Karında şişkinlik / gaz: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Karında şişkinlik / gaz şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: gaz, karın şişliği, meteorizm
Karında şişkinlik / gaz şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Karında şişkinlik / gaz hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Karında Gaz ve Şişkinlik (Fonksiyonel Şişkinlik)RutinBariz bir hastalık olmadan tekrarlayan karın şişkinliği, gaz ve dolgunluk hissidir.
- 2. Laktoz İntoleransı (Süt Şekeri Hassasiyeti)RutinSüt şekeri laktozu parçalayan enzimin yetersizliği sebebiyle süt ve süt ürünlerinden sonra şişkinlik, gaz ve ishal görülmesidir.
- 3. Huzursuz Bağırsak Sendromu (İBS)RutinBağırsakta yapısal hasar olmadan tekrarlayan karın ağrısı, şişkinlik ve ishal-kabızlık ataklarıyla seyreden çok yaygın bir durumdur.
- 4. Bebek Koliği (Gaz Sancısı)RutinSağlıklı bebeklerde, sıklıkla ilk 3-4 ayda görülen, nedeni tam bilinmeyen uzun soluklu ve teselli edilemeyen ağlama nöbetleridir. Zararsızdır ve kendiliğinden geçer.
- 5. Fonksiyonel Dispepsi (Sinirsel Mide)RutinYapısal bir hastalık bulunmadan tekrarlayan mide ağrısı, yemek sonrası dolgunluk ve çabuk doyma ile seyreden yaygın bir durumdur.
- 6. Kronik KabızlıkRutinHaftada üçten az dışkılama, sert dışkı ve ıkınma güçlüğünün aylarca sürmesidir; çok yaygın ve genellikle yaşam tarzıyla ilişkilidir.
- 7. Adet Öncesi Sendrom (PMS)RutinAdetten önceki 1-2 haftada ortaya çıkan ve adet başlayınca geçen fiziksel ve duygusal belirtiler bütünüdür.
- 8. SIBO (İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Çoğalması)RutinNormalde az bakteri bulunan ince bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalmasıyla şişkinlik, gaz ve ishal görülmesidir.
- 9. Fruktoz İntoleransı (Meyve Şekeri Hassasiyeti)RutinMeyve şekeri fruktozun ince bağırsaktan yeterince emilememesi sonucu meyve, bal ve şekerli içeceklerden sonra gaz, şişkinlik ve ishal görülmesidir.
- 10. Bağırsak Tıkanıklığı (İleus)HemenBağırsak içeriğinin ilerleyememesidir; kramp tarzı karın ağrısı, karında şişlik, kusma ve gaz-dışkı çıkaramama ile acil müdahale gerektirir.
- 11. Çölyak Dışı Gluten HassasiyetiRutinÇölyak hastalığı veya buğday alerjisi olmadığı halde gluten içeren besinlerden sonra sindirim ve genel şikayetlerin ortaya çıkmasıdır.
- 12. GiardiyazRutinGiardia intestinalis parazitinin ince bağırsakta yaptığı, kötü kokulu yağlı ishal, şişkinlik, gaz ve kilo kaybıyla seyreden yaygın bir parazit enfeksiyonudur.
- 13. Gastrit (Mide İltihabı)RutinMide iç yüzeyini döşeyen zarın iltihaplanmasıdır; mide ağrısı, yanma, bulantı ve hazımsızlıkla kendini gösterir.
- 14. Helicobacter Pylori Enfeksiyonu (Mide Mikrobu)RutinMide zarına yerleşen ve Türkiye'de çok yaygın olan bir bakteridir; gastrit, ülser ve uzun vadede mide hastalıklarına zemin hazırlar.
- 15. Yumurtalık Kanseri (Over Kanseri)24 saat içindeYumurtalıklardan veya fallop tüplerinden gelişen kanserdir. Belirtileri sinsi ve sindirim şikayetlerine benzer olduğundan çoğu zaman geç fark edilir; yeni başlayan ve geçmeyen karın şişkinliği önemli bir uyarıdır.
- 16. Dışkı Taşı (Fekal İmpaksiyon)24 saat içindeSertleşmiş dışkının makatta veya kalın bağırsağın son kısmında birikip kendiliğinden çıkamamasıdır; en çok da yaşlı ve yatağa bağımlı bireylerde ortaya çıkar.
- 17. Çocuklarda KabızlıkRutinÇocukların seyrek, sert ve ağrılı dışkılaması, genellikle altta yatan bir hastalık olmadan dışkı tutma davranışına bağlı gelişen yaygın bir sorundur.
- 18. Safra Kesesi TaşıBirkaç gün içindeSafra kesesinde kolesterol veya pigmentten oluşan taşlardır; bilhassa yağlı yemeklerden sonra sağ üst karında kramp tarzı ağrı (safra koliği) yapabilir.
- 19. Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi)Birkaç gün içindeBuğday, arpa ve çavdardaki gluten proteinine karşı bağışıklık tepkisiyle ince bağırsağın hasar gördüğü ömür boyu süren bir hastalıktır.
- 20. Divertikülozis (Bağırsak Cepleri)RutinKalın bağırsak duvarında küçük keseciklerin oluşmasıdır; genellikle belirti vermez, ara sıra şişkinlik, hafif ağrı veya ağrısız kanama yapabilir.
- 21. Yumurtalık Aşırı Uyarılma Sendromu (OHSS)24 saat içindeTüp bebek veya yumurtlama tedavisi sırasında yumurtalıkların aşırı büyümesi ve karında sıvı birikmesiyle seyreden bir komplikasyondur.
