Ani duygu durum değişiklikleri: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Ani duygu durum değişiklikleri şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: ruh hali dalgalanması, bir iyi bir kötü olma
Ani duygu durum değişiklikleri şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Ani duygu durum değişiklikleri hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Lohusalık Hüznü (Baby Blues)RutinDoğumdan sonraki ilk günlerde başlayan, ağlamaklılık ve duygusal hassasiyetle giden, genellikle iki hafta içinde kendiliğinden geçen geçici bir durumdur.
- 2. Adet Öncesi Sendrom (PMS)RutinAdetten önceki 1-2 haftada ortaya çıkan ve adet başlayınca geçen fiziksel ve duygusal belirtiler bütünüdür.
- 3. Sınırda (Borderline) Kişilik BozukluğuBirkaç gün içindeDuygularda, ilişkilerde ve benlik algısında belirgin dengesizlik, terk edilme korkusu ve dürtüsellikle giden süregen bir örüntüdür.
- 4. Adet Öncesi Disforik Bozukluk (PMDD)RutinAdetten önceki 1-2 haftada bariz çökkünlük, sinirlilik ve duygu dalgalanmalarının ortaya çıkıp adetle birlikte geçtiği ağır bir adet öncesi durumdur.
- 5. Bipolar Bozukluk Tip 1 (Manik Depresif Hastalık)24 saat içindeEn az bir hafta süren bariz coşku veya taşkınlık (mani) dönemleri ile sıklıkla depresyon dönemlerinin görüldüğü uzun süreli bir duygudurum bozukluğudur.
- 6. Bipolar Bozukluk Tip 2Birkaç gün içindeTekrarlayan depresyon dönemleri ile daha hafif coşku-taşkınlık dönemlerinin (hipomani) birlikte görüldüğü bir duygudurum bozukluğudur.
- 7. MenopozRutinYumurtalık işlevlerinin azalmasıyla adetlerin kalıcı olarak kesilmesi ve buna eşlik eden sıcak basması, terleme, uyku ve duygu durum değişiklikleridir.
- 8. Siklotimi (Siklotimik Bozukluk)RutinEn az iki yıl boyunca hafif coşkulu ve hafif çökkün dönemlerin sık sık birbirini izlediği, süregen duygudurum dalgalanmasıdır.
- 9. Karşıt Olma Karşı Gelme BozukluğuRutinÇocuğun en az altı aydır özellikle yetişkinlere karşı sürekli öfkeli, tartışmacı, karşı gelen ve kinci bir tutum sergilemesidir.
- 10. Bulimiya NervozaBirkaç gün içindeKontrolsüz aşırı yeme atakları ve ardından kilo almamak için kusma, müshil kullanma, aç kalma veya aşırı egzersiz gibi telafi edici davranışların tekrarladığı bir yeme bozukluğudur.
- 11. Aralıklı Patlayıcı Bozukluk (Öfke Kontrol Sorunu)Birkaç gün içindeDuruma göre orantısız, ani ve kontrol edilemeyen sözel veya fiziksel öfke patlamalarının tekrarlamasıyla giden bir dürtü kontrol bozukluğudur.
- 12. Yıkıcı Duygudurum Düzensizliği Bozukluğu (Çocukta Öfke Patlamaları)Birkaç gün içindeÇocuklarda yaşına uygun olmayan, haftada birkaç kez görülen şiddetli öfke patlamaları ve aralarda da süren sürekli sinirlilikle tanımlanan bir durumdur.
- 13. Vasküler Demans (Damarsal Bunama)Birkaç gün içindeTekrarlayan küçük veya büyük inmeler ve beyin damar hastalığı nedeniyle düşünme, planlama, dikkat ve hafızada basamaklı şekilde kötüleşmedir.
- 14. Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB)RutinÇocuklukta başlayan dikkat eksikliği, dürtüsellik ve iç huzursuzluk belirtilerinin erişkinlikte de sürerek iş, ilişki ve günlük düzeni etkilemesidir.
- 15. Narsisistik Kişilik BozukluğuRutinBüyüklük duygusu, sürekli beğenilme ihtiyacı ve başkalarının duygularını anlamakta güçlükle giden, genç erişkinlikte başlayan uzun süreli bir kişilik örüntüsüdür.
- 16. Erken Menopoz (Prematür Over Yetmezliği)Birkaç gün içindeYumurtalıkların 40 yaşından önce işlevini kaybetmesiyle adetlerin kesilmesi ve menopoz belirtilerinin erken ortaya çıkmasıdır.
- 17. Erken Ergenlik (Erken Puberte)Birkaç gün içindeErgenlik belirtilerinin kızlarda 8 yaşından, erkeklerde 9 yaşından önce başlamasıdır. Erken tedavi edilmediğinde çocuk erken boy atıp sonunda kısa kalabilir.
- 18. Doğum Sonrası Psikoz (Postpartum Psikoz)HemenÇoğunlukla doğumdan sonraki ilk iki hafta içinde aniden başlayan, gerçeklikle bağın koptuğu ve acil tedavi gerektiren ağır bir ruhsal durumdur.
- 19. Şizoafektif Bozukluk24 saat içindeŞizofreni belirtileriyle birlikte bariz depresyon veya mani dönemlerinin görüldüğü, psikotik belirtilerin duygudurum dönemleri dışında da sürdüğü uzun süreli bir hastalıktır.
- 20. Disosiyatif Kimlik BozukluğuBirkaç gün içindeKişide iki veya daha fazla bariz kimlik durumunun bulunduğu ve günlük olayları hatırlamada tekrarlayan boşlukların yaşandığı, sıklıkla ağır çocukluk travmasıyla ilişkili bir durumdur.
- 21. Antisosyal Kişilik BozukluğuBirkaç gün içindeBaşkalarının haklarını sürekli göz ardı etme ve ihlal etme, kurallara uymama, dürtüsellik ve pişmanlık duymama ile giden, 15 yaşından önce davranım sorunlarıyla başlayan bir kişilik örüntüsüdür.
- 22. Kısa Psikotik BozuklukHemenSıklıkla ağır bir stres sonrası aniden başlayan, en az bir gün en fazla bir ay süren ve ardından tamamen düzelen psikotik bir dönemdir.
- 23. Wilson Hastalığı (Bakır Birikimi)Birkaç gün içindeVücudun fazla bakırı atamaması sonucu bakırın karaciğer, beyin ve gözlerde birikmesiyle oluşan kalıtsal bir hastalıktır.
Sık sorulan sorular
Ani duygu durum değişiklikleri neden olur?
Ani duygu durum değişiklikleri; Lohusalık Hüznü (Baby Blues), Adet Öncesi Sendrom (PMS), Sınırda (Borderline) Kişilik Bozukluğu, Adet Öncesi Disforik Bozukluk (PMDD), Bipolar Bozukluk Tip 1 (Manik Depresif Hastalık), Bipolar Bozukluk Tip 2 gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Ani duygu durum değişiklikleri için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Kadın Hastalıkları ve Doğum, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı, Nöroloji bölümleri ilgilenir.
Ani duygu durum değişiklikleri ne zaman acildir?
Doğum Sonrası Psikoz (Postpartum Psikoz), Kısa Psikotik Bozukluk gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.