İdrarda kan: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
İdrarda kan, birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.
Diğer ifadeler: hematüri, kırmızı idrar, pembe idrar
İdrarda kan şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
İdrarda kan hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Mesane Kanseri24 saat içindeİdrar kesesinin iç yüzeyinden gelişen kanserdir. En önemli belirtisi ağrısız idrarda kandır ve en güçlü risk faktörü sigaradır.
- 2. Böbrek Taşı24 saat içindeİdrardaki minerallerin böbrekte kristalleşerek taş oluşturmasıdır; taş bedensel aktivite ettiğinde şiddetli böğür ağrısı (renal kolik) yapar.
- 3. Üreter Taşı (İdrar Kanalı Taşı)24 saat içindeBöbrekten düşen taşın böbrek ile mesaneyi bağlayan kanala (üreter) takılmasıdır; şiddetli sancı ve idrar akışında tıkanıklık yapar.
- 4. IgA Nefropatisi (Berger Hastalığı)Birkaç gün içindeIgA adlı antikorun böbreğin süzme birimlerinde birikmesiyle oluşan, en çok da genç erişkinlerde enfeksiyonlar sırasında idrarda kan görülmesiyle tanınan en sık glomerülonefrit türüdür.
- 5. Streptokok Sonrası Glomerülonefrit (Boğaz Enfeksiyonu Sonrası Böbrek İltihabı)24 saat içindeStreptokok bakterisinin neden olduğu boğaz veya cilt enfeksiyonundan 1-3 hafta sonra, sıklıkla çocuklarda gelişen böbrek iltihabıdır.
- 6. Akut Glomerülonefrit (Nefritik Sendrom)24 saat içindeBöbreklerin süzme birimlerinin ani iltihaplanmasıyla idrarda kan, yüz ve göz kapaklarında şişlik, tansiyon yüksekliği ve idrar azalmasının görüldüğü tablodur.
- 7. Sistit (İdrar Yolu Enfeksiyonu / Mesane İltihabı)Birkaç gün içindeMesanenin bakterilerle enfekte olmasıdır; idrarda yanma, sık ve acil idrara çıkma ile kendini gösterir ve kadınlarda çok yaygındır.
- 8. Böbrek Kanseri (Renal Hücreli Karsinom)24 saat içindeBöbrek dokusundan gelişen kanserdir. Günümüzde sıklıkla başka bir nedenle yapılan ultrason veya tomografide tesadüfen ve başlangıç döneminde bulunur.
- 9. Mesane TaşıBirkaç gün içindeMesanede idrarın tam boşalamaması sonucu biriken minerallerden oluşan taşlardır; en sık prostat büyümesi olan yaşlı erkeklerde ortaya çıkar.
- 10. Alport Sendromu (Kalıtsal Nefrit ve İşitme Kaybı)Birkaç gün içindeBöbrek, kulak ve gözdeki kollajen yapısını etkileyen kalıtsal bir hastalıktır; idrarda kan, ilerleyici böbrek yetmezliği ve işitme kaybıyla seyreder.
- 11. Polikistik Böbrek HastalığıBirkaç gün içindeHer iki böbrekte zamanla büyüyen birçok sıvı dolu kistin geliştiği ve böbrek yetmezliğine ilerleyebilen kalıtsal bir hastalıktır.
- 12. IgA Vasküliti (Henoch-Schönlein Purpurası)24 saat içindeKüçük damarların iltihabı sonucu bacak ve kalçalarda ele gelen mor noktalar, eklem ağrısı, karın ağrısı ve böbrek tutulumu yapan; çoğu zaman çocuklarda, kimi zaman erişkinlerde görülen hastalıktır.
- 13. Hidronefroz (Böbrekte Genişleme)Birkaç gün içindeİdrarın böbrekten akışının engellenmesi sonucu böbreğin toplayıcı sisteminin genişlemesidir; altta yatan tıkanıklığın bulunması gerekir.
- 14. Prostat Kanseri24 saat içindeErkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir ve sıklıkla yavaş ilerler. Başlangıç döneminde belirti vermediği için PSA testi ve muayene ile erken teşhis önem taşır.
- 15. İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH)RutinYaşla birlikte prostat bezinin kanser olmadan büyüyerek idrar kanalını daraltması ve idrar yapma güçlüğüne yol açmasıdır.
- 16. Lupus Nefriti (Lupusa Bağlı Böbrek İltihabı)24 saat içindeSistemik lupus eritematozus hastalığının böbrekleri tutarak iltihap, protein kaçağı ve böbrek yetmezliğine yol açmasıdır.
- 17. Granülomatozis ile Polianjitis (Wegener)24 saat içindeBurun-sinüs, akciğer ve böbrekteki küçük damarları tutan, tedavi edilmediğinde organ yetmezliğine yol açabilen nadir bir damar iltihabı hastalığıdır.
- 18. Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DİK)HemenAğır enfeksiyon, travma, doğum komplikasyonu veya kanser gibi durumlarda pıhtılaşma sisteminin kontrolsüz çalışıp hem yaygın pıhtılara hem de ciddi kanamalara yol açtığı hayati tehlikeli bir tablodur.
- 19. Wilms Tümörü (Çocuk Böbrek Kanseri)24 saat içindeÇocuklarda en sık görülen böbrek kanseridir. Çoğu zaman sağlıklı görünen bir çocukta banyo veya giydirme sırasında karında fark edilen kitle ile ortaya çıkar ve tedaviyle iyileşme oranı çok yüksektir.
- 20. İTP (İmmün Trombositopeni)24 saat içindeBağışıklık sisteminin trombositleri yıkması sonucu trombosit sayısının düştüğü, ciltte morluklar ve noktasal kanamalarla seyreden hastalıktır.
- 21. Hemofili A24 saat içindePıhtılaşma faktörü 8'in kalıtsal eksikliği sebebiyle eklem ve kas içi kanamalar ile uzun süren kanamaların görüldüğü, genellikle erkekleri etkileyen hastalıktır.
- 22. İdrar Kanalı Darlığı (Üretra Darlığı)Birkaç gün içindeİdrar kanalının yara dokusu sebebiyle daralması ve idrar akımının incelip zayıflamasıdır.
- 23. Hematospermi (Menide Kan)Birkaç gün içindeMeninin içinde kan görülmesidir; genç erkeklerde sıklıkla zararsız ve geçicidir, 40 yaş üstünde ise ayrıntılı değerlendirme gerekir.
- 24. Basit Böbrek KistiRutinBöbrekte sıvıyla dolu, ince duvarlı, iyi huylu keselerdir; yaşla sıklığı artar ve genellikle hiçbir şikayet yapmaz.
Sık sorulan sorular
İdrarda kan neden olur?
İdrarda kan; Mesane Kanseri, Böbrek Taşı, Üreter Taşı (İdrar Kanalı Taşı), IgA Nefropatisi (Berger Hastalığı), Streptokok Sonrası Glomerülonefrit (Boğaz Enfeksiyonu Sonrası Böbrek İltihabı), Akut Glomerülonefrit (Nefritik Sendrom) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
İdrarda kan için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Üroloji, Nefroloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Romatoloji bölümleri ilgilenir.
İdrarda kan ne zaman acildir?
Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DİK) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.