İlk Teşhis

Çarpıntı: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli

Çarpıntı, birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.

Diğer ifadeler: kalp çarpıntısı, kalbin hızlı atması, kalp teklemesi

Çarpıntı şikayetiniz mi var?

Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.

Teste başla

Çarpıntı hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

  1. 1. Panik Bozukluk (Panik Atak)Birkaç gün içindeBeklenmedik anda gelen, dakikalar içinde zirveye ulaşan yoğun korku atakları ve yeni atak geçirme endişesiyle tanımlanan bir kaygı bozukluğudur.
  2. 2. Ekstrasistol (Kalp Teklemesi)RutinKalbin normal ritmi arasına giren erken vurulardır; teklemek, atlamak veya boşluğa düşme hissi olarak algılanır ve genellikle zararsızdır.
  3. 3. Özgül Fobi (Belirli Bir Şeyden Aşırı Korku)RutinBelirli bir nesne veya duruma (yükseklik, hayvan, kan, iğne, kapalı alan, uçak gibi) karşı gerçek tehlikeyle orantısız yoğun korku ve kaçınmadır.
  4. 4. Hipertiroidi (Tiroid Bezinin Fazla Çalışması)Birkaç gün içindeTiroid bezinin fazla hormon üretmesi sonucu metabolizmanın hızlandığı; çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve sinirliliğe yol açan hastalıktır.
  5. 5. Atriyal Fibrilasyon (Kalp Ritim Bozukluğu)24 saat içindeKalbin kulakçıklarının düzensiz ve çok hızlı elektriksel aktivite göstermesiyle oluşan, en sık görülen kalıcı ritim bozukluğudur; inme riskini yükseltir.
  6. 6. Supraventriküler Taşikardi (SVT, Ani Çarpıntı Atakları)Birkaç gün içindeKalbin üst bölümlerinden kaynaklanan, aniden başlayıp aniden biten, dakikada 150-250 atımlık düzenli ve hızlı çarpıntı ataklarıdır.
  7. 7. Hiperventilasyon SendromuRutinKaygı veya stres sırasında gereğinden hızlı ve derin nefes alınması sonucu karbondioksitin düşmesiyle ortaya çıkan nefes alamama hissi, uyuşma ve baş dönmesidir.
  8. 8. Graves Hastalığı (Basedow)Birkaç gün içindeBağışıklık sisteminin tiroid bezini aşırı uyararak hipertiroidiye yol açtığı ve gözlerde öne fırlamaya neden olabilen otoimmün hastalıktır.
  9. 9. Hipoglisemi (Şeker Düşmesi)24 saat içindeKan şekerinin 70 mg/dl'nin altına düşmesiyle titreme, terleme, çarpıntı ve ağır durumlarda bilinç kaybına yol açan tablodur.
  10. 10. Sosyal Anksiyete Bozukluğu (Sosyal Fobi)RutinBaşkaları tarafından olumsuz değerlendirilme, utanma veya küçük düşme korkusuyla sosyal ortamlardan yoğun kaygı duyma ve kaçınma durumudur.
  11. 11. Toksik Nodüler Guatr (Sıcak Nodül)Birkaç gün içindeTiroiddeki bir veya birkaç nodülün kontrolsüz şekilde fazla hormon üreterek hipertiroidiye yol açmasıdır.
  12. 12. Sıcak ÇarpmasıHemenVücut ısısının 40°C'nin üzerine çıkıp ısı düzenleme sisteminin çöktüğü, bilinç bozukluğuyla seyreden ve hayati tehlike taşıyan acil bir durumdur.
  13. 13. Demir Eksikliği Anemisi (Kansızlık)Birkaç gün içindeVücutta demirin azalması sonucu hemoglobin yapımının düşmesiyle gelişen, en sık görülen kansızlık türüdür.
  14. 14. Yaygın Anksiyete BozukluğuRutinEn az altı ay boyunca günlerin çoğunda, çok sayıda farklı konuda kontrol edilmesi güç aşırı endişe ve buna eşlik eden bedensel gerginlikle giden bir kaygı bozukluğudur.
