Ağız kuruluğu: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Ağız kuruluğu bazen basit ve geçici nedenlere, bazen de erken teşhis gerektiren hastalıklara bağlı olabilir. Uyarı işaretlerini tanımak için listeyi inceleyin.
Diğer ifadeler: ağzım kuruyor, tükürük azlığı
Ağız kuruluğu şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Ağız kuruluğu hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Ağız Kuruluğu (Kserostomi)RutinTükürük salgısının azalması sonucu ağızda sürekli kuruluk hissidir; çiğneme, yutma, konuşma güçlüğü ve diş çürüğü riskini yükseltir.
- 2. Dehidratasyon (Vücudun Susuz Kalması)24 saat içindeVücudun kaybettiği sıvının alınan sıvıdan fazla olmasıyla oluşan; susama, ağız kuruluğu, az idrar ve halsizliğe yol açan durumdur.
- 3. HorlamaRutinUyku sırasında üst solunum yolundaki dokuların titreşmesiyle oluşan sestir; nefes durması eşlik etmiyorsa basit horlama olarak adlandırılır.
- 4. Tip 2 Diyabet (Şeker Hastalığı)Birkaç gün içindeVücudun insülini yeterince etkili kullanamaması sonucu kan şekerinin sürekli yüksek seyrettiği, en sık görülen diyabet tipidir.
- 5. Uyku Apnesi (Obstrüktif Uyku Apne Sendromu)Birkaç gün içindeUyku sırasında üst solunum yolunun tekrar tekrar tıkanması sonucu nefesin durması veya azalmasıdır; yüksek sesli horlama ve gündüz uykululuk ile seyreder.
- 6. Ağız Kokusu (Halitozis)RutinNefeste sürekli veya sık tekrarlayan kötü kokudur; vakaların büyük çoğunluğu ağız içindeki bakterilerden kaynaklanır.
- 7. Sjögren SendromuRutinBağışıklık sisteminin gözyaşı ve tükürük bezlerine saldırmasıyla bariz göz ve ağız kuruluğu yapan kronik otoimmün hastalıktır.
- 8. Kronik FarenjitRutinYutak mukozasının sigara, geniz akıntısı, reflü veya ağızdan nefes alma gibi nedenlerle uzun soluklu tahriş olmasıdır.
- 9. Tip 1 Diyabet24 saat içindeBağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücreleri yok etmesiyle ortaya çıkan, ömür boyu insülin gerektiren diyabet tipidir.
- 10. Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma)HemenKan şekerinin çok yükselip vücudun ağır şekilde susuz kaldığı, genellikle yaşlı tip 2 diyabet hastalarında görülen hayati tehlikeli bir durumdur.
- 11. Sodyum Yüksekliği (Hipernatremi)24 saat içindeKandaki sodyumun 145 mmol/L'nin üzerine çıkmasıdır; tipik olarak yeterince su içemeyen yaşlı, bebek veya yatağa bağımlı insanlarda susuzluğa bağlı gelişir.
- 12. Burun Eti Büyümesi (Konka Hipertrofisi)RutinBurnun yan duvarlarında bulunan ve havayı ısıtıp nemlendiren konkaların kalıcı olarak büyüyerek burun tıkanıklığına yol açmasıdır.
- 13. Ağız Mantarı (Pamukçuk / Oral Kandidiyazis)RutinAğızda normalde az miktarda bulunan Candida mantarının aşırı çoğalmasıyla dil, yanak içi ve damakta silinebilen beyaz plaklar oluşmasıdır.
- 14. Yanan Ağız Sendromu (Dil Yanması)RutinAğız içinde, en çok da dil ucunda görünür bir neden olmadan süren kronik yanma, sızlama veya karıncalanma hissidir.
- 15. Tükürük Bezi Taşı (Siyalolitiazis)RutinTükürük bezinde veya kanalında kalsiyum taşı oluşarak tükürük akışını engellemesidir; yemek yerken çene altında ağrılı şişlik yapar.
- 16. Kuru Göz SendromuRutinGözyaşının yetersiz üretilmesi veya çabuk buharlaşması sonucu gözde kuruluk, yanma ve batma hissi oluşmasıdır.
- 17. Tükürük Bezi İltihabı (Siyaladenit)Birkaç gün içindeTükürük bezlerinin (çoğu zaman kulak önündeki parotis bezinin) bakteriyel iltihabıdır; ağrılı, sıcak ve kızarık şişlikle seyreder.
- 18. Diabetes İnsipidus (Şekersiz Şeker Hastalığı)Birkaç gün içindeSu tutucu hormonun (ADH) eksikliği veya böbreklerin bu hormona yanıt vermemesi sonucu çok fazla ve sulandırılmış idrar yapılıp aşırı susama görülen hastalıktır.
- 19. BotulizmaHemenClostridium botulinum toksininin yol açtığı, çift görme, göz kapağı düşmesi, yutma ve konuşma güçlüğüyle başlayıp yukarıdan aşağı ilerleyen felç ile seyreden hayatı tehdit eden bir zehirlenmedir.
- 20. Primer Biliyer Kolanjit (PBK)Birkaç gün içindeKaraciğer içindeki küçük safra kanallarının bağışıklık sistemi tarafından yavaş yavaş hasarlandığı, en çok da orta yaş kadınlarda görülen kronik bir hastalıktır.
- 21. Bell Paralizisi (Yüz Felci)24 saat içindeYüz sinirinin (7. kafa siniri) aniden işlevini kaybetmesiyle yüzün bir yarısındaki kasların saatler içinde felç olmasıdır.
Sık sorulan sorular
Ağız kuruluğu neden olur?
Ağız kuruluğu; Ağız Kuruluğu (Kserostomi), Dehidratasyon (Vücudun Susuz Kalması), Horlama, Tip 2 Diyabet (Şeker Hastalığı), Uyku Apnesi (Obstrüktif Uyku Apne Sendromu), Ağız Kokusu (Halitozis) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Ağız kuruluğu için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Ağız ve Diş Sağlığı, Kulak Burun Boğaz, Acil Servis, Endokrinoloji ve Metabolizma bölümleri ilgilenir.
Ağız kuruluğu ne zaman acildir?
Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma), Botulizma gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.