İştahsızlık: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli

İştahsızlık şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.

Diğer ifadeler: iştah kaybı, yemek yiyememe

İştahsızlık şikayetiniz mi var?

Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.

Teste başla

İştahsızlık hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

1. ApandisitHemenKalın bağırsağın başlangıcındaki solucan şeklindeki çıkıntının (apandis) iltihaplanmasıdır; göbek çevresinden başlayıp sağ alt karına yerleşen ağrıyla acil ameliyat gerektirir.
2. El-Ayak-Ağız HastalığıRutinEnterovirüslerin (tipik olarak koksaki virüsü) yol açtığı, ağızda ağrılı yaralar, el ayası ve ayak tabanında kabarcıklarla seyreden, çocuklarda sık görülen bir viral enfeksiyondur.
3. Rotavirüs İshaliBirkaç gün içindeRotavirüsün en çok da bebek ve küçük çocuklarda yol açtığı, kusma ile başlayan, ateş ve günlerce süren bol sulu ishalle seyreden ve sıvı kaybı riski taşıyan bir bağırsak enfeksiyonudur.
4. Çocuklarda Zatürre24 saat içindeÇocuklarda akciğer dokusunun virüs veya bakterilerle iltihaplanmasıdır; 5 yaş altında en önemli ölüm nedenlerinden biridir.
5. Herpetik Gingivostomatit (Çocukta Uçuk Virüsüyle Ağız İltihabı)Birkaç gün içindeUçuk virüsüyle (HSV-1) ilk karşılaşmada, genellikle küçük çocuklarda görülen; ateş, şiş-kanayan diş etleri ve ağızda yaygın ağrılı yaralarla seyreden enfeksiyondur.
6. Grip (İnfluenza)Birkaç gün içindeİnfluenza virüsünün yol açtığı, ani yüksek ateş, şiddetli kas ağrısı ve halsizlikle seyreden bulaşıcı solunum yolu enfeksiyonudur.
7. Depresyon (Majör Depresif Bozukluk)Birkaç gün içindeEn az iki hafta boyunca neredeyse her gün süren çökkün ruh hali ve ilgi kaybıyla giden, tedavi edilebilir yaygın bir ruh sağlığı sorunudur.
8. Akut Hepatit A (Sarılık)Birkaç gün içindeHepatit A virüsünün kirli su ve yiyeceklerle bulaşmasıyla gelişen, halsizlik, bulantı ve iştahsızlığın ardından sarılık, koyu idrar ve açık renkli dışkıyla seyreden ve kronikleşmeyen bir karaciğer iltihabıdır.
9. Akut Pankreatit (Pankreas İltihabı)HemenPankreasın ani iltihaplanmasıdır; sırta kuşak gibi yayılan çok şiddetli üst karın ağrısı ve kusma ile hastane tedavisi gerektirir.
10. Hepatit A (Sarılık)24 saat içindeKirli su ve yiyeceklerle bulaşan bir virüsün yol açtığı akut karaciğer iltihabıdır; sıklıkla kendiliğinden iyileşir ve kalıcı hastalık yapmaz.
11. Zatürre (Pnömoni)24 saat içindeAkciğer dokusunun bakteri, virüs veya mantarlara bağlı iltihabıdır; ateş, öksürük, balgam ve nefes darlığı ile seyreder.
12. Mide Kanseri24 saat içindeMide iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişen kanserdir. Erken belirtileri sıradan hazımsızlığa benzediği için 40 yaşından sonra yeni başlayan veya geçmeyen mide yakınmaları mutlaka değerlendirilmelidir.
13. HerpanjinaRutinKoksaki virüslerinin yol açtığı, ani yüksek ateş ve boğazın arka kısmında küçük kabarcık ve yaralarla seyreden bir çocukluk çağı enfeksiyonudur.
14. Kronik Böbrek Yetmezliği (Kronik Böbrek Hastalığı)Birkaç gün içindeBöbrek fonksiyonlarının 3 aydan uzun zaman boyunca kalıcı ve sıklıkla ilerleyici şekilde azalmasıdır; en sık nedenleri diyabet ve yüksek tansiyondur.
