Ses kısıklığı: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Ses kısıklığı, birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.
Diğer ifadeler: sesim kısıldı, boğuk ses, ses kaybı
Ses kısıklığı şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Ses kısıklığı hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Larenjit (Gırtlak İltihabı)RutinSes tellerinin bulunduğu gırtlağın sıklıkla viral enfeksiyon veya sesin aşırı kullanımına bağlı iltihaplanmasıdır; ses kısıklığı ve kuru öksürük yapar.
- 2. Kronik LarenjitBirkaç gün içindeSes tellerinin sigara, reflü veya sesin sürekli zorlanması gibi nedenlerle 3 haftadan uzun süren iltihabıdır.
- 3. Ses Teli NodülüRutinSesin aşırı veya yanlış kullanımı sonucu her iki ses telinin karşılıklı yüzlerinde oluşan, nasıra benzer iyi huylu kalınlaşmalardır.
- 4. Gırtlak Kanseri (Larinks Kanseri)24 saat içindeSes tellerinin bulunduğu gırtlaktan gelişen ve büyük çoğunluğu sigarayla ilişkili kanserdir. Üç haftadan uzun süren ses kısıklığı en önemli erken uyarı işaretidir.
- 5. Sessiz Reflü (Laringofaringeal Reflü)RutinMide içeriğinin gırtlak ve boğaza kadar ulaşmasıdır; genellikle mide yanması olmadan ses kısıklığı, boğazda yumru hissi ve kronik öksürük yapar.
- 6. Krup (Çocukta Havlar Öksürük)24 saat içindeKüçük çocuklarda gırtlak ve soluk borusunun viral iltihabıdır; köpek havlamasına benzer öksürük, ses kısıklığı ve nefes alırken hırıltıyla seyreder.
- 7. Ses Teli PolibiRutinSıklıkla tek ses telinde, ani ses zorlaması veya ses teline kanama sonrası oluşan iyi huylu, yumuşak kitledir.
- 8. Ses Teli FelciBirkaç gün içindeSes tellerini fiziksel aktivite ettiren sinirin hasar görmesi sonucu bir veya iki ses telinin bedensel aktivite edememesidir; nefesli ses kısıklığı ve sıvılarda boğulma yapar.
- 9. Farenjit (Yutak İltihabı)RutinAğzın arkasındaki yutak bölgesinin genellikle viral bir enfeksiyona bağlı iltihaplanmasıdır; boğaz ağrısı, yanma ve gıcıkla seyreder.
- 10. Kronik FarenjitRutinYutak mukozasının sigara, geniz akıntısı, reflü veya ağızdan nefes alma gibi nedenlerle uzun soluklu tahriş olmasıdır.
- 11. Parkinson HastalığıBirkaç gün içindeBeyinde dopamin üreten hücrelerin kaybıyla istirahatte titreme, hareketlerde yavaşlama, kas sertliği ve denge bozukluğu ile seyreden ilerleyici bir hastalıktır.
- 12. Reflü (Gastroözofageal Reflü Hastalığı)RutinMide içeriğinin ve asidin yemek borusuna geri kaçmasıyla göğüs arkasında yanma ve ağza ekşi su gelmesine yol açan yaygın bir durumdur.
- 13. Duman Zehirlenmesi (Yangın Dumanı Solunması)HemenYangın dumanı veya tahriş edici gazların (çamaşır suyu-tuz ruhu karışımı, klor, amonyak) solunmasıyla hava yollarında ve akciğerde hasar oluşmasıdır.
- 14. Bademcik Apsesi (Peritonsiller Apse)24 saat içindeBademcik iltihabının bademciğin çevresine yayılarak iltihap kesesi oluşturmasıdır; ağzı açamama ve tek taraflı şiddetli boğaz ağrısıyla seyreder.
- 15. Tiroid KanseriBirkaç gün içindeTiroid bezinden kaynaklanan, çoğu yavaş büyüyen ve erken tanıyla tedavi başarısı çok yüksek olan kanser türüdür.
- 16. Akciğer Kanseri24 saat içindeAkciğer hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve Türkiye'de kanser ölümlerinin en sık nedeni olan kanserdir. Erken evrede belirti vermeyebileceği için risk grubundakilerde tarama hayat kurtarır.
- 17. EpiglotitHemenYutkunurken nefes borusunu kapatan gırtlak kapağının (epiglotun) hızla şişerek hava yolunu tıkayabildiği hayatı tehdit eden bir enfeksiyondur.
