İlk Teşhis

Bayılacak gibi olma: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli

Bayılacak gibi olma yaşıyorsanız hangi hastalıkların söz konusu olabileceğini ve hangi doktora gitmeniz gerektiğini merak ediyor olabilirsiniz. İşte olası nedenler.

Diğer ifadeler: gözlerin kararması, presenkop

Bayılacak gibi olma şikayetiniz mi var?

Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.

Teste başla

Bayılacak gibi olma hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

  1. 1. Vazovagal Senkop (Basit Bayılma)Birkaç gün içindeUzun zaman ayakta kalma, sıcak ortam, kan görme, ağrı veya korku gibi tetikleyicilerle kalp hızı ve tansiyonun refleks olarak düşmesi sonucu gelişen kısa süreli bayılmadır.
  2. 2. Ortostatik Hipotansiyon (Ayağa Kalkınca Tansiyon Düşmesi)Birkaç gün içindeOturur veya yatar pozisyondan ayağa kalkınca tansiyonun belirgin düşmesi sonucu baş dönmesi, göz kararması ve zaman zaman bayılma yaşanmasıdır.
  3. 3. Durumsal Bayılma (İşeme, Öksürük veya Dışkılama Sonrası Bayılma)Birkaç gün içindeİdrar yaparken, dışkılarken, şiddetli öksürük, yutkunma veya gülme gibi belirli durumlarda refleks olarak tansiyon ve nabzın düşmesiyle gelişen bayılmadır.
  4. 4. Sıcak Bitkinliği (Isı Yorgunluğu)24 saat içindeSıcak ortamda aşırı terleme ile su ve tuz kaybı sonucu gelişen halsizlik, baş dönmesi, bulantı ve bol terleme tablosudur; tedavisiz kalırsa sıcak çarpmasına ilerleyebilir.
  5. 5. Hipoglisemi (Şeker Düşmesi)24 saat içindeKan şekerinin 70 mg/dl'nin altına düşmesiyle titreme, terleme, çarpıntı ve ağır durumlarda bilinç kaybına yol açan tablodur.
  6. 6. Özgül Fobi (Belirli Bir Şeyden Aşırı Korku)RutinBelirli bir nesne veya duruma (yükseklik, hayvan, kan, iğne, kapalı alan, uçak gibi) karşı gerçek tehlikeyle orantısız yoğun korku ve kaçınmadır.
  7. 7. Karotis Sinüs Hipersensitivitesi (Boyun Hassasiyetine Bağlı Bayılma)Birkaç gün içindeBoyundaki şah damarı bölgesine yapılan basının (dar yaka, tıraş, başı çevirme) kalp hızını ve tansiyonu aşırı düşürerek bayılmaya yol açmasıdır.
  8. 8. POTS (Postural Ortostatik Taşikardi Sendromu)RutinAyağa kalkınca tansiyon düşmeden kalp hızının bariz şekilde (dakikada 30 atımdan fazla) artması ve buna eşlik eden baş dönmesi, çarpıntı ve yorgunluktur.
  9. 9. Hasta Sinüs Sendromu24 saat içindeKalbin doğal pil merkezinin yaşla bozulması sonucu nabzın aşırı yavaşlaması, duraklaması veya hızlı-yavaş ataklar arasında gidip gelmesidir.
  10. 10. Ventriküler Taşikardi (Karıncık Kaynaklı Hızlı Ritim)HemenKalbin alt odacıklarından (karıncıklar) kaynaklanan çok hızlı ritimdir; bayılmaya ve ani kalp durmasına yol açabilecek ciddi bir ritim bozukluğudur.
  11. 11. Dumping SendromuRutinMide ameliyatları sonrası yiyeceklerin ince bağırsağa çok hızlı geçmesiyle yemekten sonra karın krampı, ishal, çarpıntı ve terleme görülmesidir.
  12. 12. Anafilaksi (Alerjik Şok)HemenBesin, ilaç veya arı sokması gibi bir alerjene karşı dakikalar içinde birden fazla organı etkileyen, hayatı tehdit eden ağır alerjik reaksiyondur.