  15. 15. Sıcak Bitkinliği (Isı Yorgunluğu)24 saat içindeSıcak ortamda aşırı terleme ile su ve tuz kaybı sonucu gelişen halsizlik, baş dönmesi, bulantı ve bol terleme tablosudur; tedavisiz kalırsa sıcak çarpmasına ilerleyebilir.
  16. 16. Uygunsuz Sinüs Taşikardisi (Nedensiz Kalp Hızlanması)RutinKalbin normal pil merkezinin, bariz bir neden olmadan dinlenirken bile dakikada 100'ün üzerinde çalışması ve hafif eforla aşırı hızlanmasıdır.
  17. 17. Agorafobi (Kalabalık ve Açık Alan Korkusu)RutinKaçmanın zor veya yardım almanın güç olabileceği yerlerde bulunmaktan yoğun korku duyma ve bu yerlerden kaçınmayla giden bir kaygı bozukluğudur.
  18. 18. Atriyal Flutter (Kulakçık Çırpınması)24 saat içindeKulakçıklarda dakikada yaklaşık 300 kez dönen elektriksel bir halkanın neden olduğu hızlı ve sıklıkla düzenli ritim bozukluğudur.
  19. 19. Ventriküler Taşikardi (Karıncık Kaynaklı Hızlı Ritim)HemenKalbin alt odacıklarından (karıncıklar) kaynaklanan çok hızlı ritimdir; bayılmaya ve ani kalp durmasına yol açabilecek ciddi bir ritim bozukluğudur.
  20. 20. POTS (Postural Ortostatik Taşikardi Sendromu)RutinAyağa kalkınca tansiyon düşmeden kalp hızının bariz şekilde (dakikada 30 atımdan fazla) artması ve buna eşlik eden baş dönmesi, çarpıntı ve yorgunluktur.
  21. 21. Solunum YetmezliğiHemenAkciğerlerin kana yeterli oksijen sağlayamaması ve/veya karbondioksiti atamaması durumudur.
  22. 22. WPW Sendromu (Wolff-Parkinson-White)Birkaç gün içindeKalpte doğuştan bulunan ek bir elektrik yolunun neden olduğu, ani başlayan hızlı çarpıntı ataklarıyla seyreden bir durumdur.
  23. 23. Gebelikte Kansızlık (Gebelik Anemisi)Birkaç gün içindeGebelikte artan demir ve vitamin ihtiyacının karşılanamamasıyla kandaki hemoglobin düzeyinin düşmesidir.
  24. 24. Reaktif HipoglisemiRutinYemekten 2-4 saat sonra, en çok da karbonhidratlı öğünlerin ardından kan şekerinin düşmesiyle titreme, terleme ve halsizlik yaşanmasıdır.
  25. 25. Doğum Sonrası Tiroidit (Postpartum Tiroidit)Birkaç gün içindeDoğumdan sonraki ilk yıl içinde tiroid bezinin iltihaplanarak önce fazla, sonra az çalışabildiği geçici bir durumdur.
  26. 26. Astım Krizi (Ağır Astım Atağı)HemenAstımlı kişide nefes darlığı, hırıltı ve göğüs sıkışmasının hızla kötüleştiği, kurtarıcı tedaviye yeterli yanıt vermeyen acil bir durumdur.
  27. 27. Akut Stres BozukluğuBirkaç gün içindeTravmatik bir olayın hemen ardından başlayan ve 3 gün ile 1 ay arasında süren yoğun yeniden yaşama, kaçınma, çözülme ve kaygı belirtileridir.
  28. 28. Dehidratasyon (Vücudun Susuz Kalması)24 saat içindeVücudun kaybettiği sıvının alınan sıvıdan fazla olmasıyla oluşan; susama, ağız kuruluğu, az idrar ve halsizliğe yol açan durumdur.
  29. 29. Sepsis (Kan Zehirlenmesi)HemenBir enfeksiyona vücudun aşırı ve kontrolsüz yanıt vermesi sonucu organların zarar görmeye başladığı, hızla ilerleyen ve acil tedavi gerektiren hayatı tehdit eden bir durumdur.
