Bacakta / ayak bileğinde şişlik: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Bacakta / ayak bileğinde şişlik şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: ayak şişmesi, bacak ödemi
Bacakta / ayak bileğinde şişlik şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Bacakta / ayak bileğinde şişlik hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Ayak Bileği BurkulmasıBirkaç gün içindeAyağın içe doğru dönmesiyle ayak bileğinin dış yanındaki bağların gerilmesi veya yırtılması sonucu ağrı, şişlik ve morarma oluşan çok yaygın bir yaralanmadır.
- 2. Kronik Venöz Yetmezlik (Toplardamar Yetmezliği)RutinBacak toplardamarlarının kanı kalbe yeterince geri döndürememesi sonucu bacaklarda şişlik, ağırlık, ciltte renk değişikliği ve yaralar oluşmasıdır.
- 3. Ayak Bileği KırığıHemenAyak bileğinin şiddetle burkulması, düşme veya darbe sonrası bilek çevresindeki kemiklerin kırılmasıyla basamama, şiddetli şişlik ve ara sıra şekil bozukluğu yapan yaralanmadır.
- 4. Selülit (Derin Cilt Enfeksiyonu)24 saat içindeCildin derin katmanları ve cilt altı dokunun bakteriyel enfeksiyonu olup yayılan kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ağrıyla seyreder.
- 5. Kalp Yetmezliği24 saat içindeKalbin vücudun ihtiyacı kadar kan pompalayamaması durumudur; nefes darlığı, yorgunluk ve bacaklarda şişlik ile kendini gösterir.
- 6. Derin Ven Trombozu (Bacakta Pıhtı)HemenSıklıkla bacağın derin toplardamarlarında pıhtı oluşmasıdır; tek bacakta ağrılı şişlik yapar ve pıhtı akciğere giderse hayatı tehdit eder.
- 7. Kronik Böbrek Yetmezliği (Kronik Böbrek Hastalığı)Birkaç gün içindeBöbrek fonksiyonlarının 3 aydan uzun zaman boyunca kalıcı ve sıklıkla ilerleyici şekilde azalmasıdır; en sık nedenleri diyabet ve yüksek tansiyondur.
- 8. Nefrotik Sendrom (Böbrekten Protein Kaçağı)24 saat içindeBöbreklerin süzme birimlerinin hasar görmesiyle idrarla büyük miktarda protein kaybedilip vücutta yaygın şişlik oluşan bir tablodur.
- 9. Post-trombotik Sendrom (Pıhtı Sonrası Bacak Sendromu)RutinBacakta geçirilmiş derin ven trombozu sonrası toplardamarlarda kalıcı hasar oluşmasıyla gelişen kronik ağrı, şişlik ve cilt değişiklikleridir.
- 10. Erizipel (Yılancık)24 saat içindeCildin üst katmanlarının streptokok enfeksiyonu olup sınırları keskin, kabarık, parlak kırmızı ve sıcak bir plak ile ani yüksek ateşle başlar.
- 11. Diyabetik Nefropati (Şekere Bağlı Böbrek Hasarı)Birkaç gün içindeUzun soluklu diyabetin böbreklerin süzme birimlerine zarar vermesiyle idrarda protein kaçağı ve ilerleyen dönemde böbrek yetmezliği gelişmesidir.
- 12. Lenfödem (Lenf Ödemi)RutinLenf sıvısının boşaltılamaması sonucu kol veya bacakta kalıcı, giderek artan şişlik oluşmasıdır.
- 13. Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı)HemenBöbrek fonksiyonlarının saatler veya günler içinde ani olarak bozulmasıyla atık maddelerin ve sıvının vücutta birikmesidir.
- 14. Siroz (Karaciğer Sertleşmesi)Birkaç gün içindeUzun soluklu karaciğer hasarı sonucu sağlıklı dokunun yerini sert yara dokusunun alması ve karaciğer işlevlerinin bozulmasıdır.
- 15. Triküspit Kapak YetmezliğiBirkaç gün içindeSağ kulakçık ile sağ karıncık arasındaki triküspit kapağın tam kapanmamasıdır; ilerlediğinde bacaklarda şişlik, karında sıvı ve yorgunluk yapar.
