Öksürük: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Öksürük bazen basit ve geçici nedenlere, bazen de erken teşhis gerektiren hastalıklara bağlı olabilir. Uyarı işaretlerini tanımak için listeyi inceleyin.
Diğer ifadeler: kuru öksürük, sürekli öksürme
Öksürük şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Öksürük hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Akut BronşitRutinBronşların sıklıkla virüslere bağlı, birkaç hafta içinde kendiliğinden geçen geçici iltihabıdır.
- 2. Grip (İnfluenza)Birkaç gün içindeİnfluenza virüsünün yol açtığı, ani yüksek ateş, şiddetli kas ağrısı ve halsizlikle seyreden bulaşıcı solunum yolu enfeksiyonudur.
- 3. Bronşiolit24 saat içindeİki yaş altındaki bebeklerde, sıklıkla RSV virüsünün neden olduğu küçük hava yollarının iltihabıdır.
- 4. Çocuklarda Zatürre24 saat içindeÇocuklarda akciğer dokusunun virüs veya bakterilerle iltihaplanmasıdır; 5 yaş altında en önemli ölüm nedenlerinden biridir.
- 5. Çocuklarda AstımBirkaç gün içindeÇocuklarda en sık görülen kronik hastalık olup tekrarlayan hırıltı, öksürük ve nefes darlığı atakları ile kendini gösterir.
- 6. AstımBirkaç gün içindeHava yollarının kronik iltihabı sonucu tekrarlayan hırıltı, nefes darlığı, göğüste sıkışma ve öksürük atakları ile seyreden bir hastalıktır.
- 7. Öksürük Tipi AstımBirkaç gün içindeTek belirtisi haftalarca süren kuru öksürük olan, hırıltı ve bariz nefes darlığının eşlik etmediği bir astım türüdür.
- 8. Atipik Zatürre (Mikoplazma Pnömonisi)Birkaç gün içindeSıklıkla okul çağı çocukları ve genç erişkinlerde mikoplazma veya klamidya gibi bakterilerin yol açtığı, hafif seyirli ve uzun süren zatürredir.
- 9. Krup (Çocukta Havlar Öksürük)24 saat içindeKüçük çocuklarda gırtlak ve soluk borusunun viral iltihabıdır; köpek havlamasına benzer öksürük, ses kısıklığı ve nefes alırken hırıltıyla seyreder.
- 10. COVID-19Birkaç gün içindeSARS-CoV-2 virüsünün yol açtığı, hafif soğuk algınlığından ağır zatürreye kadar değişen tablolarla seyredebilen solunum yolu enfeksiyonudur.
- 11. Alerjik AstımBirkaç gün içindeEv tozu akarı, polen, hayvan tüyü veya küf gibi alerjenlerle tetiklenen, en sık görülen astım türüdür.
- 12. Farenjit (Yutak İltihabı)RutinAğzın arkasındaki yutak bölgesinin genellikle viral bir enfeksiyona bağlı iltihaplanmasıdır; boğaz ağrısı, yanma ve gıcıkla seyreder.
- 13. RSV Enfeksiyonu (Erişkin)Birkaç gün içindeRespiratuvar sinsityal virüsün erişkinlerde, bilhassa yaşlı ve kronik akciğer-kalp hastalarında yol açtığı, hırıltı ve nefes darlığıyla ağırlaşabilen solunum yolu enfeksiyonudur.
- 14. Solunum Yoluna Yabancı Cisim KaçmasıHemenFındık, fıstık, çekirdek, oyuncak parçası gibi cisimlerin nefes borusuna veya bronşlara kaçmasıdır; en sık 1-3 yaş çocuklarda ortaya çıkar.
- 15. Viral Zatürre24 saat içindeGrip, COVID-19, RSV gibi virüslerin akciğer dokusunu tutmasıyla oluşan zatürredir.
- 16. Soğuk Algınlığı (Nezle)RutinBurun ve boğazı tutan, tipik biçimde rinovirüslerin yol açtığı hafif ve kendiliğinden geçen bir üst solunum yolu enfeksiyonudur.
- 17. Larenjit (Gırtlak İltihabı)RutinSes tellerinin bulunduğu gırtlağın sıklıkla viral enfeksiyon veya sesin aşırı kullanımına bağlı iltihaplanmasıdır; ses kısıklığı ve kuru öksürük yapar.
- 18. Akut SinüzitBirkaç gün içindeYüz kemiklerinin içindeki hava boşluklarının (sinüslerin) çoğu zaman soğuk algınlığı sonrası iltihaplanmasıdır; yüzde ağrı-basınç, burun tıkanıklığı ve koyu akıntıyla seyreder.
- 19. Sessiz Reflü (Laringofaringeal Reflü)RutinMide içeriğinin gırtlak ve boğaza kadar ulaşmasıdır; genellikle mide yanması olmadan ses kısıklığı, boğazda yumru hissi ve kronik öksürük yapar.
- 20. Çocuklarda Yabancı Cisim Yutma veya KaçırmaHemenKüçük çocukların bozuk para, pil, mıknatıs, oyuncak parçası veya fındık-fıstık gibi nesneleri yutması ya da soluk borusuna kaçırmasıdır. En çok da düğme pil ve soluk borusuna kaçan cisimler acil müdahale gerektirir.
