Lenf bezlerinde şişlik: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Lenf bezlerinde şişlik yaşıyorsanız hangi hastalıkların söz konusu olabileceğini ve hangi doktora gitmeniz gerektiğini merak ediyor olabilirsiniz. İşte olası nedenler.
Diğer ifadeler: bezelerde şişlik, lenf nodu büyümesi, koltuk altında şişlik, kasıkta bez
Lenf bezlerinde şişlik şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Lenf bezlerinde şişlik hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Bademcik İltihabı (Akut Tonsillit)Birkaç gün içindeBoğazın iki yanındaki bademciklerin virüs veya bakteri (en önemlisi beta mikrobu) ile iltihaplanmasıdır; şiddetli boğaz ağrısı ve ateşle seyreder.
- 2. Enfeksiyöz Mononükleoz (Öpücük Hastalığı)Birkaç gün içindeEpstein-Barr virüsünün yol açtığı, ateş, şiddetli boğaz ağrısı, boyunda lenf bezi büyümesi ve uzun süren yorgunlukla seyreden enfeksiyondur.
- 3. Hodgkin Dışı Lenfoma24 saat içindeLenfositlerden gelişen ve yavaş seyirliden çok hızlı ilerleyene kadar farklı tipleri olan bir kanser grubudur. Ağrısız ve geçmeyen bez şişlikleri en sık başlangıç belirtisidir.
- 4. Toksoplazmoz (Kedi Hastalığı)Birkaç gün içindeToxoplasma gondii parazitinin az pişmiş et, yıkanmamış sebze veya kedi dışkısıyla bulaşması sonucu gelişen, çoğu kişide belirtisiz ya da boyunda lenf bezi şişliğiyle geçen bir enfeksiyondur.
- 5. Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)Birkaç gün içindeOlgun görünümlü ancak işlevsiz lenfositlerin kanda, kemik iliğinde ve lenf bezlerinde yavaşça birikmesiyle seyreden, yetişkinlerde en sık görülen lösemidir. Çok sayıda hastada yıllarca tedavi gerekmeden izlenebilir.
- 6. Viral Konjonktivit (Viral Göz Nezlesi)Birkaç gün içindeGözün beyaz kısmını ve göz kapağının içini kaplayan zarın, genellikle adenovirüse bağlı bulaşıcı iltihabıdır.
- 7. Herpetik Gingivostomatit (Çocukta Uçuk Virüsüyle Ağız İltihabı)Birkaç gün içindeUçuk virüsüyle (HSV-1) ilk karşılaşmada, genellikle küçük çocuklarda görülen; ateş, şiş-kanayan diş etleri ve ağızda yaygın ağrılı yaralarla seyreden enfeksiyondur.
- 8. Kedi Tırmığı HastalığıRutinEn çok da yavru kedilerin tırmalaması veya ısırmasıyla bulaşan Bartonella henselae bakterisinin yol açtığı, tırmık bölgesine yakın lenf bezlerinde haftalarca süren ağrılı şişlikle seyreden bir enfeksiyondur.
- 9. Hodgkin Lenfoma24 saat içindeLenf sisteminden gelişen ve tipik olarak gençlerde boyunda ağrısız bez şişliği ile başlayan bir kanserdir. Tedaviyle iyileşme oranı en yüksek kanserlerden biridir.
- 10. Adenovirüs EnfeksiyonuRutinAdenovirüslerin yol açtığı, boğaz ağrısı, ateş ve göz kızarıklığının birlikte görüldüğü bulaşıcı bir viral enfeksiyondur.
- 11. Tularemi (Tavşan Hastalığı)24 saat içindeFrancisella tularensis bakterisinin tipik olarak kemirgen idrar ve dışkısıyla kirlenmiş içme suyu yoluyla bulaştığı, ateş, boğaz ağrısı ve boyunda büyük, iltihaplanabilen lenf bezleriyle seyreden bir hastalıktır.
- 12. Diş Apsesi24 saat içindeDiş kökünün ucunda veya diş etinde bakteriyel enfeksiyona bağlı iltihap (cerahat) toplanmasıdır; şiddetli ağrı ve şişlik yapar.