- 16. Eritema Nodozum (Bacakta Ağrılı Kırmızı Şişlikler)Birkaç gün içindeTipik biçimde kaval kemiği önünde, deri altında ağrılı, kırmızı-mor, sıcak nodüllerle seyreden ve altta yatan bir hastalığın işareti olabilen yağ dokusu iltihabıdır.
- 17. Gebelik Tansiyonu (Gestasyonel Hipertansiyon)24 saat içindeGebeliğin 20. haftasından sonra, idrarda protein kaçağı ve organ etkilenmesi olmadan ortaya çıkan yüksek tansiyondur.
- 18. Obezite Hipoventilasyon Sendromu24 saat içindeCiddi obezitesi olan bireylerde yetersiz solunuma bağlı olarak gündüz de kanda karbondioksit yükselmesi ve oksijen düşmesidir.
- 19. Dilate Kardiyomiyopati (Kalp Büyümesi)24 saat içindeKalbin sol karıncığının genişleyip kasılma gücünün azalmasıdır; kalp yetmezliği belirtileri ve ritim bozukluklarına yol açar.
- 20. Plevral Efüzyon (Akciğer Zarında Su Toplanması)24 saat içindeAkciğeri saran iki zar arasındaki boşlukta normalden fazla sıvı birikmesidir; altta yatan bir hastalığın belirtisidir.
- 21. Membranöz NefropatiBirkaç gün içindeBağışıklık sisteminin böbreğin süzme zarına saldırmasıyla oluşan ve erişkinlerde nefrotik sendromun en sık nedenlerinden biri olan böbrek hastalığıdır.
- 22. Kompartman SendromuHemenKırık, ezilme veya sıkı alçı sonrası kas bölmesi içindeki basıncın tehlikeli şekilde artmasıyla dayanılmaz ağrı yapan, saatler içinde kalıcı kas ve sinir hasarına yol açabilen acil bir durumdur.
- 23. Konstriktif Perikardit (Kalp Zarı Kalınlaşması)Birkaç gün içindeKalbi saran zarın kalınlaşıp sertleşerek kalbin genişleyip dolmasını engellemesidir; bacaklarda ve karında sıvı birikmesine neden olur.
- 24. May-Thurner Sendromu (İliak Ven Sıkışması)Birkaç gün içindeSol leğen toplardamarının, üzerinden geçen sağ atardamar tarafından sıkıştırılmasıdır; sol bacakta şişlik ve pıhtı oluşumuna yatkınlık yaratır.
- 25. Akciğer Tansiyonu (Pulmoner Hipertansiyon)24 saat içindeAkciğer atardamarlarındaki basıncın yükselmesidir; sağ kalbi zorlayarak eforla nefes darlığı, yorgunluk ve bayılmaya sebep olur.
- 26. Restriktif Kardiyomiyopati (Katı Kalp Kası Hastalığı)Birkaç gün içindeKalp kasının sertleşmesi sebebiyle kalbin kanla yeterince dolamamasıdır; nefes darlığı, bacak ve karın şişliğine sebep olur.
- 27. Gebelik Kalp Yetmezliği (Peripartum Kardiyomiyopati)24 saat içindeGebeliğin son ayında veya doğumdan sonraki aylarda, önceden kalp hastalığı olmayan kadınlarda kalp pompa gücünün azalmasıdır.
- 28. Yüzeyel Tromboflebit (Yüzeyel Toplardamar İltihabı)Birkaç gün içindeCilde yakın bir toplardamarda pıhtı ve iltihap oluşmasıdır; damar boyunca kızarık, sert ve ağrılı bir şerit şeklinde ortaya çıkar.
- 29. Baker Kisti (Diz Arkasında Şişlik)RutinDiz eklemindeki sıvının diz arkasındaki keseye dolarak orada gerginlik ve şişlik yapmasıdır; tipik olarak kireçlenme veya menisküs yırtığına eşlik eder.
