Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: siyanoz, mor dudak
Acil olabilecek bir belirti
Bu şikayet aniden ve şiddetli başladıysa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Solunum YetmezliğiHemenAkciğerlerin kana yeterli oksijen sağlayamaması ve/veya karbondioksiti atamaması durumudur.
- 2. Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS)HemenAğır bir hastalık veya yaralanma sonrası akciğerlerde yaygın iltihap ve sıvı birikmesiyle gelişen, hayatı tehdit eden solunum yetmezliğidir.
- 3. Büyük Atardamarların Ters Çıkışı (Büyük Arter Transpozisyonu)HemenAort ile akciğer atardamarının yer değiştirmiş olarak çıktığı, yenidoğanda doğumdan saatler-günler sonra ciddi morarmaya yol açan acil bir doğumsal kalp hastalığıdır.
- 4. MethemoglobinemiHemenHemoglobinin oksijen taşıyamayan methemoglobine dönüşmesiyle ciltte ve dudaklarda grimsi-mavi renk değişikliği, nefes darlığı ve baş ağrısı gelişen bir durumdur.
- 5. Fallot Tetralojisi (Mavi Bebek Hastalığı)24 saat içindeDört kalp anomalisinin birlikte bulunduğu, kirli kanın vücuda karışması nedeniyle bebeklerde morarmaya yol açan doğumsal kalp hastalığıdır.
- 6. Travmatik ve Tansiyon PnömotoraksHemenGöğüs travması, kaburga kırığı veya bıçaklanma sonrası akciğer zarları arasına hava dolması; havanın basınç yapması halinde hayatı tehdit eden tansiyon pnömotoraks gelişir.
- 7. Astım Krizi (Ağır Astım Atağı)HemenAstımlı kişide nefes darlığı, hırıltı ve göğüs sıkışmasının hızla kötüleştiği, kurtarıcı tedaviye yeterli yanıt vermeyen acil bir durumdur.
- 8. KOAH Alevlenmesi (Atak)24 saat içindeKOAH'lı hastada nefes darlığı, öksürük ve balgamın günlük değişkenliğin ötesinde, birkaç gün içinde bariz kötüleşmesidir.
- 9. Solunum Yoluna Yabancı Cisim KaçmasıHemenFındık, fıstık, çekirdek, oyuncak parçası gibi cisimlerin nefes borusuna veya bronşlara kaçmasıdır; en sık 1-3 yaş çocuklarda ortaya çıkar.
- 10. Yenidoğan Sepsisi (Bebeklerde Kan Zehirlenmesi)HemenYaşamın ilk 28 gününde bakteri veya virüslerin kana karışarak tüm vücudu etkilemesidir. Belirtileri çok silik olabilir ve hızla hayatı tehdit edebilir.
- 11. Hipoplastik Sol Kalp SendromuHemenKalbin sol tarafının (sol karıncık, mitral ve aort kapağı, aort) doğuştan yeterince gelişmemesidir; yenidoğanda hayatı tehdit eden en ağır doğumsal kalp hastalıklarındandır.
- 12. Status Epileptikus (Uzamış Nöbet)Hemen5 dakikadan uzun süren veya arada bilincin düzelmediği ardışık nöbetlerdir; beyin hasarı ve ölüm riski taşıyan acil bir durumdur.
- 13. Akciğer Pıhtısı (Pulmoner Emboli)HemenÇoğu zaman bacak toplardamarlarında oluşan bir pıhtının kopup akciğer damarlarını tıkamasıdır; ani nefes darlığı ve göğüs ağrısı yapan hayati bir acil durumdur.
- 14. Boğmaca24 saat içindeBordetella pertussis bakterisinin yol açtığı, nöbetler halinde gelen, sonunda öğürme veya horoz ötüşü benzeri sesle biten süregen öksürükle seyreden bulaşıcı bir hastalıktır.
- 15. Obezite Hipoventilasyon Sendromu24 saat içindeCiddi obezitesi olan bireylerde yetersiz solunuma bağlı olarak gündüz de kanda karbondioksit yükselmesi ve oksijen düşmesidir.
- 16. Ebstein AnomalisiBirkaç gün içindeTriküspit kapağın doğuştan aşağı yerleşmesi ve anormal yapıda olmasıyla sağ kalbin işlevinin bozulduğu nadir bir doğumsal kalp hastalığıdır.
- 17. Bronşiolit24 saat içindeİki yaş altındaki bebeklerde, sıklıkla RSV virüsünün neden olduğu küçük hava yollarının iltihabıdır.
- 18. İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (Akciğer Fibrozisi)Birkaç gün içindeNedeni bilinmeyen, akciğer dokusunun giderek kalınlaşıp sertleşmesiyle (nedbeleşme) ilerleyen kronik bir akciğer hastalığıdır.
- 19. Akciğer Tansiyonu (Pulmoner Hipertansiyon)24 saat içindeAkciğer atardamarlarındaki basıncın yükselmesidir; sağ kalbi zorlayarak eforla nefes darlığı, yorgunluk ve bayılmaya sebep olur.
- 20. Pulmoner Kapak Darlığı (Pulmoner Stenoz)RutinSağ karıncıktan akciğerlere kan götüren kapağın doğuştan dar olmasıdır; hafif olgular belirtisiz seyrederken ağır olgular nefes darlığı ve yorgunluk yapar.
- 21. EpiglotitHemenYutkunurken nefes borusunu kapatan gırtlak kapağının (epiglotun) hızla şişerek hava yolunu tıkayabildiği hayatı tehdit eden bir enfeksiyondur.
Sık sorulan sorular
Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma neden olur?
Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma; Solunum Yetmezliği, Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS), Büyük Atardamarların Ters Çıkışı (Büyük Arter Transpozisyonu), Methemoglobinemi, Fallot Tetralojisi (Mavi Bebek Hastalığı), Travmatik ve Tansiyon Pnömotoraks gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Acil Servis, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Göğüs Hastalıkları, Kardiyoloji bölümleri ilgilenir.
Dudaklarda ve parmak uçlarında morarma ne zaman acildir?
Solunum Yetmezliği, Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS), Büyük Atardamarların Ters Çıkışı (Büyük Arter Transpozisyonu), Methemoglobinemi, Travmatik ve Tansiyon Pnömotoraks, Astım Krizi (Ağır Astım Atağı) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.