Ciltte koyulaşma / lekelenme: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Ciltte koyulaşma / lekelenme şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: melazma, güneş lekesi, koltuk altında kararma
Ciltte koyulaşma / lekelenme şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Ciltte koyulaşma / lekelenme hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Güneş Lekesi (Solar Lentigo / Yaşlılık Lekesi)RutinYıllar boyunca güneşe maruz kalan yüz, el sırtı ve omuzlarda ortaya çıkan, düz, sınırları bariz açık-koyu kahverengi lekelerdir.
- 2. Sivilce İzi ve İltihap Sonrası LekelerRutinSivilce, egzama, yara veya böcek ısırığı gibi iltihaplı bir durumun ardından ciltte kalan kahverengi-koyu lekeler ve çukur izlerdir.
- 3. Seboreik Keratoz (Yaşlılık Siğili)RutinOrta ve ileri yaşta gövde, yüz ve saçlı deride ortaya çıkan, cilde yapıştırılmış gibi duran, mumsu yüzeyli, açık-koyu kahverengi iyi huylu kabarıklıklardır.
- 4. Melazma (Gebelik Maskesi / Güneş Lekesi)RutinYanaklar, alın, burun ve üst dudakta simetrik, açık-koyu kahverengi, sınırları düzensiz lekelerle seyreden bir pigmentasyon bozukluğudur.
- 5. Akantozis Nigrikans (Boyun ve Koltuk Altında Kararma)Birkaç gün içindeBoyun, koltuk altı ve kasık gibi kıvrım yerlerinde kadifemsi, kahverengi-siyah koyulaşma ve kalınlaşmadır; genellikle insülin direncinin işaretidir.
- 6. Ben (Melanositik Nevüs)RutinPigment hücrelerinin kümelenmesiyle oluşan, düz veya kabarık, kahverengi-siyah ya da ten rengindeki iyi huylu cilt lezyonlarıdır.
- 7. İnsülin DirenciRutinHücrelerin insülin hormonuna yeterince yanıt vermemesi sebebiyle vücudun daha fazla insülin salgıladığı, diyabete zemin hazırlayan metabolik durumdur.
- 8. EritrazmaRutinKasık, koltuk altı ve ayak parmak araları gibi kıvrım yerlerinde kırmızı-kahverengi, ince pullu, sınırları bariz lekelerle seyreden yüzeyel bir bakteri enfeksiyonudur.
- 9. Güneş Mantarı (Pitiriazis Versikolor)RutinGöğüs, sırt ve omuzlarda açık kahverengi, pembe veya beyaz renkte, ince kepekli küçük lekelerle seyreden, bulaşıcı olmayan yüzeyel bir maya enfeksiyonudur.
- 10. Kıl Dönmesi (Batık Kıl / Psödofollikülit)RutinTıraş, ağda veya epilasyon sonrası kıvırcık kılların cilde geri batmasıyla oluşan kaşıntılı, ağrılı kırmızı kabarcıklardır.
- 11. Liken Simpleks Kronikus (Kaşınmaya Bağlı Cilt Kalınlaşması)RutinAynı bölgenin uzun süre tekrar tekrar kaşınması sonucu cildin kalınlaşıp sertleştiği, bariz çizgili ve koyulaşmış, çok kaşıntılı plaklarla seyreden bir durumdur.
- 12. Atipik Ben (Displastik Nevüs)Birkaç gün içindeNormal benlerden daha büyük, sınırları düzensiz ve birden fazla renk içeren, kendisi çoğunlukla iyi huylu ne var ki cilt kanseri riskinin artışını gösteren benlerdir.
- 13. Dermatofibrom (Deride Sert Nodül)RutinSıklıkla bacaklarda görülen, küçük, sert, kahverengi-pembe renkli, kenarından sıkıştırıldığında içe çöken iyi huylu bir deri nodülüdür.
- 14. Sivilce (Akne)RutinKıl-yağ bezlerinin tıkanması ve iltihaplanmasıyla yüz, göğüs ve sırtta siyah nokta, beyaz nokta ve sivilceler oluşmasıdır.
- 15. Sabit İlaç ErüpsiyonuBirkaç gün içindeAynı ilacın her alınışında vücudun aynı yerinde tekrar eden, yuvarlak, koyu kırmızı-mor, bazen kabarcıklı ve iyileşince koyu kahverengi iz bırakan bir ilaç reaksiyonudur.
- 16. Et Beni (Akrokordon / Deri Etiketi)RutinBoyun, koltuk altı, göz kapağı ve kasıkta görülen, küçük, yumuşak, ten renginde veya kahverengi, saplı iyi huylu deri çıkıntılarıdır.
- 17. Obezite (Şişmanlık)RutinVücutta sağlığı bozacak düzeyde fazla yağ birikmesidir; beden kitle indeksinin 30 ve üzerinde olmasıyla tanımlanır.
