Vücutta karıncalanma / iğnelenme: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Vücutta karıncalanma / iğnelenme, birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.
Diğer ifadeler: parestezi, uyuşma, elektriklenme
Vücutta karıncalanma / iğnelenme şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Vücutta karıncalanma / iğnelenme hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Periferik Nöropati (Polinöropati)Birkaç gün içindeEl ve ayaklara giden sinirlerin hasarıyla, sıklıkla ayak uçlarından başlayan uyuşma, yanma, karıncalanma ve ara sıra güçsüzlükle seyreden yaygın bir durumdur.
- 2. Karpal Tünel SendromuRutinEl bileğindeki kanalda median sinirin sıkışmasıyla başparmak, işaret ve orta parmakta uyuşma, karıncalanma ve gece uyandıran el ağrısıdır.
- 3. Diyabetik Nöropati (Şekere Bağlı Sinir Hasarı)Birkaç gün içindeUzun süre yüksek seyreden kan şekerinin sinirlere zarar vermesiyle bilhassa ayaklarda uyuşma, yanma ve his kaybına yol açan komplikasyondur.
- 4. Hiperventilasyon SendromuRutinKaygı veya stres sırasında gereğinden hızlı ve derin nefes alınması sonucu karbondioksitin düşmesiyle ortaya çıkan nefes alamama hissi, uyuşma ve baş dönmesidir.
- 5. B12 Vitamini EksikliğiBirkaç gün içindeSinir sistemi ve kan yapımı için gerekli B12 vitamininin yetersiz olmasıyla halsizlik, uyuşma, unutkanlık ve kansızlığa yol açan yaygın bir durumdur.
- 6. Meralji Parestetika (Uyluk Dış Yüzü Uyuşması)RutinKasık bölgesinde sıkışan bir his sinirinin etkilenmesiyle uyluğun dış-ön yüzünde uyuşma, yanma ve dokunmaya hassasiyet olmasıdır.
- 7. Zona (Herpes Zoster)24 saat içindeÇocuklukta geçirilen suçiçeği virüsünün yeniden aktifleşmesiyle vücudun bir tarafında şerit halinde ağrılı, su kabarcıklı döküntü oluşmasıdır.
- 8. Huzursuz Bacak SendromuRutinAkşam ve gece istirahat sırasında bacaklarda tarif edilmesi zor rahatsız edici hislerle birlikte bacakları bedensel aktivite ettirme isteğinin olduğu, hareketle rahatlayan bir hastalıktır.
- 9. Siyatik (Siyatik Sinir Ağrısı)Birkaç gün içindeBelden başlayıp kalçadan bacağın arkasına ve ayağa doğru seyreden siyatik sinirin tahriş olmasıyla oluşan, yanıcı veya elektrik çarpması gibi bacak ağrısıdır.
- 10. Ulnar Sinir Sıkışması (Kübital Tünel Sendromu)RutinDirsekte (zaman zaman bilekte) ulnar sinirin sıkışmasıyla küçük parmak ve yüzük parmağında uyuşma, elde güçsüzlük ve sakarlık gelişmesidir.
- 11. B12 Vitamini Eksikliği AnemisiBirkaç gün içindeB12 vitamininin yetersiz alınması veya emilememesi sonucu büyük ve az sayıda kırmızı kan hücresi oluşmasıyla gelişen kansızlıktır; sinir sistemini de etkiler.
- 12. Bel Fıtığı (Lomber Disk Hernisi)Birkaç gün içindeBel omurları arasındaki diskin dışarı taşarak sinir köküne baskı yapmasıyla bacağa yayılan ağrı, uyuşma ve zaman zaman güçsüzlük yapan yaygın bir durumdur.
- 13. Panik Bozukluk (Panik Atak)Birkaç gün içindeBeklenmedik anda gelen, dakikalar içinde zirveye ulaşan yoğun korku atakları ve yeni atak geçirme endişesiyle tanımlanan bir kaygı bozukluğudur.
- 14. Zona Sonrası Sinir Ağrısı (Postherpetik Nevralji)RutinZona hastalığı iyileştikten sonra döküntünün olduğu bölgede aylarca, hatta yıllarca süren yanıcı, batıcı sinir ağrısıdır.