- 13. Yirmilik Diş Eti İltihabı (Perikoronit)Birkaç gün içindeKısmen sürmüş yirmilik dişin üzerini örten diş eti kapağının altında yiyecek ve bakteri birikmesiyle oluşan iltihaptır.
- 14. KızılBirkaç gün içindeA grubu streptokok bakterisinin toksininin yol açtığı, boğaz ağrısı, ateş, çilek dili ve zımpara kağıdı gibi pürüzlü kırmızı döküntüyle seyreden bir hastalıktır.
- 15. Kronik Bademcik İltihabıRutinBademciklerin uzun soluklu veya sık tekrarlayan iltihaplanmasıdır; sık boğaz enfeksiyonları, ağız kokusu ve boğazda sürekli rahatsızlık yapar.
- 16. Genital Herpes (Genital Uçuk)Birkaç gün içindeHerpes simpleks virüsünün (HSV-2 veya HSV-1) cinsel temasla bulaşmasıyla genital bölgede yanma-batma hissinin ardından ağrılı, küme halinde kabarcık ve yaralarla seyreden, tekrarlayabilen bir enfeksiyondur.
- 17. HIV EnfeksiyonuBirkaç gün içindeİnsan bağışıklık yetmezliği virüsünün cinsel yolla, kan ve anneden bebeğe bulaşarak bağışıklık sistemini zayıflattığı, erken teşhis ve tedaviyle uzun ve sağlıklı yaşamın mümkün olduğu kronik bir enfeksiyondur.
- 18. Bademcik Apsesi (Peritonsiller Apse)24 saat içindeBademcik iltihabının bademciğin çevresine yayılarak iltihap kesesi oluşturmasıdır; ağzı açamama ve tek taraflı şiddetli boğaz ağrısıyla seyreder.
- 19. İmpetigo (Bal Rengi Kabuklu Cilt Enfeksiyonu)Birkaç gün içindeSıklıkla çocuklarda burun ve ağız çevresinde başlayan, bal rengi kabuklu yaralarla seyreden, çok bulaşıcı yüzeyel bir bakteri enfeksiyonudur.
- 20. Selülit (Derin Cilt Enfeksiyonu)24 saat içindeCildin derin katmanları ve cilt altı dokunun bakteriyel enfeksiyonu olup yayılan kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ağrıyla seyreder.
- 21. Çıban ve Cilt Apsesi (Fronkül)Birkaç gün içindeKıl kökünden veya cilt altından başlayan, içinde irin biriken, kızarık, sıcak, ağrılı ve giderek yumuşayan bir şişliktir.
- 22. Altıncı Hastalık (Roseola)Birkaç gün içindeİnsan herpes virüsü 6 ve 7'nin bebeklerde yol açtığı, 3-5 gün süren yüksek ateşin ani düşüşünün ardından gövdede pembe döküntü çıkmasıyla tanınan bir hastalıktır.
- 23. Kawasaki Hastalığı24 saat içindeKüçük çocuklarda yüksek ateşle seyreden ve kalbi besleyen damarları etkileyebilen bir damar iltihabıdır. Erken tedavi kalp damarlarında kalıcı hasarı büyük ölçüde önler.
- 24. Frengi (Sifiliz)Birkaç gün içindeTreponema pallidum bakterisinin cinsel yöntemle bulaşmasıyla gelişen; önce ağrısız genital yara, ardından avuç içi ve ayak tabanını tutan döküntüyle seyreden ve tedavi edilmediğinde yıllar sonra beyin, kalp ve damarları etkileyebilen bir enfeksiyondur.
- 25. Erizipel (Yılancık)24 saat içindeCildin üst katmanlarının streptokok enfeksiyonu olup sınırları keskin, kabarık, parlak kırmızı ve sıcak bir plak ile ani yüksek ateşle başlar.
- 26. Meme Kanseri24 saat içindeKadınlarda en sık görülen kanserdir. Başlangıç döneminde yakalandığında tedavi başarısı çok yüksektir; bu nedenle düzenli kendi kendine muayene ve mamografi taraması hayati önemdedir.
- 27. Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)24 saat içindeKemik iliğinde olgunlaşmamış lenfosit hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve çocuklarda en sık görülen kanserdir. Günümüzde çocukların büyük çoğunluğu tedaviyle iyileşmektedir.