- 18. Metabolik SendromRutinKarın bölgesinde yağlanma, yüksek tansiyon, şeker yüksekliği, yüksek trigliserit ve düşük iyi kolesterolün bir arada bulunmasıyla kalp-damar hastalığı ve diyabet riskinin arttığı tablodur.
- 19. Tip 2 Diyabet (Şeker Hastalığı)Birkaç gün içindeVücudun insülini yeterince etkili kullanamaması sonucu kan şekerinin sürekli yüksek seyrettiği, en sık görülen diyabet tipidir.
- 20. Prediyabet (Gizli Şeker)RutinKan şekerinin normalden yüksek fakat diyabet sınırının altında olduğu, ileride tip 2 diyabete dönüşme riski taşıyan durumdur.
- 21. Liken PlanusBirkaç gün içindeEl bileği, ayak bileği ve bel bölgesinde kaşıntılı, mor renkli, düz yüzeyli kabarıklıklar ve ağız içinde beyaz ağsı çizgilerle seyreden bağışıklık kaynaklı bir hastalıktır.
- 22. Keloid (Kabarık Yara İzi)RutinYara, ameliyat, sivilce veya küpe deliği sonrası yara sınırlarını aşarak büyüyen, kabarık, sert, parlak ve kaşıntılı aşırı iyileşme dokusudur.
- 23. Prurigo Nodülaris (Kaşıntılı Nodüller)Birkaç gün içindeKollar ve bacakların dış yüzlerinde birçok, aşırı kaşıntılı, sert, kubbe şeklinde, üzeri kabuklu nodüllerle seyreden kronik bir hastalıktır.
- 24. Karaciğer YağlanmasıRutinKaraciğer hücrelerinde aşırı yağ birikmesidir; sıklıkla fazla kilo, diyabet ve hareketsizlikle ilişkilidir ve tipik biçimde belirti vermez.
- 25. Polikistik Over Sendromu (PKOS)RutinYumurtlamanın düzensizleştiği, erkeklik hormonlarının arttığı ve adet düzensizliği, tüylenme ve sivilce ile seyreden yaygın bir hormon bozukluğudur.
- 26. Diskoid Lupus (Kronik Deri Lupusu)Birkaç gün içindeYüz, kulak ve saçlı deride kızarık, pullu, zamanla ortası çöküp beyazlaşan ve kalıcı iz ile kellik bırakabilen kronik bir deri lupusu türüdür.
- 27. Morfea (Lokalize Skleroderma)Birkaç gün içindeCiltte sertleşen, parlak, fildişi renginde ve çevresi mor halkalı plaklarla seyreden, iç organları tutmayan bölgesel bir bağ dokusu hastalığıdır.
- 28. Addison Hastalığı (Böbrek Üstü Bezi Yetmezliği)24 saat içindeBöbrek üstü bezlerinin hasar görmesiyle kortizol ve aldosteron hormonlarının yetersiz üretildiği, ciltte koyulaşmaya yol açan nadir bir hastalıktır.
- 29. Hemokromatoz (Demir Birikimi Hastalığı)Birkaç gün içindeBağırsaktan aşırı demir emilmesiyle demirin karaciğer, pankreas, kalp ve eklemlerde birikerek hasar yaptığı kalıtsal metabolik bir hastalıktır.
- 30. Deri Yolma Bozukluğu (Ekskoriasyon)RutinKişinin kendi cildini tekrarlayıcı şekilde koparması, kazıması veya sıkması sonucu ciltte yaralar oluşması ve bunu bırakamamasıdır.
- 31. Primer Biliyer Kolanjit (PBK)Birkaç gün içindeKaraciğer içindeki küçük safra kanallarının bağışıklık sistemi tarafından yavaş yavaş hasarlandığı, en çok da orta yaş kadınlarda görülen kronik bir hastalıktır.
- 32. Kala-Azar (Visseral Leishmaniasis)24 saat içindeTatarcık ısırığıyla bulaşan Leishmania infantum parazitinin dalak, karaciğer ve kemik iliğini tutarak uzun süren ateş, karında bariz dalak büyümesi, kansızlık ve kilo kaybıyla seyreden ciddi bir hastalıktır.
Sık sorulan sorular
Ciltte koyulaşma / lekelenme neden olur?
Ciltte koyulaşma / lekelenme; Güneş Lekesi (Solar Lentigo / Yaşlılık Lekesi), Sivilce İzi ve İltihap Sonrası Lekeler, Seboreik Keratoz (Yaşlılık Siğili), Melazma (Gebelik Maskesi / Güneş Lekesi), Akantozis Nigrikans (Boyun ve Koltuk Altında Kararma), Ben (Melanositik Nevüs) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Ciltte koyulaşma / lekelenme için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Dermatoloji (Cildiye), Endokrinoloji ve Metabolizma, Gastroenteroloji, Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümleri ilgilenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.