Yerinde duramama / dürtüsellik: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Yerinde duramama / dürtüsellik şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: hiperaktivite, aşırı hareketlilik
Yerinde duramama / dürtüsellik şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Yerinde duramama / dürtüsellik hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Çocukta DEHB)RutinYaşına göre bariz dikkat sorunu, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle giden, 12 yaşından önce başlayan nörogelişimsel bir durumdur.
- 2. Karşıt Olma Karşı Gelme BozukluğuRutinÇocuğun en az altı aydır özellikle yetişkinlere karşı sürekli öfkeli, tartışmacı, karşı gelen ve kinci bir tutum sergilemesidir.
- 3. Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB)RutinÇocuklukta başlayan dikkat eksikliği, dürtüsellik ve iç huzursuzluk belirtilerinin erişkinlikte de sürerek iş, ilişki ve günlük düzeni etkilemesidir.
- 4. Davranım BozukluğuBirkaç gün içindeÇocuk veya ergende başkalarının temel haklarını ve yaşına uygun toplumsal kuralları sürekli ihlal eden saldırganlık, yıkıcılık, hırsızlık ve kural ihlali davranışlarıdır.
- 5. Tourette Sendromu ve Tik BozukluğuRutinÇocuklukta başlayan, tekrarlayıcı, ani, istemsiz hareketler (motor tik) ve seslerle (ses tiki) seyreden bir nörogelişimsel bozukluktur.
- 6. Otizm Spektrum BozukluğuBirkaç gün içindeSosyal iletişim ve etkileşimde süregen farklılıklar ile sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla tanımlanan, erken çocuklukta başlayan nörogelişimsel bir durumdur.
- 7. Geçici Tik Bozukluğu (Çocukluk Çağı Tikleri)RutinÇocuklarda sık görülen, bir yıldan kısa süren ve sıklıkla kendiliğinden geçen motor ve/veya vokal tiklerdir.
- 8. Kronik Motor veya Vokal Tik BozukluğuRutinYalnızca motor (fiziksel aktivite) tiklerin ya da yalnızca vokal (ses) tiklerin bir yıldan uzun zaman görüldüğü, 18 yaşından önce başlayan bir durumdur.
- 9. Yıkıcı Duygudurum Düzensizliği Bozukluğu (Çocukta Öfke Patlamaları)Birkaç gün içindeÇocuklarda yaşına uygun olmayan, haftada birkaç kez görülen şiddetli öfke patlamaları ve aralarda da süren sürekli sinirlilikle tanımlanan bir durumdur.
- 10. Antisosyal Kişilik BozukluğuBirkaç gün içindeBaşkalarının haklarını sürekli göz ardı etme ve ihlal etme, kurallara uymama, dürtüsellik ve pişmanlık duymama ile giden, 15 yaşından önce davranım sorunlarıyla başlayan bir kişilik örüntüsüdür.
- 11. Enürezis (Çocukta Altını Islatma - Psikiyatrik Yönü)Rutin5 yaşını geçmiş bir çocuğun gece veya gündüz, en az üç ay boyunca haftada iki veya daha sık idrarını yatağa ya da giysisine kaçırmasıdır.
- 12. Fenilketonüri (PKU)Birkaç gün içindeVücudun proteinlerde bulunan fenilalanin adlı maddeyi parçalayamadığı kalıtsal bir metabolizma hastalığıdır. Topuk kanı taramasıyla erken bulunup diyetle tedavi edilirse çocuk sağlıklı gelişir.
Sık sorulan sorular
Yerinde duramama / dürtüsellik neden olur?
Yerinde duramama / dürtüsellik; Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Çocukta DEHB), Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu, Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB), Davranım Bozukluğu, Tourette Sendromu ve Tik Bozukluğu, Otizm Spektrum Bozukluğu gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Yerinde duramama / dürtüsellik için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Nöroloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümleri ilgilenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.