Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe bazen basit ve geçici nedenlere, bazen de erken teşhis gerektiren hastalıklara bağlı olabilir. Uyarı işaretlerini tanımak için listeyi inceleyin.
Diğer ifadeler: bağımlılık, alkol bağımlılığı
Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Sigara ve Nikotin BağımlılığıRutinSigara, puro, nargile veya elektronik sigara yoluyla alınan nikotine bağımlılık gelişmesi, bırakmakta zorlanılması ve kesildiğinde yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasıdır.
- 2. Alkol Bağımlılığı (Alkol Kullanım Bozukluğu)Birkaç gün içindeAlkol kullanımının kontrol edilememesi, olumsuz sonuçlarına rağmen sürdürülmesi ve bırakıldığında yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasıyla tanımlanan tedavi edilebilir bir hastalıktır.
- 3. Esrar (Kannabis) BağımlılığıBirkaç gün içindeEsrar veya sentetik kannabinoidlerin kontrolsüz ve sorun yaratacak şekilde kullanılması, bırakmakta zorlanılması ve yoksunluk belirtileri görülmesiyle giden bir bağımlılıktır.
- 4. Alkole Bağlı Karaciğer HastalığıBirkaç gün içindeUzun soluklu ve aşırı alkol tüketiminin karaciğerde yağlanma, iltihap ve siroza yol açmasıdır.
- 5. Opioid (Eroin ve Ağrı Kesici) Bağımlılığı24 saat içindeEroin veya reçeteli güçlü ağrı kesiciler gibi opioidlerin kontrolsüz kullanımı, tolerans, yoksunluk ve olumsuz sonuçlarına rağmen kullanmaya devam etmeyle giden tedavi edilebilir bir bağımlılıktır.
- 6. Uyarıcı Madde Bağımlılığı (Kokain, Amfetamin, Metamfetamin)24 saat içindeKokain, amfetamin, metamfetamin veya ecstasy gibi uyarıcıların kontrolsüz kullanımıyla giden, ciddi ruhsal ve kalp-damar komplikasyonları taşıyan bir bağımlılıktır.
- 7. Alkol Yoksunluğu ve Deliryum TremensHemenUzun zaman yoğun alkol kullanan kişinin alkolü azaltması veya bırakmasından sonraki saatler-günler içinde titreme, terleme, huzursuzluk ve ağır durumlarda nöbet ve deliryumla giden, hayati tehlike taşıyabilen bir tablodur.
- 8. Sakinleştirici ve Uyku İlacı BağımlılığıBirkaç gün içindeSakinleştirici veya uyku ilaçlarının önerilenden uzun zaman ya da yüksek dozda kullanılması, bırakılamaması ve kesildiğinde yoksunluk belirtileri görülmesiyle giden bir bağımlılıktır.
- 9. Sınırda (Borderline) Kişilik BozukluğuBirkaç gün içindeDuygularda, ilişkilerde ve benlik algısında belirgin dengesizlik, terk edilme korkusu ve dürtüsellikle giden süregen bir örüntüdür.
- 10. Antisosyal Kişilik BozukluğuBirkaç gün içindeBaşkalarının haklarını sürekli göz ardı etme ve ihlal etme, kurallara uymama, dürtüsellik ve pişmanlık duymama ile giden, 15 yaşından önce davranım sorunlarıyla başlayan bir kişilik örüntüsüdür.
- 11. Davranım BozukluğuBirkaç gün içindeÇocuk veya ergende başkalarının temel haklarını ve yaşına uygun toplumsal kuralları sürekli ihlal eden saldırganlık, yıkıcılık, hırsızlık ve kural ihlali davranışlarıdır.
- 12. Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)Birkaç gün içindeÖlüm tehdidi, ciddi yaralanma veya cinsel saldırı gibi bir travmatik olaydan sonra bir aydan uzun süren yeniden yaşama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlık belirtileriyle giden bir durumdur.
- 13. Bipolar Bozukluk Tip 1 (Manik Depresif Hastalık)24 saat içindeEn az bir hafta süren bariz coşku veya taşkınlık (mani) dönemleri ile sıklıkla depresyon dönemlerinin görüldüğü uzun süreli bir duygudurum bozukluğudur.
- 14. Kumar Bağımlılığı (Kumar Oynama Bozukluğu)Birkaç gün içindeKişisel, ailesel ve maddi zararlarına rağmen kontrol edilemeyen, tekrarlayıcı kumar ve bahis oynama davranışıdır.
- 15. Aralıklı Patlayıcı Bozukluk (Öfke Kontrol Sorunu)Birkaç gün içindeDuruma göre orantısız, ani ve kontrol edilemeyen sözel veya fiziksel öfke patlamalarının tekrarlamasıyla giden bir dürtü kontrol bozukluğudur.
- 16. Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB)RutinÇocuklukta başlayan dikkat eksikliği, dürtüsellik ve iç huzursuzluk belirtilerinin erişkinlikte de sürerek iş, ilişki ve günlük düzeni etkilemesidir.
- 17. Şizofreni24 saat içindeGerçeği algılama, düşünme, duygulanım ve davranışı etkileyen; sanrı, varsanı ve düşünce dağınıklığıyla giden, en az 6 ay süren uzun soluklu bir ruhsal hastalıktır.
- 18. Narsisistik Kişilik BozukluğuRutinBüyüklük duygusu, sürekli beğenilme ihtiyacı ve başkalarının duygularını anlamakta güçlükle giden, genç erişkinlikte başlayan uzun süreli bir kişilik örüntüsüdür.
Sık sorulan sorular
Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe neden olur?
Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe; Sigara ve Nikotin Bağımlılığı, Alkol Bağımlılığı (Alkol Kullanım Bozukluğu), Esrar (Kannabis) Bağımlılığı, Alkole Bağlı Karaciğer Hastalığı, Opioid (Eroin ve Ağrı Kesici) Bağımlılığı, Uyarıcı Madde Bağımlılığı (Kokain, Amfetamin, Metamfetamin) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Aile Hekimliği, Gastroenteroloji, Acil Servis bölümleri ilgilenir.
Alkol veya madde kullanımını kontrol edememe ne zaman acildir?
Alkol Yoksunluğu ve Deliryum Tremens gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.