Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi): Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi) şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: peteşi, basmakla solmayan döküntü, purpura
Acil olabilecek bir belirti
Bu şikayet aniden ve şiddetli başladıysa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi) şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi) hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. IgA Vasküliti (Henoch-Schönlein Purpurası)24 saat içindeKüçük damarların iltihabı sonucu bacak ve kalçalarda ele gelen mor noktalar, eklem ağrısı, karın ağrısı ve böbrek tutulumu yapan; çoğu zaman çocuklarda, kimi zaman erişkinlerde görülen hastalıktır.
- 2. İTP (İmmün Trombositopeni)24 saat içindeBağışıklık sisteminin trombositleri yıkması sonucu trombosit sayısının düştüğü, ciltte morluklar ve noktasal kanamalarla seyreden hastalıktır.
- 3. TTP (Trombotik Trombositopenik Purpura)HemenKüçük damarlarda yaygın trombosit pıhtıları oluşmasıyla trombosit düşüklüğü, kan yıkımı ve organ hasarı gelişen, hayatı tehdit eden acil bir kan hastalığıdır.
- 4. Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)24 saat içindeKemik iliğinde olgunlaşmamış lenfosit hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve çocuklarda en sık görülen kanserdir. Günümüzde çocukların büyük çoğunluğu tedaviyle iyileşmektedir.
- 5. Akut Miyeloid Lösemi (AML)24 saat içindeKemik iliğindeki miyeloid seri öncü hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve hızla ilerleyen bir kan kanseridir. Yetişkinlerde en sık görülen akut lösemidir ve acil tedavi gerektirir.
- 6. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)HemenHyalomma kenelerinin ısırığı veya hasta hayvan-insan kanıyla temas sonucu bulaşan, ani yüksek ateş, kas ağrısı ve vakitle kanamalarla seyreden, Türkiye'de endemik ve ölümcül olabilen viral bir hastalıktır.
- 7. Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DİK)HemenAğır enfeksiyon, travma, doğum komplikasyonu veya kanser gibi durumlarda pıhtılaşma sisteminin kontrolsüz çalışıp hem yaygın pıhtılara hem de ciddi kanamalara yol açtığı hayati tehlikeli bir tablodur.
- 8. Meningokok HastalığıHemenNeisseria meningitidis bakterisinin yol açtığı, saatler içinde ilerleyen yüksek ateş, bastırınca solmayan mor döküntü ve menenjitle seyreden hayatı tehdit eden bir enfeksiyondur.
- 9. Aplastik Anemi (Kemik İliği Yetmezliği)24 saat içindeKemik iliğinin yeterli kan hücresi üretememesi sonucu kırmızı kan hücresi, beyaz kan hücresi ve trombositlerin birlikte azaldığı ciddi bir hastalıktır.
- 10. Miyelodisplastik Sendrom (MDS)24 saat içindeKemik iliğinin sağlıklı kan hücreleri üretemediği ve vakitle akut lösemiye dönüşebilen bir grup kemik iliği kanseridir. Çoğunlukla tedaviye yanıt vermeyen kansızlıkla fark edilir.
- 11. Menenjit (Bakteriyel Beyin Zarı İltihabı)HemenBeyni ve omuriliği saran zarların bakterilerle iltihaplanmasıdır; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ve bilinç bulanıklığıyla saatler içinde hayati tehlike oluşturabilir.
- 12. Antifosfolipid Sendromu (Yapışkan Kan Sendromu)Birkaç gün içindeBağışıklık sisteminin ürettiği antikorlar yüzünden atardamar ve toplardamarlarda pıhtı oluşumu ve tekrarlayan gebelik kayıplarıyla seyreden otoimmün bir hastalıktır.
- 13. Dang Humması24 saat içindeAedes sivrisineklerinin taşıdığı dang virüsünün yol açtığı, ani yüksek ateş, göz arkası ağrısı, şiddetli kas-eklem ağrısı ve döküntüyle seyreden, ağır formunda kanama ve şoka yol açabilen bir tropikal hastalıktır.
- 14. Hantavirüs Enfeksiyonu24 saat içindeKemirgenlerin idrar, dışkı ve tükürüğüyle kirlenmiş tozların solunmasıyla bulaşan, yüksek ateş, bel ağrısı, böbrek yetmezliği ve kanamayla seyredebilen viral bir hastalıktır.
Sık sorulan sorular
Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi) neden olur?
Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi); IgA Vasküliti (Henoch-Schönlein Purpurası), İTP (İmmün Trombositopeni), TTP (Trombotik Trombositopenik Purpura), Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL), Akut Miyeloid Lösemi (AML), Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi) için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Hematoloji, Acil Servis, Romatoloji, Enfeksiyon Hastalıkları bölümleri ilgilenir.
Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi) ne zaman acildir?
TTP (Trombotik Trombositopenik Purpura), Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DİK), Meningokok Hastalığı, Menenjit (Bakteriyel Beyin Zarı İltihabı) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.