  13. 13. Kalp Bloğu (AV Blok)24 saat içindeKalbin kulakçıklarından karıncıklarına giden elektriksel uyarının gecikmesi veya hiç geçmemesidir; ileri derecede ciddi nabız yavaşlığı ve bayılmaya sebep olur.
  14. 14. Aort Kapak Darlığı24 saat içindeKalpten aorta açılan kapağın kireçlenerek daralmasıdır; eforla göğüs ağrısı, nefes darlığı ve bayılma yapabilir.
  15. 15. Doğum Sonrası Kanama (Postpartum Kanama)HemenDoğumdan sonra beklenenden çok daha fazla kan kaybedilmesidir; en sık nedeni rahmin yeterince kasılamamasıdır ve hayati tehlike oluşturur.
  16. 16. Kalp Krizi (Miyokard Enfarktüsü)HemenKalbi besleyen bir damarın aniden tıkanmasıyla kalp kasının bir bölümünün kansız kalıp hasar görmesidir; dakikalar önemlidir, acil müdahale gereklidir.
  17. 17. Yumurtalık Kisti Patlaması (Kist Rüptürü)HemenYumurtalıktaki bir kistin yırtılarak karın içine sıvı veya kan boşaltmasıdır; ani kasık ağrısı yapar ve iç kanama ortaya çıkabilir.
  18. 18. Hemotoraks (Göğüs Boşluğunda Kan Toplanması)HemenAkciğer zarları arasındaki boşlukta kan birikmesidir; sıklıkla göğüs travması sonrası gelişir.
  19. 19. Hipertrofik Kardiyomiyopati (Kalp Kası Kalınlaşması)24 saat içindeKalp kasının, çoğu zaman kalıtsal nedenlerle, normalden çok kalınlaşmasıdır; gençlerde ve sporcularda ani ölümün önemli nedenlerindendir.
  20. 20. Arı Alerjisi (Arı Sokması Alerjisi)24 saat içindeBal arısı veya eşek arısı sokmasından sonra sokma yerinin ötesinde yaygın kurdeşen, şişlik veya anafilaksi gelişmesidir.
  21. 21. Supraventriküler Taşikardi (SVT, Ani Çarpıntı Atakları)Birkaç gün içindeKalbin üst bölümlerinden kaynaklanan, aniden başlayıp aniden biten, dakikada 150-250 atımlık düzenli ve hızlı çarpıntı ataklarıdır.
  22. 22. Atriyal Fibrilasyon (Kalp Ritim Bozukluğu)24 saat içindeKalbin kulakçıklarının düzensiz ve çok hızlı elektriksel aktivite göstermesiyle oluşan, en sık görülen kalıcı ritim bozukluğudur; inme riskini yükseltir.
  23. 23. Akciğer Tansiyonu (Pulmoner Hipertansiyon)24 saat içindeAkciğer atardamarlarındaki basıncın yükselmesidir; sağ kalbi zorlayarak eforla nefes darlığı, yorgunluk ve bayılmaya sebep olur.
  24. 24. Vertebrobaziler Yetmezlik (Arka Dolaşım Yetmezliği)24 saat içindeBeyin sapı ve beyinciği besleyen arka dolaşım damarlarında daralma sebebiyle baş dönmesi, çift görme, denge kaybı ve konuşma bozukluğu atakları görülmesidir.
  25. 25. Kalp Yavaşlığı (Sinüs Bradikardisi)Birkaç gün içindeKalp hızının dakikada 60'ın altında olmasıdır; sporcularda normal olabilir, fakat halsizlik ve baş dönmesi yapıyorsa araştırılmalıdır.
  26. 26. Kalp Zarında Sıvı Birikmesi (Perikardiyal Efüzyon ve Tamponad)24 saat içindeKalbi saran zarın iki yaprağı arasında normalden fazla sıvı toplanmasıdır; sıvı hızla artarsa kalbi sıkıştırarak hayati tehlike (tamponad) oluşturur.
  27. 27. WPW Sendromu (Wolff-Parkinson-White)Birkaç gün içindeKalpte doğuştan bulunan ek bir elektrik yolunun neden olduğu, ani başlayan hızlı çarpıntı ataklarıyla seyreden bir durumdur.
