Şarbon (Kara Yara) hakkında
Türkiye'de şarbon bilhassa Doğu Anadolu'da, kurban dönemlerinde hasta ya da ölmüş hayvanların kesilmesi ve etinin parçalanması sonrası ortaya çıkar. En sık cilt şarbonu görülür: el, kol veya yüzde kaşıntılı bir kabarcık birkaç gün içinde çevresi bariz şiş, ağrısız ve ortası kömür gibi siyah kabuklu bir yaraya dönüşür. Hasta hayvan etinin yenmesiyle bağırsak şarbonu, sporların solunmasıyla ağır akciğer şarbonu ortaya çıkabilir. Erken antibiyotik tedavisi çok etkilidir.
Belirtiler
- Hayvanla temas / hayvan ısırığıSık görülür
- İyileşmeyen cilt yarasıSık görülür
- Su dolu kabarcıklarGörülebilir
- KaşıntıGörülebilir
- Lenf bezlerinde şişlikGörülebilir
- AteşGörülebilir
- Ciltte yayılan kızarıklık, sıcaklık ve şişlikGörülebilir
- HalsizlikGörülebilir
Şarbon (Kara Yara) belirtileriniz mi var?
Ücretsiz ön teşhis testiyle olası durumları ve gitmeniz gereken branşı 3 dakikada öğrenin.
Doktora başvurmanız gereken durumlar
Hayvan kesimi veya et parçalamadan sonra elinizde veya yüzünüzde ortası siyahlaşan, çevresi şiş bir yara oluştuysa doktora gidin.
Şu durumlarda hemen acile başvurun
- Yüz veya boyunda hızla yayılan şişlik
- Yüksek ateş ve nefes darlığı
- Kanlı kusma veya kanlı ishal
- Şiddetli baş ağrısı ve bilinç bulanıklığı
Hangi bölüme başvurulur?
Nedenler
- Hasta hayvan etinin tüketilmesi
- Kontamine deri, yün ve kemik işleme
- Hasta veya ölmüş sığır, koyun, keçi kesimi
- Bacillus anthracis sporları
Kimler risk altında?
- Hayvancılık, kasaplık ve deri-yün işçiliği
- Doğu Anadolu'da yaşama
- Kurban veya kaçak kesim
- Hasta hayvanı kesip etini satma-yeme
Teşhis yöntemleri
Yara sıvısından boyama, kültür ve PCR ile teşhis konur; vaka bildirimi zorunludur.
Tedavi seçenekleri
Doktor tarafından antibiyotik tedavisi verilir; yaraya cerrahi müdahale yapılmaz. Ağır formlar hastanede tedavi edilir.
Korunma
- Hasta veya aniden ölen hayvanları kesmemek ve veterinere bildirmek
- Hayvanların şarbon aşısı
- Kesimde eldiven kullanmak
- Kaynağı belirsiz et almamak
Sık sorulan sorular
Şarbon (Kara Yara) belirtileri nelerdir?
Şarbon (Kara Yara) en sık hayvanla temas / hayvan ısırığı, iyileşmeyen cilt yarası, su dolu kabarcıklar, kaşıntı, lenf bezlerinde şişlik gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Belirtiler kişiden kişiye değişebilir.
Şarbon (Kara Yara) için hangi doktora gidilir?
Şarbon (Kara Yara) şüphesinde Enfeksiyon Hastalıkları veya Dermatoloji (Cildiye) veya Acil Servis başvurulması önerilir.
Şarbon (Kara Yara) tehlikeli mi?
Şarbon (Kara Yara) için genel aciliyet düzeyi "Yüksek aciliyet" olarak değerlendirilir. En geç 24 saat içinde bir doktora başvurmanız önerilir.
Şarbon (Kara Yara) nasıl tedavi edilir?
Doktor tarafından antibiyotik tedavisi verilir; yaraya cerrahi müdahale yapılmaz. Ağır formlar hastanede tedavi edilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.