Nöbet (kasılma, bilinç kaybı): Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Nöbet (kasılma, bilinç kaybı), birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.
Diğer ifadeler: sara krizi, epilepsi nöbeti, havale
Acil olabilecek bir belirti
Bu şikayet aniden ve şiddetli başladıysa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Nöbet (kasılma, bilinç kaybı) şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Nöbet (kasılma, bilinç kaybı) hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Epilepsi (Sara Hastalığı)24 saat içindeBeyin hücrelerinin anormal ve aşırı elektriksel boşalımı sonucu tekrarlayan, kendiliğinden gelen nöbetlerle seyreden kronik bir beyin hastalığıdır.
- 2. Ateşli Havale (Febril Konvülsiyon)24 saat içinde6 ay ile 5 yaş arası çocuklarda yüksek ateş sırasında görülen, çoğunlukla kısa süren ve kalıcı hasar bırakmayan kasılma nöbetidir.
- 3. Fokal (Kısmi) Epilepsi ve Temporal Lob Epilepsisi24 saat içindeNöbetlerin beynin belirli bir bölgesinden başladığı epilepsi türüdür; dalma, anlamsız hareketler, tuhaf hisler veya tek tarafta kasılma şeklinde gelişebilir.
- 4. Rolandik Epilepsi (Çocukluk Çağı İyi Huylu Epilepsisi)Birkaç gün içindeÇocuklarda en sık görülen, çoğunlukla uykudan uyanırken yüzün bir yarısında kasılma, salya akması ve konuşamama ile seyreden, ergenlikte kendiliğinden geçen iyi huylu bir epilepsi türüdür.
- 5. Absans Epilepsi (Dalma Nöbetleri)Birkaç gün içindeÖzellikle çocuklarda görülen, birkaç saniye süren, bakışların sabitlenip çocuğun anlık olarak dünyayla bağlantısının koptuğu sık tekrarlayan nöbetlerdir.
- 6. Juvenil Miyoklonik EpilepsiBirkaç gün içindeErgenlik döneminde başlayan, en çok da sabah uyandıktan sonra kollarda ani sıçrama tarzında kasılmalar ve bazen büyük kasılma nöbetleriyle seyreden kalıtsal bir epilepsi türüdür.
- 7. Serebral Palsi (Beyin Felci)Birkaç gün içindeGelişmekte olan beyinde doğum öncesi, sırası veya hemen sonrasında oluşan hasara bağlı kalıcı hareket ve duruş bozukluğudur. İlerleyici değildir; erken fizyoterapi ve rehabilitasyonla çocuğun becerileri bariz şekilde artar.
- 8. Status Epileptikus (Uzamış Nöbet)Hemen5 dakikadan uzun süren veya arada bilincin düzelmediği ardışık nöbetlerdir; beyin hasarı ve ölüm riski taşıyan acil bir durumdur.
- 9. West Sendromu (İnfantil Spazm)24 saat içindeÇoğu zaman 3-12 aylık bebeklerde başlayan, baş ve gövdenin öne doğru ani bükülmesi şeklinde kümeler halinde gelen nöbetler ve gelişim geriliğiyle seyreden ağır bir epilepsi türüdür.
- 10. Beyin Tümörü (Glioblastom)24 saat içindeBeynin destek hücrelerinden gelişen, yetişkinlerde en sık görülen ve hızlı büyüyen kötü huylu beyin tümörüdür. Haftalar içinde artan baş ağrısı, yeni başlayan nöbet veya kişilik değişikliği önemli uyarılardır.
- 11. İşlevsel Nörolojik Belirti Bozukluğu (Konversiyon)24 saat içindeGüç kaybı, nöbet benzeri ataklar, yürüme bozukluğu veya görme-konuşma kaybı gibi nörolojik belirtilerin, yapısal bir sinir sistemi hastalığıyla açıklanamadığı bir durumdur.