- 21. Egzersiz (Efor) AstımıBirkaç gün içindeFiziksel egzersiz sırasında veya hemen sonrasında hava yollarının daralmasıyla ortaya çıkan öksürük, hırıltı ve nefes darlığıdır.
- 22. Astım Krizi (Ağır Astım Atağı)HemenAstımlı kişide nefes darlığı, hırıltı ve göğüs sıkışmasının hızla kötüleştiği, kurtarıcı tedaviye yeterli yanıt vermeyen acil bir durumdur.
- 23. Adenovirüs EnfeksiyonuRutinAdenovirüslerin yol açtığı, boğaz ağrısı, ateş ve göz kızarıklığının birlikte görüldüğü bulaşıcı bir viral enfeksiyondur.
- 24. Duman Zehirlenmesi (Yangın Dumanı Solunması)HemenYangın dumanı veya tahriş edici gazların (çamaşır suyu-tuz ruhu karışımı, klor, amonyak) solunmasıyla hava yollarında ve akciğerde hasar oluşmasıdır.
- 25. Kronik FarenjitRutinYutak mukozasının sigara, geniz akıntısı, reflü veya ağızdan nefes alma gibi nedenlerle uzun soluklu tahriş olmasıdır.
- 26. Kızamık24 saat içindeKızamık virüsünün yol açtığı, yüksek ateş, öksürük, göz kızarıklığı ve yüzden başlayıp tüm vücuda yayılan döküntüyle seyreden çok bulaşıcı bir hastalıktır.
- 27. Hipersensitivite Pnömonisi (Çiftçi Akciğeri, Kuş Besleyici Akciğeri)Birkaç gün içindeKuş, küflü saman, kompost gibi organik tozların tekrar tekrar solunmasıyla akciğerlerde gelişen alerjik iltihaptır.
- 28. Lejyoner Hastalığı24 saat içindeLegionella bakterisi içeren su buharının solunmasıyla gelişen, yüksek ateş, öksürük, ishal ve bilinç değişikliğiyle seyredebilen ağır bir zatürre türüdür.
- 29. Mesleki AstımBirkaç gün içindeİş yerinde solunan toz, buhar veya kimyasallar yüzünden gelişen ya da kötüleşen astımdır.
- 30. İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (Akciğer Fibrozisi)Birkaç gün içindeNedeni bilinmeyen, akciğer dokusunun giderek kalınlaşıp sertleşmesiyle (nedbeleşme) ilerleyen kronik bir akciğer hastalığıdır.
- 31. İlaca Bağlı Akciğer Hastalığı24 saat içindeKullanılan bazı ilaçların akciğer dokusunda iltihap veya nedbeleşmeye yol açmasıdır.
- 32. Kronik SinüzitRutinSinüslerdeki iltihabın tedaviye rağmen 12 haftadan uzun sürmesidir; sürekli burun tıkanıklığı, geniz akıntısı ve koku azalması yapar.
- 33. İnterstisyel Akciğer HastalığıBirkaç gün içindeAkciğerdeki hava keseleri arasındaki ara dokunun iltihaplanması ve/veya nedbeleşmesiyle seyreden 200'den fazla hastalığı kapsayan bir gruptur.
- 34. SilikozisBirkaç gün içindeKristal silika (kuvars) tozunun uzun zaman solunmasıyla akciğerlerde kalıcı nedbeleşme gelişen bir meslek hastalığıdır.
- 35. Plevral Efüzyon (Akciğer Zarında Su Toplanması)24 saat içindeAkciğeri saran iki zar arasındaki boşlukta normalden fazla sıvı birikmesidir; altta yatan bir hastalığın belirtisidir.
- 36. Plörezi (Akciğer Zarı İltihabı)Birkaç gün içindeAkciğeri saran zarların iltihaplanması sonucu nefes alırken, öksürürken bıçak saplanır gibi göğüs ağrısı oluşmasıdır.
- 37. Atelektazi (Akciğerin Bir Bölümünün Havasız Kalması)Birkaç gün içindeAkciğerin bir bölümünün veya tamamının havasızlaşarak büzüşmesidir; en sık ameliyat sonrası ve bronş tıkanması sebebiyle gelişir.
- 38. Küf Mantarı AlerjisiRutinNemli ortamlarda üreyen küf mantarlarının havaya saçılan sporlarına karşı gelişen alerjidir.
- 39. Kronik LarenjitBirkaç gün içindeSes tellerinin sigara, reflü veya sesin sürekli zorlanması gibi nedenlerle 3 haftadan uzun süren iltihabıdır.
- 40. Tüberküloz Plörezisi24 saat içindeVerem bakterisinin akciğer zarını tutarak zarlar arasında sıvı birikmesine yol açmasıdır.
Sık sorulan sorular
Öksürük neden olur?
Öksürük; Akut Bronşit, Grip (İnfluenza), Bronşiolit, Çocuklarda Zatürre, Çocuklarda Astım, Astım gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Öksürük için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Göğüs Hastalıkları, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Aile Hekimliği, Kulak Burun Boğaz bölümleri ilgilenir.
Öksürük ne zaman acildir?
Solunum Yoluna Yabancı Cisim Kaçması, Çocuklarda Yabancı Cisim Yutma veya Kaçırma, Astım Krizi (Ağır Astım Atağı), Duman Zehirlenmesi (Yangın Dumanı Solunması) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.