve kedilerin bağırsak kurdu olan Toxocara yumurtalarının toprakla ağza alınması sonucu larvaların karaciğer, akciğer ve göze göç etmesiyle oluşan bir parazit hastalığıdır.
- 20. Karaciğer Kelebeği (Fasiyoliyaz)Birkaç gün içindeKoyun ve sığırlarda yaygın olan Fasciola hepatica parazitinin, su teresi gibi sulak alanda yetişen yeşilliklerle alınmasıyla oluşan, ateş, sağ üst karın ağrısı ve eozinofil yüksekliğiyle seyreden bir karaciğer parazitozudur.
- 21. Kist Hidatik (Karaciğer - Köpek Kisti)Birkaç gün içindeKöpeklerin dışkısıyla atılan Echinococcus yumurtalarının ağız yoluyla alınması sonucu, en sık karaciğerde yavaş büyüyen sıvı dolu kistlerle seyreden ve Türkiye'de endemik bir parazit hastalığıdır.
- 22. Akut Hepatit BBirkaç gün içindeHepatit B virüsünün kan, cinsel temas ve anneden bebeğe bulaşmasıyla gelişen, halsizlik, bulantı, sarılık ve eklem ağrısıyla seyreden, bir kısım hastada kronikleşen karaciğer iltihabıdır.
- 23. Akciğer Kist HidatiğiBirkaç gün içindeKöpek tenyasının (Echinococcus granulosus) yumurtalarının ağız yoluyla alınması sonucu akciğerde sıvı dolu kist oluşmasıdır.
Sık sorulan sorular
Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen) neden olur?
Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen); Kurdeşen (Akut Ürtiker), Kronik Ürtiker (Geçmeyen Kurdeşen), Dermografizm (Ciltte Yazı Belirmesi), Yumurta Alerjisi, Besin Alerjisi, Fıstık ve Kuruyemiş Alerjisi gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen) için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları, Dermatoloji (Cildiye), Acil Servis, Enfeksiyon Hastalıkları bölümleri ilgilenir.
Kabarık kaşıntılı plaklar (kurdeşen) ne zaman acildir?
Anafilaksi (Alerjik Şok) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.