- 30. Aşil TendinitiRutinBaldır kasını topuk kemiğine bağlayan aşil tendonunun aşırı yüklenme sonucu yıpranmasıyla topuğun arkasında ağrı, sabah tutukluğu ve kalınlaşma yapan durumdur.
- 31. Lupus Nefriti (Lupusa Bağlı Böbrek İltihabı)24 saat içindeSistemik lupus eritematozus hastalığının böbrekleri tutarak iltihap, protein kaçağı ve böbrek yetmezliğine yol açmasıdır.
- 32. KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)Birkaç gün içindeÇoğu zaman uzun soluklu sigara kullanımına bağlı, hava yollarında kalıcı daralma ile seyreden ve ilerleyen dönemde ilerleyen kronik bir akciğer hastalığıdır.
- 33. Kalp Amiloidozu (Kardiyak Amiloidoz)Birkaç gün içindeAnormal proteinlerin (amiloid) kalp kasında birikerek kalbi kalınlaştırması ve sertleştirmesidir; bilhassa yaşlı erkeklerde kalp yetmezliğine neden olur.
- 34. IgA Vasküliti (Henoch-Schönlein Purpurası)24 saat içindeKüçük damarların iltihabı sonucu bacak ve kalçalarda ele gelen mor noktalar, eklem ağrısı, karın ağrısı ve böbrek tutulumu yapan; çoğu zaman çocuklarda, kimi zaman erişkinlerde görülen hastalıktır.
- 35. Nekrotizan Fasiit (Et Yiyen Bakteri)HemenCilt altındaki kas zarı ve yağ dokusunun hızla yayılan ve dokuyu öldüren bakteriyel enfeksiyonudur; acil cerrahi gerektirir.
- 36. Kaval Kemiği Ağrısı (Shin Splint)RutinKoşu ve sıçrama gibi tekrarlayan yüklenmelerle kaval kemiğinin iç kenarı boyunca yaygın ağrı yapan, sporcularda sık görülen bir aşırı kullanım sorunudur.
- 37. IgA Nefropatisi (Berger Hastalığı)Birkaç gün içindeIgA adlı antikorun böbreğin süzme birimlerinde birikmesiyle oluşan, en çok da genç erişkinlerde enfeksiyonlar sırasında idrarda kan görülmesiyle tanınan en sık glomerülonefrit türüdür.
- 38. Böbrek Atardamarı Darlığı (Renal Arter Stenozu)Birkaç gün içindeBöbreği besleyen atardamarın daralmasıyla tansiyonun yükseldiği ve böbrek fonksiyonlarının bozulabildiği bir damar hastalığıdır.
- 39. Herediter Anjiyoödem (Kalıtsal Anjiyoödem)24 saat içindeC1 inhibitör proteininin kalıtsal eksikliği veya işlev bozukluğu yüzünden tekrarlayan, kaşıntısız ve kurdeşensiz derin doku şişlikleri ile seyreden nadir bir hastalıktır.
- 40. Romatizmal Kalp HastalığıBirkaç gün içindeÇocuklukta geçirilen romatizmal ateşin kalp kapaklarında kalıcı hasar bırakmasıdır; en sık mitral ve aort kapaklarını etkiler.
Sık sorulan sorular
Bacakta / ayak bileğinde şişlik neden olur?
Bacakta / ayak bileğinde şişlik; Ayak Bileği Burkulması, Kronik Venöz Yetmezlik (Toplardamar Yetmezliği), Ayak Bileği Kırığı, Selülit (Derin Cilt Enfeksiyonu), Kalp Yetmezliği, Derin Ven Trombozu (Bacakta Pıhtı) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Bacakta / ayak bileğinde şişlik için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Kalp ve Damar Cerrahisi, Nefroloji, Kardiyoloji, Ortopedi ve Travmatoloji bölümleri ilgilenir.
Bacakta / ayak bileğinde şişlik ne zaman acildir?
Ayak Bileği Kırığı, Derin Ven Trombozu (Bacakta Pıhtı), Akut Böbrek Yetmezliği (Akut Böbrek Hasarı), Kompartman Sendromu, Nekrotizan Fasiit (Et Yiyen Bakteri) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.