Unutkanlık: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli

Unutkanlık bazen basit ve geçici nedenlere, bazen de erken teşhis gerektiren hastalıklara bağlı olabilir. Uyarı işaretlerini tanımak için listeyi inceleyin.

Diğer ifadeler: hafıza kaybı, bellek sorunu, eşyaların yerini unutma

Unutkanlık şikayetiniz mi var?

Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.

Teste başla

Unutkanlık hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

1. Alzheimer HastalığıBirkaç gün içindeBeyin hücrelerinin yavaş yavaş kaybıyla önce yakın hafızanın, ardından düşünme, dil ve günlük hayat becerilerinin bozulduğu en sık bunama nedenidir.
2. Hafif Bilişsel BozuklukRutinYaşa göre beklenenden fazla olan fakat günlük hayat bağımsızlığını bozmayan hafıza veya düşünme sorunlarıdır; bir kısmı ilerleyen dönemde bunamaya ilerleyebilir.
3. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Çocukta DEHB)RutinYaşına göre bariz dikkat sorunu, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle giden, 12 yaşından önce başlayan nörogelişimsel bir durumdur.
4. Vasküler Demans (Damarsal Bunama)Birkaç gün içindeTekrarlayan küçük veya büyük inmeler ve beyin damar hastalığı nedeniyle düşünme, planlama, dikkat ve hafızada basamaklı şekilde kötüleşmedir.
5. Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB)RutinÇocuklukta başlayan dikkat eksikliği, dürtüsellik ve iç huzursuzluk belirtilerinin erişkinlikte de sürerek iş, ilişki ve günlük düzeni etkilemesidir.
6. Hipotiroidi (Tiroid Bezinin Az Çalışması)Birkaç gün içindeTiroid bezinin yeterli hormon üretememesi sonucu metabolizmanın yavaşladığı, en çok da kadınlarda sık görülen bir hastalıktır.
7. B12 Vitamini EksikliğiBirkaç gün içindeSinir sistemi ve kan yapımı için gerekli B12 vitamininin yetersiz olmasıyla halsizlik, uyuşma, unutkanlık ve kansızlığa yol açan yaygın bir durumdur.
8. Post-Konküsyon Sendromu (Sarsıntı Sonrası Sendrom)Birkaç gün içindeBeyin sarsıntısından sonra baş ağrısı, baş dönmesi, unutkanlık, uyku ve duygu durum sorunlarının haftalar-aylar boyunca devam etmesidir.
9. B12 Vitamini Eksikliği AnemisiBirkaç gün içindeB12 vitamininin yetersiz alınması veya emilememesi sonucu büyük ve az sayıda kırmızı kan hücresi oluşmasıyla gelişen kansızlıktır; sinir sistemini de etkiler.
10. Beyin Sarsıntısı (Hafif Kafa Travması)24 saat içindeBaşa alınan darbe sonrası beynin işlevlerinde geçici bozulma olmasıdır; baş ağrısı, sersemlik, unutkanlık ve bulantı sık ortaya çıkar.
11. Lewy Cisimcikli DemansBirkaç gün içindeDalgalanan dikkat ve bilinç düzeyi, canlı görsel hayaller, Parkinson benzeri fiziksel aktivite bozukluğu ve uykuda rüyayı yaşama ile seyreden bir bunama türüdür.
12. Alkol Bağımlılığı (Alkol Kullanım Bozukluğu)Birkaç gün içindeAlkol kullanımının kontrol edilememesi, olumsuz sonuçlarına rağmen sürdürülmesi ve bırakıldığında yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasıyla tanımlanan tedavi edilebilir bir hastalıktır.
13. Esrar (Kannabis) BağımlılığıBirkaç gün içindeEsrar veya sentetik kannabinoidlerin kontrolsüz ve sorun yaratacak şekilde kullanılması, bırakmakta zorlanılması ve yoksunluk belirtileri görülmesiyle giden bir bağımlılıktır.
14. Normal Basınçlı Hidrosefali (Yaşlılarda Beyinde Su Toplanması)Birkaç gün içindeYaşlılarda beyin boşluklarında sıvı birikmesiyle yürüme bozukluğu, idrar kaçırma ve unutkanlık üçlüsünün geliştiği, tedavi edilebilir bir bunama nedenidir.
15. MenopozRutinYumurtalık işlevlerinin azalmasıyla adetlerin kalıcı olarak kesilmesi ve buna eşlik eden sıcak basması, terleme, uyku ve duygu durum değişiklikleridir.
16. Fokal (Kısmi) Epilepsi ve Temporal Lob Epilepsisi24 saat içindeNöbetlerin beynin belirli bir bölgesinden başladığı epilepsi türüdür; dalma, anlamsız hareketler, tuhaf hisler veya tek tarafta kasılma şeklinde gelişebilir.