  28. 28. Aritmojenik Kardiyomiyopati (ARVC)24 saat içindeKalp kasının, en çok da sağ karıncığın, ilerleyen dönemde yağ ve bağ dokusuyla yer değiştirdiği kalıtsal bir hastalıktır; gençlerde ve sporcularda ritim bozukluğu ve ani ölüme neden olabilir.
  29. 29. Uzun QT Sendromu24 saat içindeKalbin elektriksel olarak toparlanma süresinin uzamasıdır; ani bayılma, nöbet benzeri ataklar ve ani ölüme yol açabilecek ritim bozukluklarına zemin hazırlar.
  30. 30. Koroner Spazm (Prinzmetal - Vazospastik Anjina)24 saat içindeKalp damarlarının geçici olarak kasılması sonucu çoğunlukla dinlenirken, en çok da gece veya sabaha karşı gelen göğüs ağrısıdır.
  31. 31. Brugada Sendromu24 saat içindeYapısal olarak normal görünen kalpte, kalıtsal bir iyon kanalı bozukluğu sebebiyle ölümcül ritim bozuklukları ve ani ölüm riskinin arttığı bir hastalıktır.
  32. 32. Kalp Tümörü (Kalp Miksoması)24 saat içindeEn sık görülen iyi huylu kalp tümörüdür; çoğu zaman sol kulakçıkta yerleşir ve kan akımını engelleyebilir ya da parçaları koparak damar tıkanıklığına sebep olabilir.
  33. 33. Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon (KTEPH)Birkaç gün içindeAkciğer damarlarındaki pıhtıların çözülmeyip skar dokusuna dönüşmesiyle akciğer basıncının kalıcı olarak yükselmesidir.
  34. 34. İki Yapraklı Aort Kapağı (Biküspit Aort Kapağı)RutinAort kapağının normalde üç olması gereken yaprağı yerine doğuştan iki yapraklı olmasıdır; ileride kapak darlığı, kaçağı ve aort genişlemesine yol açabilir.
  35. 35. Kırık Kalp Sendromu (Takotsubo Kardiyomiyopatisi)HemenYoğun duygusal veya fiziksel stres sonrası kalp kasının geçici olarak zayıflamasıdır; kalp krizine çok benzer göğüs ağrısı ve nefes darlığı yapar.
  36. 36. Pulmoner Kapak Darlığı (Pulmoner Stenoz)RutinSağ karıncıktan akciğerlere kan götüren kapağın doğuştan dar olmasıdır; hafif olgular belirtisiz seyrederken ağır olgular nefes darlığı ve yorgunluk yapar.
  37. 37. Subklavyen Çalma Sendromu (Kol Atardamarı Darlığı)Birkaç gün içindeKola kan götüren köprücük altı atardamarın daralması sonucu kol kullanılırken beyinden kan çalınması ve baş dönmesi, kol yorgunluğu oluşmasıdır.

Sık sorulan sorular

Bayılacak gibi olma neden olur?

Bayılacak gibi olma; Vazovagal Senkop (Basit Bayılma), Ortostatik Hipotansiyon (Ayağa Kalkınca Tansiyon Düşmesi), Durumsal Bayılma (İşeme, Öksürük veya Dışkılama Sonrası Bayılma), Sıcak Bitkinliği (Isı Yorgunluğu), Hipoglisemi (Şeker Düşmesi), Özgül Fobi (Belirli Bir Şeyden Aşırı Korku) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.

Bayılacak gibi olma için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Kardiyoloji, Acil Servis, Endokrinoloji ve Metabolizma, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri) bölümleri ilgilenir.

Bayılacak gibi olma ne zaman acildir?

Ventriküler Taşikardi (Karıncık Kaynaklı Hızlı Ritim), Anafilaksi (Alerjik Şok), Doğum Sonrası Kanama (Postpartum Kanama), Kalp Krizi (Miyokard Enfarktüsü), Yumurtalık Kisti Patlaması (Kist Rüptürü), Hemotoraks (Göğüs Boşluğunda Kan Toplanması) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.