15. Doğum Sonrası Depresyon (Postpartum Depresyon)Birkaç gün içindeGebelik sırasında veya doğumdan sonraki haftalar-aylar içinde başlayan, iki haftadan uzun süren ve anneliği zorlaştıran depresyondur.
16. Gastrit (Mide İltihabı)RutinMide iç yüzeyini döşeyen zarın iltihaplanmasıdır; mide ağrısı, yanma, bulantı ve hazımsızlıkla kendini gösterir.
17. Verem (Akciğer Tüberkülozu)24 saat içindeMycobacterium tuberculosis bakterisinin neden olduğu, hava yoluyla bulaşan ve en sık akciğerleri tutan bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır.
18. Akut Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı)24 saat içindeSafra kesesinin sıklıkla taş yüzünden tıkanıp iltihaplanmasıdır; sağ üst karında saatlerce süren ağrı, ateş ve kusma yapar.
19. Altıncı Hastalık (Roseola)Birkaç gün içindeİnsan herpes virüsü 6 ve 7'nin bebeklerde yol açtığı, 3-5 gün süren yüksek ateşin ani düşüşünün ardından gövdede pembe döküntü çıkmasıyla tanınan bir hastalıktır.
20. Mide ÜlseriBirkaç gün içindeMide iç yüzeyinde asit etkisiyle oluşan derin yaradır; özellikle yemekle artan mide ağrısı, bulantı ve kanama yapabilir.
21. Hepatit BBirkaç gün içindeKan ve vücut sıvılarıyla bulaşan bir virüsün yol açtığı karaciğer iltihabıdır; bir kısmında kronikleşerek siroz ve karaciğer kanserine neden olabilir.
22. Pankreas Kanseri24 saat içindePankreas bezinden gelişen, genellikle geç belirti verdiği için çoğu zaman ileri evrede bulunan ciddi bir kanserdir. Ağrısız sarılık, sırta vuran karın ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı önemli uyarı işaretleridir.
23. Yetersiz Beslenme (Malnütrisyon)Birkaç gün içindeVücudun ihtiyacı olan enerji, protein, vitamin ve minerallerin yeterince alınamaması veya kullanılamaması sonucu kilo ve kas kaybı, güçsüzlük gelişmesidir.
24. Bağırsak Tıkanıklığı (İleus)HemenBağırsak içeriğinin ilerleyememesidir; kramp tarzı karın ağrısı, karında şişlik, kusma ve gaz-dışkı çıkaramama ile acil müdahale gerektirir.
25. Diş Çıkarma Dönemi ŞikayetleriRutinSüt dişlerinin diş etinden çıkışı sırasında bebeklerde görülen huzursuzluk, salya artışı ve diş eti şişliği gibi geçici şikayetlerdir. Normal bir gelişim sürecidir.
26. Orta Kulak İltihabı (Akut Otitis Media)Birkaç gün içindeKulak zarının arkasındaki orta kulak boşluğunun çoğunlukla soğuk algınlığı sonrası mikrobik iltihaplanmasıdır. Özellikle küçük çocuklarda çok sık ortaya çıkar.
27. Alkole Bağlı Karaciğer HastalığıBirkaç gün içindeUzun soluklu ve aşırı alkol tüketiminin karaciğerde yağlanma, iltihap ve siroza yol açmasıdır.
28. Siroz (Karaciğer Sertleşmesi)Birkaç gün içindeUzun soluklu karaciğer hasarı sonucu sağlıklı dokunun yerini sert yara dokusunun alması ve karaciğer işlevlerinin bozulmasıdır.
29. Akciğer Kanseri24 saat içindeAkciğer hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve Türkiye'de kanser ölümlerinin en sık nedeni olan kanserdir. Erken evrede belirti vermeyebileceği için risk grubundakilerde tarama hayat kurtarır.