  30. 30. Travmatik ve Tansiyon PnömotoraksHemenGöğüs travması, kaburga kırığı veya bıçaklanma sonrası akciğer zarları arasına hava dolması; havanın basınç yapması halinde hayatı tehdit eden tansiyon pnömotoraks gelişir.
  31. 31. Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS)HemenAğır bir hastalık veya yaralanma sonrası akciğerlerde yaygın iltihap ve sıvı birikmesiyle gelişen, hayatı tehdit eden solunum yetmezliğidir.
  32. 32. Somatik Belirti BozukluğuRutinSıkıntı veren bedensel belirtilerle birlikte bu belirtilere yönelik aşırı düşünce, kaygı ve davranışların günlük yaşamı etkilediği bir durumdur.
  33. 33. Alkol Yoksunluğu ve Deliryum TremensHemenUzun zaman yoğun alkol kullanan kişinin alkolü azaltması veya bırakmasından sonraki saatler-günler içinde titreme, terleme, huzursuzluk ve ağır durumlarda nöbet ve deliryumla giden, hayati tehlike taşıyabilen bir tablodur.
  34. 34. Potasyum Düşüklüğü (Hipokalemi)24 saat içindeKandaki potasyumun 3,5 mmol/L'nin altına düşmesiyle kas güçsüzlüğü, kramplar, kabızlık ve kalp ritim bozukluklarına yol açan elektrolit bozukluğudur.
  35. 35. Mitral Kapak Sarkması (Mitral Valv Prolapsusu)RutinMitral kapak yaprakçıklarının kalp kasılırken kulakçığa doğru sarkmasıdır; sıklıkla zararsızdır ne var ki ara sıra kaçağa ve çarpıntıya yol açar.
  36. 36. Akciğer Pıhtısı (Pulmoner Emboli)HemenÇoğu zaman bacak toplardamarlarında oluşan bir pıhtının kopup akciğer damarlarını tıkamasıdır; ani nefes darlığı ve göğüs ağrısı yapan hayati bir acil durumdur.
  37. 37. Mitral Kapak YetmezliğiBirkaç gün içindeMitral kapağın tam kapanmaması sonucu kanın sol karıncıktan sol kulakçığa geri kaçmasıdır; ilerledikçe nefes darlığı ve yorgunluk yapar.
  38. 38. Hemotoraks (Göğüs Boşluğunda Kan Toplanması)HemenAkciğer zarları arasındaki boşlukta kan birikmesidir; sıklıkla göğüs travması sonrası gelişir.
  39. 39. Pnömokok Zatürresi (Bakteriyel Pnömoni)24 saat içindeToplumda gelişen bakteriyel zatürrenin en sık nedeni olan pnömokok bakterisinin akciğerin bir lobunu tutan ani başlangıçlı enfeksiyonudur.
  40. 40. Akciğer Sönmesi (Spontan Pnömotoraks)HemenAkciğer zarları arasına hava kaçması sonucu akciğerin kısmen veya tamamen sönmesidir; ani göğüs ağrısı ve nefes darlığı ile başlar.

Sık sorulan sorular

Çarpıntı neden olur?

Çarpıntı; Panik Bozukluk (Panik Atak), Ekstrasistol (Kalp Teklemesi), Özgül Fobi (Belirli Bir Şeyden Aşırı Korku), Hipertiroidi (Tiroid Bezinin Fazla Çalışması), Atriyal Fibrilasyon (Kalp Ritim Bozukluğu), Supraventriküler Taşikardi (SVT, Ani Çarpıntı Atakları) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.

Çarpıntı için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Kardiyoloji, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Acil Servis, Endokrinoloji ve Metabolizma bölümleri ilgilenir.

Çarpıntı ne zaman acildir?

Sıcak Çarpması, Ventriküler Taşikardi (Karıncık Kaynaklı Hızlı Ritim), Solunum Yetmezliği, Astım Krizi (Ağır Astım Atağı), Sepsis (Kan Zehirlenmesi), Travmatik ve Tansiyon Pnömotoraks gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.