Burun tıkanıklığı: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Burun tıkanıklığı şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: burnum tıkalı, nefes alamama burundan
Burun tıkanıklığı şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Burun tıkanıklığı hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Burun Eğriliği (Septum Deviasyonu)RutinBurnu iki boşluğa ayıran kıkırdak ve kemik duvarın (septumun) bir tarafa eğilerek burun yolunu daraltmasıdır.
- 2. Akut SinüzitBirkaç gün içindeYüz kemiklerinin içindeki hava boşluklarının (sinüslerin) çoğu zaman soğuk algınlığı sonrası iltihaplanmasıdır; yüzde ağrı-basınç, burun tıkanıklığı ve koyu akıntıyla seyreder.
- 3. Soğuk Algınlığı (Nezle)RutinBurun ve boğazı tutan, tipik biçimde rinovirüslerin yol açtığı hafif ve kendiliğinden geçen bir üst solunum yolu enfeksiyonudur.
- 4. Alerjik Rinit (Alerjik Nezle)RutinBurnun iç yüzeyinin polen, ev tozu, hayvan tüyü gibi alerjenlere karşı aşırı tepki vermesiyle oluşan hapşırık, burun akıntısı, kaşıntı ve tıkanıklıktır.
- 5. Burun Eti Büyümesi (Konka Hipertrofisi)RutinBurnun yan duvarlarında bulunan ve havayı ısıtıp nemlendiren konkaların kalıcı olarak büyüyerek burun tıkanıklığına yol açmasıdır.
- 6. Kronik SinüzitRutinSinüslerdeki iltihabın tedaviye rağmen 12 haftadan uzun sürmesidir; sürekli burun tıkanıklığı, geniz akıntısı ve koku azalması yapar.
- 7. Ev Tozu Akarı AlerjisiRutinYatak, yastık, halı ve döşemelerde yaşayan mikroskobik akarlara karşı gelişen ve yıl boyu süren alerjidir.
- 8. Geniz Eti Büyümesi (Adenoid Hipertrofisi)RutinBurnun arka kısmındaki lenf dokusunun (geniz eti) çocuklarda büyüyerek burundan nefes almayı engellemesidir.
- 9. Alerjik Olmayan Rinit (Vazomotor Rinit)RutinAlerji olmadan, ısı değişikliği, kokular veya baharatlı yemek gibi tetikleyicilerle ortaya çıkan burun akıntısı ve tıkanıklığıdır.
- 10. Burun Spreyi Bağımlılığı (Rinitis Medikamentoza)RutinBurun açıcı spreylerin uzun zaman kullanımı sonucu burun mukozasının ilaca bağımlı hale gelip sprey olmadan tıkanmasıdır.
- 11. Burun Polibi (Nazal Polip)RutinBurun ve sinüslerin iç yüzeyinde uzun soluklu iltihap sonucu oluşan, üzüm tanesine benzer, iyi huylu, ağrısız şişliklerdir.
- 12. Polen Alerjisi (Saman Nezlesi)RutinAğaç, çayır-çimen ve yabani ot polenlerine karşı belirli mevsimlerde ortaya çıkan alerjik nezle ve göz alerjisidir.
- 13. Küf Mantarı AlerjisiRutinNemli ortamlarda üreyen küf mantarlarının havaya saçılan sporlarına karşı gelişen alerjidir.
- 14. Alerjik AstımBirkaç gün içindeEv tozu akarı, polen, hayvan tüyü veya küf gibi alerjenlerle tetiklenen, en sık görülen astım türüdür.
- 15. Östaki Borusu TıkanıklığıRutinOrta kulağı burnun arka kısmına bağlayan östaki borusunun yeterince açılamaması sonucu kulakta tıkanıklık ve basınç hissidir.
- 16. RSV Enfeksiyonu (Erişkin)Birkaç gün içindeRespiratuvar sinsityal virüsün erişkinlerde, bilhassa yaşlı ve kronik akciğer-kalp hastalarında yol açtığı, hırıltı ve nefes darlığıyla ağırlaşabilen solunum yolu enfeksiyonudur.
- 17. Alerjik Konjonktivit (Göz Alerjisi)RutinPolen, ev tozu akarı, hayvan tüyü gibi alerjenlere karşı gözün yüzeyinde gelişen kaşıntılı, bulaşıcı olmayan iltihaptır.
- 18. HorlamaRutinUyku sırasında üst solunum yolundaki dokuların titreşmesiyle oluşan sestir; nefes durması eşlik etmiyorsa basit horlama olarak adlandırılır.
