Yüksek kan şekeri ölçümü: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Yüksek kan şekeri ölçümü şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: şeker yüksekliği, hiperglisemi
Yüksek kan şekeri ölçümü şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Yüksek kan şekeri ölçümü hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Tip 2 Diyabet (Şeker Hastalığı)Birkaç gün içindeVücudun insülini yeterince etkili kullanamaması sonucu kan şekerinin sürekli yüksek seyrettiği, en sık görülen diyabet tipidir.
- 2. Prediyabet (Gizli Şeker)RutinKan şekerinin normalden yüksek fakat diyabet sınırının altında olduğu, ileride tip 2 diyabete dönüşme riski taşıyan durumdur.
- 3. Metabolik SendromRutinKarın bölgesinde yağlanma, yüksek tansiyon, şeker yüksekliği, yüksek trigliserit ve düşük iyi kolesterolün bir arada bulunmasıyla kalp-damar hastalığı ve diyabet riskinin arttığı tablodur.
- 4. Tip 1 Diyabet24 saat içindeBağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücreleri yok etmesiyle ortaya çıkan, ömür boyu insülin gerektiren diyabet tipidir.
- 5. Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma)HemenKan şekerinin çok yükselip vücudun ağır şekilde susuz kaldığı, genellikle yaşlı tip 2 diyabet hastalarında görülen hayati tehlikeli bir durumdur.
- 6. Diyabetik Ketoasidoz (Şeker Koması)Hemenİnsülin eksikliği sebebiyle kanda keton birikip kanın asitleştiği, hayati tehlike taşıyan acil bir diyabet komplikasyonudur.
- 7. LADA (Erişkinde Geç Başlayan Otoimmün Diyabet)Birkaç gün içindeErişkin yaşta yavaş ilerleyen, tip 1 diyabet gibi bağışıklık kökenli olan ne var ki başlangıçta tip 2 diyabete benzeyen diyabet türüdür.
- 8. Diyabetik Retinopati (Şekerin Göze Vurması)Birkaç gün içindeYüksek kan şekerinin göz dibindeki (retina) küçük damarlara zarar vermesiyle görme kaybına yol açabilen diyabet komplikasyonudur.
- 9. Trigliserit Yüksekliği (Hipertrigliseridemi)RutinKanda trigliserit adlı yağların yüksek olmasıdır; genellikle belirti vermez ancak çok yüksek değerler pankreatite sebep olabilir.
- 10. Akantozis Nigrikans (Boyun ve Koltuk Altında Kararma)Birkaç gün içindeBoyun, koltuk altı ve kasık gibi kıvrım yerlerinde kadifemsi, kahverengi-siyah koyulaşma ve kalınlaşmadır; genellikle insülin direncinin işaretidir.
- 11. Cilt Kandidası (Kıvrım Yeri Maya Enfeksiyonu)RutinMeme altı, kasık, karın katlantıları ve parmak araları gibi nemli kıvrım yerlerinde, parlak kırmızı ve çevresinde küçük uydu noktalar bulunan kaşıntılı maya enfeksiyonudur.
- 12. Cushing Sendromu (Kortizol Fazlalığı)Birkaç gün içindeVücutta uzun zaman fazla kortizol hormonu bulunmasıyla gövdede yağlanma, yüzde yuvarlaklaşma, mor çatlaklar ve kas güçsüzlüğü gelişen hastalıktır.
- 13. MODY (Gençlerde Görülen Erişkin Tipi Diyabet)RutinTek bir gendeki değişiklikten kaynaklanan, ailede kuşaktan kuşağa geçen ve çoğunlukla 25 yaşından önce başlayan hafif seyirli diyabet türüdür.
- 14. Pankreas Kanseri24 saat içindePankreas bezinden gelişen, genellikle geç belirti verdiği için çoğu zaman ileri evrede bulunan ciddi bir kanserdir. Ağrısız sarılık, sırta vuran karın ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı önemli uyarı işaretleridir.
- 15. Böbrek Üstü Bezi Kitlesi (Adrenal İnsidentaloma)RutinBaşka bir nedenle çekilen tomografi veya MR'da tesadüfen fark edilen böbrek üstü bezi kitlesidir; çoğu iyi huylu ve hormon salgılamayan adenomdur.
- 16. Mukormikoz (Kara Mantar)HemenMucorales küflerinin özellikle kontrolsüz diyabetli veya bağışıklığı baskılanmış insanlarda burun, sinüs, göz ve beyne hızla yayılarak doku ölümüne yol açtığı ölümcül bir mantar enfeksiyonudur.
- 17. Hemokromatoz (Demir Birikimi Hastalığı)Birkaç gün içindeBağırsaktan aşırı demir emilmesiyle demirin karaciğer, pankreas, kalp ve eklemlerde birikerek hasar yaptığı kalıtsal metabolik bir hastalıktır.
- 18. Akromegali (Büyüme Hormonu Fazlalığı)Birkaç gün içindeHipofiz bezindeki bir tümörün fazla büyüme hormonu salgılamasıyla el, ayak ve yüz kemiklerinin yavaş yavaş büyüdüğü nadir bir hastalıktır.
- 19. Böbrek Üstü Bezi Kanseri (Adrenokortikal Karsinom)24 saat içindeBöbrek üstü bezinin kabuk kısmından gelişen nadir ve agresif bir kanserdir. Genellikle aşırı hormon salgısına bağlı hızla gelişen Cushing benzeri belirtiler veya erkeksi özelliklerle kendini gösterir.
- 20. Feokromositoma (Böbrek Üstü Bezi Tümörü)24 saat içindeBöbrek üstü bezinden kaynaklanan ve adrenalin benzeri hormonlar salgılayarak ataklar halinde tansiyon yükselmesi, çarpıntı ve terlemeye yol açan nadir bir tümördür.
Sık sorulan sorular
Yüksek kan şekeri ölçümü neden olur?
Yüksek kan şekeri ölçümü; Tip 2 Diyabet (Şeker Hastalığı), Prediyabet (Gizli Şeker), Metabolik Sendrom, Tip 1 Diyabet, Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma), Diyabetik Ketoasidoz (Şeker Koması) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Yüksek kan şekeri ölçümü için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Endokrinoloji ve Metabolizma, Acil Servis, İç Hastalıkları (Dahiliye), Dermatoloji (Cildiye) bölümleri ilgilenir.
Yüksek kan şekeri ölçümü ne zaman acildir?
Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma), Diyabetik Ketoasidoz (Şeker Koması), Mukormikoz (Kara Mantar) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.