- 15. Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi)Birkaç gün içindeBoyun omurları arasındaki diskin taşarak sinir köküne baskı yapmasıyla boyundan omuza, kola ve parmaklara yayılan ağrı ve uyuşma yapan durumdur.
- 16. Kalsiyum Düşüklüğü (Hipokalsemi)24 saat içindeKandaki kalsiyum düzeyinin normalin altına düşmesiyle karıncalanma, kas krampları ve ağır durumlarda kasılma nöbetleri görülen elektrolit bozukluğudur.
- 17. FibromiyaljiRutinVücudun çok sayıda bölgesinde 3 aydan uzun süren yaygın ağrı, yorgunluk, uyku bozukluğu ve odaklanma güçlüğü ile seyreden kronik ağrı sendromudur.
- 18. Hipoparatiroidi (Paratiroid Bezinin Az Çalışması)Birkaç gün içindeParatiroid bezlerinin yeterli parathormon üretememesiyle kanda kalsiyumun düştüğü ve kas kasılmalarına yol açan hastalıktır.
- 19. Soğuk Isırığı ve Donma24 saat içindeAşırı soğuğa maruz kalma sonucu parmaklar, kulak, burun ve yanaklarda dokunun donmasıyla uyuşma, beyazlama, kabarcık ve ağır olgularda doku ölümü gelişmesidir.
- 20. Tarsal Tünel SendromuRutinAyak bileğinin iç tarafındaki kanalda tibial sinirin sıkışmasıyla ayak tabanında yanma, karıncalanma ve uyuşma olmasıdır.
- 21. Raynaud Hastalığı (Raynaud Fenomeni)RutinSoğuk veya stres karşısında parmak damarlarının aşırı büzülmesiyle parmakların önce beyazlayıp sonra morardığı ve ısınınca kızardığı bir durumdur.
- 22. Genital Herpes (Genital Uçuk)Birkaç gün içindeHerpes simpleks virüsünün (HSV-2 veya HSV-1) cinsel temasla bulaşmasıyla genital bölgede yanma-batma hissinin ardından ağrılı, küme halinde kabarcık ve yaralarla seyreden, tekrarlayabilen bir enfeksiyondur.
- 23. MS (Multipl Skleroz)24 saat içindeBağışıklık sisteminin beyin ve omurilikteki sinir kılıflarına saldırmasıyla ataklar halinde görme kaybı, uyuşma, güçsüzlük ve denge bozukluğu gelişen kronik bir hastalıktır.
- 24. Torasik Çıkış SendromuRutinKöprücük kemiği ile ilk kaburga arasındaki dar alanda kola giden sinir ve damarların sıkışmasıyla kolda ağrı, uyuşma, güçsüzlük ve renk değişikliği olmasıdır.
- 25. Kas Seğirmesi (Benign Fasikülasyon Sendromu)RutinVücudun çeşitli kaslarında, bilhassa baldır, uyluk ve kollarda, güç kaybı olmadan tekrarlayan zararsız kas seğirmeleridir.
- 26. Magnezyum Eksikliği (Hipomagnezemi)Birkaç gün içindeKandaki magnezyum düzeyinin düşük olmasıyla kas krampları, seğirme, çarpıntı ve halsizlik görülen elektrolit bozukluğudur.
- 27. Morton NöromasıRutinAyak tabanında, sıklıkla üçüncü ve dördüncü parmak kökleri arasındaki sinirin kalınlaşmasıyla yanıcı ağrı, uyuşma ve ayakkabının içinde taş varmış hissi yapan durumdur.
- 28. Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi)HemenKandaki potasyumun 5,0-5,5 mmol/L'nin üzerine çıkmasıdır; çoğunlukla böbrek yetmezliği ve bazı ilaçlarla ilişkilidir ve ani ölümcül ritim bozukluklarına neden olabilir.
- 29. Auralı MigrenBirkaç gün içindeBaş ağrısından önce veya ağrıyla birlikte zigzag ışıklar, görme alanında boşluk ya da uyuşma gibi geçici nörolojik belirtilerin (aura) görüldüğü migren türüdür.