- 28. Saçlı Deri Mantarı (Tinea Kapitis)Birkaç gün içindeÖzellikle çocuklarda saçlı deride pullu, saçların kırıldığı yuvarlak kel alanlarla seyreden bulaşıcı bir mantar enfeksiyonudur.
- 29. Tiroid KanseriBirkaç gün içindeTiroid bezinden kaynaklanan, çoğu yavaş büyüyen ve erken tanıyla tedavi başarısı çok yüksek olan kanser türüdür.
- 30. KızamıkçıkBirkaç gün içindeRubella virüsünün yol açtığı, hafif ateş, ense ve kulak arkası lenf bezi şişliği ve yüzden başlayan hafif döküntüyle seyreden bir hastalıktır.
- 31. Uçuk (Herpes Labialis)RutinHerpes simpleks virüsünün dudak ve çevresinde küme halinde, ağrılı, içi su dolu kabarcıklar oluşturduğu tekrarlayıcı bir enfeksiyondur.
- 32. Sitomegalovirüs (CMV) EnfeksiyonuBirkaç gün içindeSitomegalovirüsün yol açtığı, sağlıklı kişilerde sıklıkla belirtisiz veya mononükleoz benzeri geçen, gebelik ve bağışıklık yetersizliğinde ise ciddi sorunlara yol açabilen bir viral enfeksiyondur.
- 33. SarkoidozBirkaç gün içindeVücudun çok sayıda organında, en sık akciğer ve göğüs lenf bezlerinde granülom denen küçük iltihap odaklarının oluştuğu nedeni bilinmeyen bir hastalıktır.
- 34. Mpox (Maymun Çiçeği)24 saat içindeMpox virüsünün yol açtığı, ateş, lenf bezi şişliği ve genital bölge, ağız veya vücutta içi sıvı dolu, sonra kabuklanan yaralarla seyreden bir viral hastalıktır.
- 35. Kronik Granülomatöz HastalıkBirkaç gün içindeAkyuvarların bakteri ve mantarları öldürememesi nedeniyle tekrarlayan ağır apseler, zatürre ve granülom oluşumu ile seyreden kalıtsal bir bağışıklık yetmezliğidir.
- 36. Kulakta Sivilce (Kulak Yolu Furunkülü)Birkaç gün içindeKulak yolunun dış kısmındaki kıl kökünün stafilokok bakterisiyle iltihaplanarak çıban oluşturmasıdır; küçük olmasına rağmen çok ağrılıdır.
- 37. Baş Biti (Pedikülozis)RutinBaş bitinin saçlı deriye yerleşmesiyle ense ve kulak arkasında kaşıntı, saç tellerine yapışık sirke ve canlı bitlerle seyreden bulaşıcı bir durumdur.
- 38. DifteriHemenCorynebacterium diphtheriae bakterisinin yol açtığı, boğazda yapışık gri zar, boyunda belirgin şişlik ve solunum yolu tıkanmasıyla seyreden, aşıyla önlenebilen ağır bir hastalıktır.
- 39. Dış Kulak Yolu İltihabı (Yüzücü Kulağı)Birkaç gün içindeKulak deliğinden kulak zarına uzanan dış kulak yolunun derisinin iltihaplanmasıdır; çoğunlukla havuz ve deniz sonrası ortaya çıkar.
- 40. Yutak Arkası Apsesi (Retrofarengeal Apse)HemenYutağın arkasındaki derin boyun boşluğunda iltihap toplanmasıdır; ateş, boyun sertliği ve yutma güçlüğüyle seyreden acil bir durumdur.
Sık sorulan sorular
Lenf bezlerinde şişlik neden olur?
Lenf bezlerinde şişlik; Bademcik İltihabı (Akut Tonsillit), Enfeksiyöz Mononükleoz (Öpücük Hastalığı), Hodgkin Dışı Lenfoma, Toksoplazmoz (Kedi Hastalığı), Kronik Lenfositik Lösemi (KLL), Viral Konjonktivit (Viral Göz Nezlesi) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Lenf bezlerinde şişlik için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Enfeksiyon Hastalıkları, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Dermatoloji (Cildiye), Kulak Burun Boğaz bölümleri ilgilenir.
Lenf bezlerinde şişlik ne zaman acildir?
Difteri, Yutak Arkası Apsesi (Retrofarengeal Apse) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.