İdrar miktarında azalma: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
İdrar miktarında azalma bazen basit ve geçici nedenlere, bazen de erken teşhis gerektiren hastalıklara bağlı olabilir. Uyarı işaretlerini tanımak için listeyi inceleyin.
Diğer ifadeler: oligüri, az çiş yapma
İdrar miktarında azalma şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
İdrar miktarında azalma hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Dehidratasyon (Vücudun Susuz Kalması)24 saat içindeVücudun kaybettiği sıvının alınan sıvıdan fazla olmasıyla oluşan; susama, ağız kuruluğu, az idrar ve halsizliğe yol açan durumdur.
- 2. Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı)HemenBöbrek fonksiyonlarının saatler veya günler içinde ani olarak bozulmasıyla atık maddelerin ve sıvının vücutta birikmesidir.
- 3. Rotavirüs İshaliBirkaç gün içindeRotavirüsün en çok da bebek ve küçük çocuklarda yol açtığı, kusma ile başlayan, ateş ve günlerce süren bol sulu ishalle seyreden ve sıvı kaybı riski taşıyan bir bağırsak enfeksiyonudur.
- 4. Hiperemezis Gravidarum (Şiddetli Gebelik Kusması)24 saat içindeGebelikte normal bulantı-kusmanın ötesinde, susuzluk, kilo kaybı ve tuz dengesizliğine yol açan şiddetli ve sürekli kusmadır.
- 5. Akut Glomerülonefrit (Nefritik Sendrom)24 saat içindeBöbreklerin süzme birimlerinin ani iltihaplanmasıyla idrarda kan, yüz ve göz kapaklarında şişlik, tansiyon yüksekliği ve idrar azalmasının görüldüğü tablodur.
- 6. Streptokok Sonrası Glomerülonefrit (Boğaz Enfeksiyonu Sonrası Böbrek İltihabı)24 saat içindeStreptokok bakterisinin neden olduğu boğaz veya cilt enfeksiyonundan 1-3 hafta sonra, sıklıkla çocuklarda gelişen böbrek iltihabıdır.
- 7. Sepsis (Kan Zehirlenmesi)HemenBir enfeksiyona vücudun aşırı ve kontrolsüz yanıt vermesi sonucu organların zarar görmeye başladığı, hızla ilerleyen ve acil tedavi gerektiren hayatı tehdit eden bir durumdur.
- 8. Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi)HemenKandaki potasyumun 5,0-5,5 mmol/L'nin üzerine çıkmasıdır; çoğunlukla böbrek yetmezliği ve bazı ilaçlarla ilişkilidir ve ani ölümcül ritim bozukluklarına neden olabilir.
- 9. Pilor Stenozu (Mide Çıkış Darlığı)24 saat içindeMideden bağırsağa geçiş yerindeki kasın kalınlaşarak çıkışı daraltmasıdır. Sıklıkla 2-8 haftalık bebeklerde fışkırır tarzda kusmaya yol açar ve ameliyatla kesin tedavi edilir.
- 10. Rabdomiyoliz (Kas Yıkımı)Hemenİskelet kaslarının hızla yıkılıp içeriğinin kana karışmasıyla kas ağrısı, kola renginde idrar ve akut böbrek yetmezliğine yol açabilen acil bir durumdur.
- 11. Uygunsuz ADH Salgısı Sendromu (SIADH)24 saat içindeVücudun gereğinden fazla su tutucu hormon (ADH) salgılamasıyla suyun tutulup kandaki sodyumun seyreldiği bir durumdur.
- 12. Akut İnterstisyel Nefrit (İlaca Bağlı Böbrek İltihabı)24 saat içindeBöbrek dokusunun tipik biçimde bir ilaca karşı alerjik tepki sonucu iltihaplanmasıyla böbrek fonksiyonlarının birkaç gün-hafta içinde bozulmasıdır.
- 13. KoleraHemenVibrio cholerae bakterisinin yol açtığı, çok miktarda pirinç suyu görünümünde ağrısız ishalle saatler içinde ağır sıvı kaybına neden olan salgın bir hastalıktır.
- 14. Yumurtalık Aşırı Uyarılma Sendromu (OHSS)24 saat içindeTüp bebek veya yumurtlama tedavisi sırasında yumurtalıkların aşırı büyümesi ve karında sıvı birikmesiyle seyreden bir komplikasyondur.
- 15. Hantavirüs Enfeksiyonu24 saat içindeKemirgenlerin idrar, dışkı ve tükürüğüyle kirlenmiş tozların solunmasıyla bulaşan, yüksek ateş, bel ağrısı, böbrek yetmezliği ve kanamayla seyredebilen viral bir hastalıktır.
- 16. Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi)HemenGebeliğin 20. haftasından sonra tansiyon yüksekliği ile birlikte idrarda protein kaçağı veya organ etkilenmesinin görüldüğü, anne ve bebek için tehlikeli bir durumdur.
- 17. Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DİK)HemenAğır enfeksiyon, travma, doğum komplikasyonu veya kanser gibi durumlarda pıhtılaşma sisteminin kontrolsüz çalışıp hem yaygın pıhtılara hem de ciddi kanamalara yol açtığı hayati tehlikeli bir tablodur.
- 18. Hidronefroz (Böbrekte Genişleme)Birkaç gün içindeİdrarın böbrekten akışının engellenmesi sonucu böbreğin toplayıcı sisteminin genişlemesidir; altta yatan tıkanıklığın bulunması gerekir.
- 19. Shiga Toksinli E. coli Enfeksiyonu (EHEC)24 saat içindeShiga toksini üreten E. coli bakterilerinin yol açtığı, şiddetli karın krampı ve kanlı ishalle seyreden, bilhassa çocuklarda böbrek yetmezliğine (HÜS) yol açabilen bir bağırsak enfeksiyonudur.
- 20. Hipoplastik Sol Kalp SendromuHemenKalbin sol tarafının (sol karıncık, mitral ve aort kapağı, aort) doğuştan yeterince gelişmemesidir; yenidoğanda hayatı tehdit eden en ağır doğumsal kalp hastalıklarındandır.
- 21. Böbrek Damar Darlığına Bağlı Hipertansiyon (Renovasküler Hipertansiyon)Birkaç gün içindeBöbreğe kan götüren atardamarın daralması sonucu gelişen, sıklıkla ilaçlara dirençli yüksek tansiyondur.
- 22. Leptospiroz24 saat içindeFare ve diğer hayvanların idrarıyla kirlenmiş su veya toprakla temas sonucu Leptospira bakterisinin bulaştığı, ani yüksek ateş, baldır kaslarında şiddetli ağrı ve göz kızarıklığıyla seyreden, ağır formunda sarılık ve böbrek yetmezliği yapan bir hastalıktır.
Sık sorulan sorular
İdrar miktarında azalma neden olur?
İdrar miktarında azalma; Dehidratasyon (Vücudun Susuz Kalması), Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı), Rotavirüs İshali, Hiperemezis Gravidarum (Şiddetli Gebelik Kusması), Akut Glomerülonefrit (Nefritik Sendrom), Streptokok Sonrası Glomerülonefrit (Boğaz Enfeksiyonu Sonrası Böbrek İltihabı) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
İdrar miktarında azalma için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Acil Servis, Nefroloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümleri ilgilenir.
İdrar miktarında azalma ne zaman acildir?
Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı), Sepsis (Kan Zehirlenmesi), Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi), Rabdomiyoliz (Kas Yıkımı), Kolera, Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.