17. Hepatik Ensefalopati (Karaciğer Komasına Bağlı Bilinç Bozukluğu)24 saat içindeİleri karaciğer hastalığında kanda biriken toksik maddelerin beyni etkilemesiyle oluşan kafa karışıklığı, uyku düzeni bozukluğu ve bilinç değişikliğidir.
18. Disosiyatif Amnezi (Psikolojik Hafıza Kaybı)24 saat içindeSıklıkla travmatik veya çok stresli yaşantılarla ilgili önemli kişisel bilgilerin, sıradan unutkanlıkla açıklanamayacak şekilde hatırlanamamasıdır.
19. Kronik Subdural Hematom24 saat içindeBeyin zarı ile beyin arasında, çoğunlukla hafif bir kafa travmasından haftalar sonra yavaşça kan birikmesi sonucu baş ağrısı, unutkanlık ve güçsüzlük gelişmesidir.
20. Disosiyatif Kimlik BozukluğuBirkaç gün içindeKişide iki veya daha fazla bariz kimlik durumunun bulunduğu ve günlük olayları hatırlamada tekrarlayan boşlukların yaşandığı, sıklıkla ağır çocukluk travmasıyla ilişkili bir durumdur.
21. Frontotemporal DemansBirkaç gün içindeBeynin alın ve şakak bölgelerinin hasarıyla daha genç yaşta başlayan, bariz kişilik-davranış değişikliği veya dil bozukluğuyla seyreden bir bunama türüdür.
22. Sakinleştirici ve Uyku İlacı BağımlılığıBirkaç gün içindeSakinleştirici veya uyku ilaçlarının önerilenden uzun zaman ya da yüksek dozda kullanılması, bırakılamaması ve kesildiğinde yoksunluk belirtileri görülmesiyle giden bir bağımlılıktır.
23. Hiperparatiroidi (Paratiroid Bezinin Fazla Çalışması)Birkaç gün içindeParatiroid bezlerinden birinin veya birkaçının fazla parathormon üretmesiyle kanda kalsiyumun yükseldiği hastalıktır.
24. Epilepsi (Sara Hastalığı)24 saat içindeBeyin hücrelerinin anormal ve aşırı elektriksel boşalımı sonucu tekrarlayan, kendiliğinden gelen nöbetlerle seyreden kronik bir beyin hastalığıdır.
25. İdiyopatik Hipersomni (Aşırı Uyku Hastalığı)RutinGece uzun zaman uyunmasına rağmen gündüz aşırı uykululuk, sabah uyanmakta çok zorlanma ve uyandıktan sonra uzun süren sersemlikle seyreden bir uyku hastalığıdır.
26. Beyin Tümörü (Glioblastom)24 saat içindeBeynin destek hücrelerinden gelişen, yetişkinlerde en sık görülen ve hızlı büyüyen kötü huylu beyin tümörüdür. Haftalar içinde artan baş ağrısı, yeni başlayan nöbet veya kişilik değişikliği önemli uyarılardır.
27. Huntington HastalığıBirkaç gün içindeKalıtsal olarak aktarılan, istemsiz dans eder gibi hareketler (kore), davranış değişiklikleri ve ilerleyici bunama ile seyreden bir beyin hastalığıdır.
28. Ensefalit (Beyin İltihabı)HemenBeyin dokusunun virüs veya bağışıklık sistemi kaynaklı iltihaplanmasıdır; ateş, baş ağrısı, davranış değişikliği, bilinç bulanıklığı ve nöbetlerle seyreden acil bir durumdur.
29. MeningiomBirkaç gün içindeBeyni saran zarlardan gelişen, çoğu zaman iyi huylu ve yavaş büyüyen bir tümördür; çoğu belirti vermez, büyüdükçe baş ağrısı, nöbet ve bası belirtileri yapabilir.
30. Progresif Supranükleer Felç (PSP)Birkaç gün içindeParkinson'a benzeyen ne var ki erken evrede geriye doğru düşmeler ve gözlerin aşağı-yukarı hareketinde kısıtlılıkla seyreden, hızlı ilerleyen bir beyin hastalığıdır.
31. Hasta Sinüs Sendromu24 saat içindeKalbin doğal pil merkezinin yaşla bozulması sonucu nabzın aşırı yavaşlaması, duraklaması veya hızlı-yavaş ataklar arasında gidip gelmesidir.

Sık sorulan sorular

Unutkanlık neden olur?

Unutkanlık; Alzheimer Hastalığı, Hafif Bilişsel Bozukluk, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Çocukta DEHB), Vasküler Demans (Damarsal Bunama), Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB), Hipotiroidi (Tiroid Bezinin Az Çalışması) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.

Unutkanlık için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Nöroloji, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), İç Hastalıkları (Dahiliye), Endokrinoloji ve Metabolizma bölümleri ilgilenir.

Unutkanlık ne zaman acildir?

Ensefalit (Beyin İltihabı) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.