- 22. Hirschsprung Hastalığı24 saat içindeKalın bağırsağın son kısmında hareketi sağlayan sinir hücrelerinin doğuştan olmamasıdır. Bağırsak içeriğini ilerletemez ve doğumdan itibaren ağır kabızlığa yol açar.
- 23. Adet Öncesi Disforik Bozukluk (PMDD)RutinAdetten önceki 1-2 haftada bariz çökkünlük, sinirlilik ve duygu dalgalanmalarının ortaya çıkıp adetle birlikte geçtiği ağır bir adet öncesi durumdur.
- 24. Yumurtalık Kisti (Fonksiyonel Over Kisti)RutinYumurtalıkta sıvı dolu kese oluşmasıdır; çoğu adet döngüsüne bağlı, zararsızdır ve kendiliğinden kaybolur.
- 25. Kolon ve Rektum Kanseri (Kalın Bağırsak Kanseri)24 saat içindeKalın bağırsak veya rektumda, genellikle yıllar içinde poliplerden gelişen kanserdir. Tarama ile polipler kansere dönüşmeden yakalanabildiği için en iyi önlenebilen kanserlerden biridir.
- 26. Safra Kesesi Ameliyatı Sonrası Şikayetler (Postkolesistektomi Sendromu)RutinSafra kesesi alındıktan sonra devam eden veya yeni başlayan karın ağrısı, hazımsızlık ve ishal şikayetleridir.
- 27. Karaciğer YağlanmasıRutinKaraciğer hücrelerinde aşırı yağ birikmesidir; sıklıkla fazla kilo, diyabet ve hareketsizlikle ilişkilidir ve tipik biçimde belirti vermez.
- 28. Mide ÜlseriBirkaç gün içindeMide iç yüzeyinde asit etkisiyle oluşan derin yaradır; özellikle yemekle artan mide ağrısı, bulantı ve kanama yapabilir.
- 29. Seyahat İshali (Turist İshali)RutinHijyen koşullarının farklı olduğu bölgelere seyahat sırasında veya dönüşten kısa süre sonra başlayan, sıklıkla bakterilerin yol açtığı sulu ishaldir.
- 30. Fibrokistik Meme DeğişiklikleriRutinMemelerde adet döngüsüyle değişen, düğümlü, yoğun ve ağrılı bir dokuya yol açan, kanser olmayan çok yaygın değişikliklerdir.
- 31. Divertikülit24 saat içindeKalın bağırsak duvarındaki küçük ceplerin (divertikül) iltihaplanmasıdır; tipik olarak sol alt karında ağrı ve ateş yapar.
- 32. Akut Pankreatit (Pankreas İltihabı)HemenPankreasın ani iltihaplanmasıdır; sırta kuşak gibi yayılan çok şiddetli üst karın ağrısı ve kusma ile hastane tedavisi gerektirir.
- 33. Karın Kası Ayrılması (Diastazis Rekti)RutinKarnın ön ortasındaki iki dik karın kasının birbirinden ayrılmasıdır; özellikle gebelik sonrası göbek çevresinde kubbe şeklinde çıkıntıya neden olur.
- 34. Onikiparmak Bağırsağı Ülseri (Duodenal Ülser)Birkaç gün içindeMideden sonraki bağırsak bölümünde asit sebebiyle oluşan yaradır; çoğunlukla açken artan, yemekle azalan ağrı yapar.
- 35. Gastroparezi (Mide Felci)Birkaç gün içindeMidede tıkanıklık olmadan midenin içeriğini bağırsağa çok yavaş boşaltmasıdır; bulantı, kusma ve çabuk doyma yapar.
- 36. Ekzokrin Pankreas YetmezliğiBirkaç gün içindePankreasın yeterli sindirim enzimi üretememesi sonucu yağların sindirilememesi; yağlı, kötü kokulu dışkı ve kilo kaybı görülmesidir.
- 37. Enkoprezis (Çocukta Dışkı Kaçırma)Rutin4 yaşını geçmiş bir çocuğun en az üç ay boyunca ayda en az bir kez uygun olmayan yerlere veya giysisine dışkı kaçırmasıdır.
- 38. Tıkınırcasına Yeme BozukluğuRutinKısa sürede çok miktarda yemek yeme ve bu sırada kontrol kaybı yaşama ataklarının, kusma gibi telafi edici davranışlar olmadan tekrarladığı bir yeme bozukluğudur.
- 39. Peritonit (Karın Zarı İltihabı) ve Bağırsak DelinmesiHemenKarın boşluğunu döşeyen zarın iltihaplanmasıdır; genellikle mide veya bağırsak delinmesine bağlıdır ve karnın tahta gibi sertleştiği hayati bir acil durumdur.
- 40. Boğulmuş (Sıkışmış) FıtıkHemenFıtık kesesine giren bağırsak veya dokunun sıkışıp geri girememesi ve kanlanmasının bozulmasıdır; acil ameliyat gerektirir.
Sık sorulan sorular
Karında şişkinlik / gaz neden olur?
Karında şişkinlik / gaz; Karında Gaz ve Şişkinlik (Fonksiyonel Şişkinlik), Laktoz İntoleransı (Süt Şekeri Hassasiyeti), Huzursuz Bağırsak Sendromu (İBS), Bebek Koliği (Gaz Sancısı), Fonksiyonel Dispepsi (Sinirsel Mide), Kronik Kabızlık gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Karında şişkinlik / gaz için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Gastroenteroloji, Genel Cerrahi, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümleri ilgilenir.
Karında şişkinlik / gaz ne zaman acildir?
Bağırsak Tıkanıklığı (İleus), Akut Pankreatit (Pankreas İltihabı), Peritonit (Karın Zarı İltihabı) ve Bağırsak Delinmesi, Boğulmuş (Sıkışmış) Fıtık gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.