30. Çocuklarda KabızlıkRutinÇocukların seyrek, sert ve ağrılı dışkılaması, genellikle altta yatan bir hastalık olmadan dışkı tutma davranışına bağlı gelişen yaygın bir sorundur.
31. Karaciğer Kanseri (Hepatoselüler Karsinom)24 saat içindeKaraciğer hücrelerinden gelişen kanserdir ve sıklıkla hepatit B, hepatit C veya siroz zemininde görülür. Risk grubundakilerde 6 ayda bir yapılan ultrason taramasıyla erken yakalanabilir.
32. Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı)HemenBöbrek fonksiyonlarının saatler veya günler içinde ani olarak bozulmasıyla atık maddelerin ve sıvının vücutta birikmesidir.
33. GiardiyazRutinGiardia intestinalis parazitinin ince bağırsakta yaptığı, kötü kokulu yağlı ishal, şişkinlik, gaz ve kilo kaybıyla seyreden yaygın bir parazit enfeksiyonudur.
34. Bruselloz (Malta Humması)Birkaç gün içindeBrucella bakterisinin çiğ süt ve pastörize edilmemiş peynir tüketimi veya hasta hayvanlarla temas yoluyla bulaşmasıyla gelişen, dalgalı ateş, gece terlemesi, eklem ve bel ağrısıyla seyreden ve Türkiye'de endemik olan bir hastalıktır.
35. İlaç ve Bitkisel Ürünlere Bağlı Karaciğer Hasarı24 saat içindeİlaçlar, bitkisel ürünler, takviyeler veya zehirli maddelerin karaciğer hücrelerine zarar vermesidir; hafif enzim yüksekliğinden karaciğer yetmezliğine kadar uzanabilir.
36. Akut Hepatit BBirkaç gün içindeHepatit B virüsünün kan, cinsel temas ve anneden bebeğe bulaşmasıyla gelişen, halsizlik, bulantı, sarılık ve eklem ağrısıyla seyreden, bir kısım hastada kronikleşen karaciğer iltihabıdır.
37. Kronik Hastalık AnemisiRutinUzun süren iltihabi hastalıklar, enfeksiyonlar, böbrek yetmezliği veya kanser gibi durumlarda vücudun demiri kullanamaması sonucu gelişen kansızlıktır.
38. Psikotik Özellikli DepresyonHemenAğır depresyona gerçeklikle bağın koptuğu sanrı veya sanrısal suçluluk, sesler duyma gibi psikotik belirtilerin eşlik ettiği ve acil tedavi gerektiren bir durumdur.
39. Peritonit (Karın Zarı İltihabı) ve Bağırsak DelinmesiHemenKarın boşluğunu döşeyen zarın iltihaplanmasıdır; genellikle mide veya bağırsak delinmesine bağlıdır ve karnın tahta gibi sertleştiği hayati bir acil durumdur.
40. Hepatit E24 saat içindeKirli su ve az pişmiş etlerle bulaşan bir virüsün yol açtığı akut karaciğer iltihabıdır; sıklıkla kendiliğinden iyileşir ama gebelerde ağır seyredebilir.

Sık sorulan sorular

İştahsızlık neden olur?

İştahsızlık; Apandisit, El-Ayak-Ağız Hastalığı, Rotavirüs İshali, Çocuklarda Zatürre, Herpetik Gingivostomatit (Çocukta Uçuk Virüsüyle Ağız İltihabı), Grip (İnfluenza) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.

İştahsızlık için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Gastroenteroloji, Enfeksiyon Hastalıkları, Genel Cerrahi bölümleri ilgilenir.

İştahsızlık ne zaman acildir?

Apandisit, Akut Pankreatit (Pankreas İltihabı), Bağırsak Tıkanıklığı (İleus), Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı), Psikotik Özellikli Depresyon, Peritonit (Karın Zarı İltihabı) ve Bağırsak Delinmesi gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.