- 12. Sıcak ÇarpmasıHemenVücut ısısının 40°C'nin üzerine çıkıp ısı düzenleme sisteminin çöktüğü, bilinç bozukluğuyla seyreden ve hayati tehlike taşıyan acil bir durumdur.
- 13. Ensefalit (Beyin İltihabı)HemenBeyin dokusunun virüs veya bağışıklık sistemi kaynaklı iltihaplanmasıdır; ateş, baş ağrısı, davranış değişikliği, bilinç bulanıklığı ve nöbetlerle seyreden acil bir durumdur.
- 14. MeningiomBirkaç gün içindeBeyni saran zarlardan gelişen, çoğu zaman iyi huylu ve yavaş büyüyen bir tümördür; çoğu belirti vermez, büyüdükçe baş ağrısı, nöbet ve bası belirtileri yapabilir.
- 15. Beyne Sıçramış Kanser (Beyin Metastazı)24 saat içindeVücudun başka bir yerindeki kanserin (en sık akciğer, meme, melanom) beyne yayılmasıdır; erişkinlerde en sık görülen beyin tümörü türüdür.
- 16. Fenilketonüri (PKU)Birkaç gün içindeVücudun proteinlerde bulunan fenilalanin adlı maddeyi parçalayamadığı kalıtsal bir metabolizma hastalığıdır. Topuk kanı taramasıyla erken bulunup diyetle tedavi edilirse çocuk sağlıklı gelişir.
- 17. Beyin Toplardamar Trombozu (Serebral Venöz Tromboz)HemenBeyindeki kanı geri toplayan toplardamarlarda pıhtı oluşmasıdır; giderek artan baş ağrısı, nöbet ve felç belirtileriyle genç kadınlarda daha sık ortaya çıkar.
- 18. Menenjit (Bakteriyel Beyin Zarı İltihabı)HemenBeyni ve omuriliği saran zarların bakterilerle iltihaplanmasıdır; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ve bilinç bulanıklığıyla saatler içinde hayati tehlike oluşturabilir.
- 19. Beyin Damar Yumağı (AVM)24 saat içindeBeyindeki atardamarların toplardamarlara arada kılcal damar olmadan doğrudan bağlandığı doğuştan bir damar yumağıdır; kanama ve nöbetlere neden olabilir.
- 20. Bebeklerde Hidrosefali (Beyinde Su Birikmesi)24 saat içindeBeyin içindeki boşluklarda beyin omurilik sıvısının aşırı birikmesidir. Bebeklerde baş çevresinin hızla büyümesi ve bıngıldağın gerginleşmesiyle fark edilir; erken tedavi beyin hasarını önler.
- 21. Beyin AbsesiHemenBeyin dokusu içinde iltihap (cerahat) toplanmasıdır; giderek artan baş ağrısı, ateş, nöbet ve felç belirtileriyle seyreden acil bir durumdur.
- 22. Alkol Yoksunluğu ve Deliryum TremensHemenUzun zaman yoğun alkol kullanan kişinin alkolü azaltması veya bırakmasından sonraki saatler-günler içinde titreme, terleme, huzursuzluk ve ağır durumlarda nöbet ve deliryumla giden, hayati tehlike taşıyabilen bir tablodur.
- 23. Hipoglisemi (Şeker Düşmesi)24 saat içindeKan şekerinin 70 mg/dl'nin altına düşmesiyle titreme, terleme, çarpıntı ve ağır durumlarda bilinç kaybına yol açan tablodur.
- 24. Beyin KanamasıHemenBeyin içindeki bir damarın yırtılarak beyin dokusuna kan sızması sonucu ani felç, baş ağrısı ve bilinç kaybıyla seyreden hayati tehlikeli bir inme türüdür.
- 25. Yenidoğan Sepsisi (Bebeklerde Kan Zehirlenmesi)HemenYaşamın ilk 28 gününde bakteri veya virüslerin kana karışarak tüm vücudu etkilemesidir. Belirtileri çok silik olabilir ve hızla hayatı tehdit edebilir.