- 19. Aspirin Astımı (Samter Sendromu)Birkaç gün içindeAstım, burun polipleri ve aspirin ile bazı ağrı kesicilere karşı aşırı duyarlılığın birlikte görüldüğü kronik bir hastalıktır.
- 20. Burun Kırığı24 saat içindeBurna alınan darbe sonucu burun kemiklerinin veya kıkırdağının kırılmasıdır; yüzün en sık kırılan kemiğidir.
- 21. COVID-19Birkaç gün içindeSARS-CoV-2 virüsünün yol açtığı, hafif soğuk algınlığından ağır zatürreye kadar değişen tablolarla seyredebilen solunum yolu enfeksiyonudur.
- 22. Selektif IgA EksikliğiRutinMukozaları koruyan IgA antikorunun kanda çok düşük veya hiç olmaması ile karakterize, en sık görülen primer immün yetmezliktir.
- 23. Tekrarlayan Burun Kanaması (Epistaksis)Birkaç gün içindeBurnun ön kısmındaki ince damarların kuruluk, kaşıma veya tahriş nedeniyle sık sık kanamasıdır; genellikle zararsızdır.
- 24. Küme Baş AğrısıBirkaç gün içindeBir gözün çevresinde ve arkasında, çok şiddetli, kısa süreli ve dönemler halinde (kümeler) her gün tekrarlayan baş ağrısıdır.
- 25. Koku Alma Bozukluğu (Anozmi / Parozmi)RutinKoku alma duyusunun azalması, tamamen kaybolması veya kokuların bozuk-farklı algılanmasıdır.
- 26. Burun Girişi İltihabı (Nazal Vestibülit / Burunda Sivilce)Birkaç gün içindeBurun deliğinin hemen girişindeki kıllı deri bölgesinin, genellikle stafilokok bakterisiyle iltihaplanmasıdır.
- 27. Nazofarenks (Geniz) Kanseri24 saat içindeBurnun arka kısmı ile boğazın üst bölümünün birleştiği genizden gelişen kanserdir. Çoğu zaman ilk belirti boyunda ağrısız bir bez şişliği veya tek taraflı kulak tıkanıklığıdır.
- 28. Kistik FibrozisBirkaç gün içindeAkciğer, pankreas ve sindirim sisteminde koyu ve yapışkan salgılar oluşmasına neden olan kalıtsal bir hastalıktır.
- 29. Göz Çevresi Selüliti (Orbital / Preseptal Selülit)HemenGöz kapağı ve göz çevresindeki dokuların bakteriyel enfeksiyonudur; göz arkasına yayıldığında görme ve hayatı tehdit eden acil bir durumdur.
- 30. Primer Silier DiskineziBirkaç gün içindeSolunum yollarındaki temizleyici tüycüklerin (silia) doğuştan bozuk çalışması sonucu kronik öksürük, sinüzit ve kulak iltihaplarıyla seyreden kalıtsal bir hastalıktır.
- 31. Mukormikoz (Kara Mantar)HemenMucorales küflerinin özellikle kontrolsüz diyabetli veya bağışıklığı baskılanmış insanlarda burun, sinüs, göz ve beyne hızla yayılarak doku ölümüne yol açtığı ölümcül bir mantar enfeksiyonudur.
- 32. Granülomatozis ile Polianjitis (Wegener)24 saat içindeBurun-sinüs, akciğer ve böbrekteki küçük damarları tutan, tedavi edilmediğinde organ yetmezliğine yol açabilen nadir bir damar iltihabı hastalığıdır.
- 33. Yaygın Değişken İmmün Yetmezlik (CVID)Birkaç gün içindeVücudun yeterli antikor üretememesi sonucu tekrarlayan bakteriyel akciğer, sinüs ve bağırsak enfeksiyonlarıyla seyreden bir bağışıklık yetmezliğidir.
Sık sorulan sorular
Burun tıkanıklığı neden olur?
Burun tıkanıklığı; Burun Eğriliği (Septum Deviasyonu), Akut Sinüzit, Soğuk Algınlığı (Nezle), Alerjik Rinit (Alerjik Nezle), Burun Eti Büyümesi (Konka Hipertrofisi), Kronik Sinüzit gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Burun tıkanıklığı için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Kulak Burun Boğaz, İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları, Aile Hekimliği, Enfeksiyon Hastalıkları bölümleri ilgilenir.
Burun tıkanıklığı ne zaman acildir?
Göz Çevresi Selüliti (Orbital / Preseptal Selülit), Mukormikoz (Kara Mantar) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.