- 30. Guillain-Barré SendromuHemenBir enfeksiyondan birkaç hafta sonra bağışıklık sisteminin sinirlere saldırmasıyla ayaklardan başlayıp yukarı doğru hızla ilerleyen güçsüzlük ve uyuşmadır.
- 31. Düşük El (Radial Sinir Felci)Birkaç gün içindeKolun arka yüzündeki radial sinirin basıya uğramasıyla el bileğini ve parmakları yukarı kaldıramama durumudur.
- 32. Potasyum Düşüklüğü (Hipokalemi)24 saat içindeKandaki potasyumun 3,5 mmol/L'nin altına düşmesiyle kas güçsüzlüğü, kramplar, kabızlık ve kalp ritim bozukluklarına yol açan elektrolit bozukluğudur.
- 33. Bel Kayması (Spondilolistezis)Birkaç gün içindeBir bel omurunun alttaki omura göre öne doğru kaymasıyla bel ağrısı, ayakta durmakla artan yakınmalar ve kimi zaman bacağa yayılan ağrı yapan durumdur.
- 34. CIDP (Kronik İnflamatuvar Demiyelinizan Polinöropati)Birkaç gün içindeBağışıklık sisteminin periferik sinirlerin kılıfına saldırmasıyla 2 aydan uzun sürede ilerleyen ya da tekrarlayan kol-bacak güçsüzlüğü ve uyuşmasıdır.
- 35. Piriformis SendromuRutinKalçanın derinindeki piriformis kasının siyatik siniri sıkıştırmasıyla kalçada ve bacağın arkasında ağrı yapan, uzun oturmakla artan bir durumdur.
- 36. Transvers Miyelit (Omurilik İltihabı)HemenOmuriliğin bir bölümünün iltihaplanmasıyla saatler-günler içinde bacaklarda güçsüzlük, belli bir seviyenin altında his kaybı ve idrar sorunları gelişmesidir.
- 37. Kompartman SendromuHemenKırık, ezilme veya sıkı alçı sonrası kas bölmesi içindeki basıncın tehlikeli şekilde artmasıyla dayanılmaz ağrı yapan, saatler içinde kalıcı kas ve sinir hasarına yol açabilen acil bir durumdur.
- 38. Nöromiyelitis Optika (NMO)24 saat içindeBağışıklık sisteminin özellikle göz sinirleri ve omuriliğe saldırmasıyla ağır görme kaybı ve felç atakları yapan, MS'ten farklı bir hastalıktır.
- 39. Esansiyel Trombositemi (Trombosit Fazlalığı)Birkaç gün içindeKemik iliğinin kontrolsüz şekilde fazla trombosit üretmesiyle pıhtı ve bazen kanama riskinin arttığı kronik bir kan hastalığıdır.
- 40. Kuduz Riskli Temas (Hayvan Isırığı)HemenKöpek, kedi, tilki, çakal gibi memeli hayvanların ısırması, tırmalaması veya açık yarayı yalaması sonrası kuduz virüsü bulaşma riskinin olduğu ve hemen aşı-serum değerlendirmesi gereken durumdur.
Sık sorulan sorular
Vücutta karıncalanma / iğnelenme neden olur?
Vücutta karıncalanma / iğnelenme; Periferik Nöropati (Polinöropati), Karpal Tünel Sendromu, Diyabetik Nöropati (Şekere Bağlı Sinir Hasarı), Hiperventilasyon Sendromu, B12 Vitamini Eksikliği, Meralji Parestetika (Uyluk Dış Yüzü Uyuşması) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Vücutta karıncalanma / iğnelenme için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Nöroloji, İç Hastalıkları (Dahiliye), Endokrinoloji ve Metabolizma, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon bölümleri ilgilenir.
Vücutta karıncalanma / iğnelenme ne zaman acildir?
Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi), Guillain-Barré Sendromu, Transvers Miyelit (Omurilik İltihabı), Kompartman Sendromu, Kuduz Riskli Temas (Hayvan Isırığı) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.