- 26. Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma)HemenKan şekerinin çok yükselip vücudun ağır şekilde susuz kaldığı, genellikle yaşlı tip 2 diyabet hastalarında görülen hayati tehlikeli bir durumdur.
- 27. Hipoparatiroidi (Paratiroid Bezinin Az Çalışması)Birkaç gün içindeParatiroid bezlerinin yeterli parathormon üretememesiyle kanda kalsiyumun düştüğü ve kas kasılmalarına yol açan hastalıktır.
- 28. Kalsiyum Düşüklüğü (Hipokalsemi)24 saat içindeKandaki kalsiyum düzeyinin normalin altına düşmesiyle karıncalanma, kas krampları ve ağır durumlarda kasılma nöbetleri görülen elektrolit bozukluğudur.
- 29. Sodyum Düşüklüğü (Hiponatremi)24 saat içindeKandaki sodyum düzeyinin 135 mmol/L'nin altına düşmesidir; en çok da yaşlılarda halsizlik, bulantı, dengesizlik ve konfüzyona neden olur.
- 30. Sodyum Yüksekliği (Hipernatremi)24 saat içindeKandaki sodyumun 145 mmol/L'nin üzerine çıkmasıdır; tipik olarak yeterince su içemeyen yaşlı, bebek veya yatağa bağımlı insanlarda susuzluğa bağlı gelişir.
- 31. İnsülinoma (İnsülin Salgılayan Pankreas Tümörü)24 saat içindePankreasta gelişen ve kontrolsüz insülin salgılayarak özellikle açlıkta tekrarlayan şeker düşmelerine yol açan, çoğu zaman iyi huylu küçük bir tümördür.
- 32. Uzun QT Sendromu24 saat içindeKalbin elektriksel olarak toparlanma süresinin uzamasıdır; ani bayılma, nöbet benzeri ataklar ve ani ölüme yol açabilecek ritim bozukluklarına zemin hazırlar.
- 33. Epidural HematomHemenKafaya alınan sert darbe sonrası kafatası ile beyin zarı arasında atardamar kaynaklı hızla kan birikmesidir; acil ameliyat gerektirir.
- 34. Subaraknoid Kanama (Anevrizma Patlaması)HemenBeyin zarları arasındaki boşluğa, çoğu zaman bir damar baloncuğunun (anevrizma) patlamasıyla kan sızmasıdır; hayatın en şiddetli, saniyeler içinde başlayan baş ağrısıyla ortaya çıkar.
- 35. Brugada Sendromu24 saat içindeYapısal olarak normal görünen kalpte, kalıtsal bir iyon kanalı bozukluğu sebebiyle ölümcül ritim bozuklukları ve ani ölüm riskinin arttığı bir hastalıktır.
Sık sorulan sorular
Nöbet (kasılma, bilinç kaybı) neden olur?
Nöbet (kasılma, bilinç kaybı); Epilepsi (Sara Hastalığı), Ateşli Havale (Febril Konvülsiyon), Fokal (Kısmi) Epilepsi ve Temporal Lob Epilepsisi, Rolandik Epilepsi (Çocukluk Çağı İyi Huylu Epilepsisi), Absans Epilepsi (Dalma Nöbetleri), Juvenil Miyoklonik Epilepsi gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Nöbet (kasılma, bilinç kaybı) için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Nöroloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Acil Servis, Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümleri ilgilenir.
Nöbet (kasılma, bilinç kaybı) ne zaman acildir?
Status Epileptikus (Uzamış Nöbet), Sıcak Çarpması, Ensefalit (Beyin İltihabı), Beyin Toplardamar Trombozu (Serebral Venöz Tromboz), Menenjit (Bakteriyel Beyin Zarı İltihabı), Beyin Absesi gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.