- 18. Guatr (Tiroid Büyümesi)RutinTiroid bezinin normalden büyük olması durumudur; bez tek düze büyüyebilir veya pek çok nodül içerebilir.
- 19. Solunum Yoluna Yabancı Cisim KaçmasıHemenFındık, fıstık, çekirdek, oyuncak parçası gibi cisimlerin nefes borusuna veya bronşlara kaçmasıdır; en sık 1-3 yaş çocuklarda ortaya çıkar.
- 20. Safra Reflüsü (Alkalen Reflü Gastrit)RutinSafranın onikiparmak bağırsağından mideye ve yemek borusuna geri kaçmasıdır; mide yanması, ağızda acı tat ve sarı-yeşil safra kusmasına neden olur.
- 21. Tiroid NodülüRutinTiroid bezi içinde gelişen, büyük çoğunluğu iyi huylu olan katı veya sıvı dolu yumrulardır.
- 22. DifteriHemenCorynebacterium diphtheriae bakterisinin yol açtığı, boğazda yapışık gri zar, boyunda belirgin şişlik ve solunum yolu tıkanmasıyla seyreden, aşıyla önlenebilen ağır bir hastalıktır.
- 23. Yutak Arkası Apsesi (Retrofarengeal Apse)HemenYutağın arkasındaki derin boyun boşluğunda iltihap toplanmasıdır; ateş, boyun sertliği ve yutma güçlüğüyle seyreden acil bir durumdur.
- 24. Yemek Borusu Kanseri (Özofagus Kanseri)24 saat içindeYemek borusunun iç yüzeyinden gelişen kanserdir. En tipik belirtisi önce katı, sonra sıvı gıdalarda giderek artan yutma güçlüğüdür.
- 25. Pemfigus Vulgaris24 saat içindeBağışıklık sisteminin cilt hücreleri arasındaki bağlantılara saldırmasıyla ağızda ağrılı yaralar ve ciltte kolay patlayan gevşek kabarcıklar oluşan ciddi bir otoimmün hastalıktır.
- 26. Herediter Anjiyoödem (Kalıtsal Anjiyoödem)24 saat içindeC1 inhibitör proteininin kalıtsal eksikliği veya işlev bozukluğu yüzünden tekrarlayan, kaşıntısız ve kurdeşensiz derin doku şişlikleri ile seyreden nadir bir hastalıktır.
- 27. Göğüs Aort AnevrizmasıBirkaç gün içindeGöğüs boşluğundaki aort damarının normalin üzerinde genişlemesidir; sıklıkla belirtisizdir fakat büyüdükçe yırtılma veya diseksiyon riski taşır.
- 28. Zenker Divertikülü (Yemek Borusu Cebi)Birkaç gün içindeBoğaz ile yemek borusunun birleştiği yerde oluşan bir cep sonucu yiyeceklerin birikmesi, yutma güçlüğü ve sindirilmemiş besinlerin geri gelmesidir.
- 29. Vena Kava Superior Sendromu (Üst Ana Toplardamar Tıkanıklığı)24 saat içindeBaş, boyun ve kollardan kalbe kan taşıyan üst ana toplardamarın sıkışması veya tıkanmasıdır; yüzde, boyunda ve kollarda şişlik yapar.
- 30. Timoma (Timus Bezi Tümörü)24 saat içindeGöğüs kemiğinin arkasında yer alan timus bezinden gelişen nadir bir tümördür. Sıklıkla kas güçsüzlüğüyle seyreden miyastenia gravis hastalığıyla birlikte ortaya çıkar.
Sık sorulan sorular
Ses kısıklığı neden olur?
Ses kısıklığı; Larenjit (Gırtlak İltihabı), Kronik Larenjit, Ses Teli Nodülü, Gırtlak Kanseri (Larinks Kanseri), Sessiz Reflü (Laringofaringeal Reflü), Krup (Çocukta Havlar Öksürük) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Ses kısıklığı için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Kulak Burun Boğaz, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Acil Servis, Gastroenteroloji bölümleri ilgilenir.
Ses kısıklığı ne zaman acildir?
Duman Zehirlenmesi (Yangın Dumanı Solunması), Epiglotit, Solunum Yoluna Yabancı Cisim Kaçması, Difteri, Yutak Arkası Apsesi (Retrofarengeal Apse) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.