Yoğun stres altında olma: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Yoğun stres altında olma şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: stres, sıkıntı
Yoğun stres altında olma şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Yoğun stres altında olma hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Uyum BozukluğuRutinBariz bir yaşam olayından sonraki üç ay içinde başlayan, beklenenden yoğun duygusal veya davranışsal tepkilerle giden geçici bir durumdur.
- 2. Tükenmişlik Sendromu (Burnout)Rutinİş yerinde yönetilemeyen süregen stresin yol açtığı duygusal bitkinlik, işe karşı mesafelenme ve yetersizlik hissiyle tanımlanan bir durumdur.
- 3. Yaygın Anksiyete BozukluğuRutinEn az altı ay boyunca günlerin çoğunda, çok sayıda farklı konuda kontrol edilmesi güç aşırı endişe ve buna eşlik eden bedensel gerginlikle giden bir kaygı bozukluğudur.
- 4. Gerilim Tipi Baş AğrısıRutinBaşın her iki yanında bant gibi saran, baskı veya sıkışma tarzında, hafif-orta şiddette en sık görülen baş ağrısı türüdür.
- 5. Göz Seğirmesi (Göz Kapağı Miyokimisi)RutinÇoğu zaman tek göz kapağında, genellikle alt kapakta, birkaç gün ile birkaç hafta süren hafif ve zararsız istemsiz kıpırdamalardır.
- 6. Akut Stres BozukluğuBirkaç gün içindeTravmatik bir olayın hemen ardından başlayan ve 3 gün ile 1 ay arasında süren yoğun yeniden yaşama, kaçınma, çözülme ve kaygı belirtileridir.
- 7. Kumar Bağımlılığı (Kumar Oynama Bozukluğu)Birkaç gün içindeKişisel, ailesel ve maddi zararlarına rağmen kontrol edilemeyen, tekrarlayıcı kumar ve bahis oynama davranışıdır.
- 8. Erken Boşalma (Prematür Ejakülasyon)RutinBoşalmanın kişinin ve partnerinin istediğinden çok daha kısa süre içinde, çoğu zaman birleşmeden sonraki 1-2 dakika içinde ve kontrol edilemeden gerçekleşmesidir.
- 9. Diş Gıcırdatma ve Sıkma (Bruksizm)RutinDişlerin istemsizce, genellikle uykuda veya stres altında sıkılması ya da gıcırdatılmasıdır; dişlerde aşınma, çene ve baş ağrısı yapar.
- 10. Kas Seğirmesi (Benign Fasikülasyon Sendromu)RutinVücudun çeşitli kaslarında, bilhassa baldır, uyluk ve kollarda, güç kaybı olmadan tekrarlayan zararsız kas seğirmeleridir.
- 11. Aft (Ağız Yarası)RutinAğız içinde, yanak, dudak içi veya dil üzerinde çıkan, ortası beyaz-sarı, kenarı kırmızı, ağrılı ve tekrarlayan küçük yaralardır.
- 12. Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu (Aşırı Mükemmeliyetçilik)RutinDüzen, mükemmeliyetçilik ve kontrolle aşırı uğraşma nedeniyle esneklik, verimlilik ve ilişkilerin zarar gördüğü, erişkinliğin başında başlayan uzun soluklu bir kişilik örüntüsüdür.
- 13. Telogen Effluvium (Stres ve Hastalık Sonrası Saç Dökülmesi)RutinAteşli hastalık, doğum, ameliyat, ağır diyet veya stres gibi bir olaydan yaklaşık 2-3 ay sonra başlayan, tüm saçlı deride yaygın ve yoğun saç dökülmesidir.
- 14. Uyku Felci (Karabasan)RutinUykuya dalarken veya uyanırken bilinç açıkken birkaç saniye ile birkaç dakika boyunca hareket edememe ve konuşamama durumudur; halk arasında karabasan şeklinde bilinir.
- 15. Erkek Kısırlığı (Erkek İnfertilitesi)RutinDüzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen bir yıl içinde gebelik oluşmamasında erkek kaynaklı nedenlerin bulunmasıdır.
- 16. Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)Rutinİstenmeden zihne gelen, rahatsızlık veren düşünceler (obsesyonlar) ve bu kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar (kompulsiyonlar) ile giden bir bozukluktur.
- 17. Hastalık Kaygısı Bozukluğu (Hipokondri)RutinCiddi bir hastalığa yakalanmış olma ya da yakalanacağı düşüncesiyle aşırı uğraşma ve belirgin bedensel belirti olmadan da yoğun sağlık kaygısı yaşamadır.
- 18. Sınırda (Borderline) Kişilik BozukluğuBirkaç gün içindeDuygularda, ilişkilerde ve benlik algısında belirgin dengesizlik, terk edilme korkusu ve dürtüsellikle giden süregen bir örüntüdür.
- 19. Aralıklı Patlayıcı Bozukluk (Öfke Kontrol Sorunu)Birkaç gün içindeDuruma göre orantısız, ani ve kontrol edilemeyen sözel veya fiziksel öfke patlamalarının tekrarlamasıyla giden bir dürtü kontrol bozukluğudur.
- 20. Uçuk (Herpes Labialis)RutinHerpes simpleks virüsünün dudak ve çevresinde küme halinde, ağrılı, içi su dolu kabarcıklar oluşturduğu tekrarlayıcı bir enfeksiyondur.
- 21. Ekstrasistol (Kalp Teklemesi)RutinKalbin normal ritmi arasına giren erken vurulardır; teklemek, atlamak veya boşluğa düşme hissi olarak algılanır ve genellikle zararsızdır.
- 22. Tıkınırcasına Yeme BozukluğuRutinKısa sürede çok miktarda yemek yeme ve bu sırada kontrol kaybı yaşama ataklarının, kusma gibi telafi edici davranışlar olmadan tekrarladığı bir yeme bozukluğudur.
- 23. Kadın Kısırlığı (İnfertilite)RutinDüzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen 1 yıl içinde (35 yaş üstünde 6 ay) gebelik oluşmamasıdır.
- 24. Liken Simpleks Kronikus (Kaşınmaya Bağlı Cilt Kalınlaşması)RutinAynı bölgenin uzun süre tekrar tekrar kaşınması sonucu cildin kalınlaşıp sertleştiği, bariz çizgili ve koyulaşmış, çok kaşıntılı plaklarla seyreden bir durumdur.
- 25. VajinismusRutinVajina girişindeki kasların istemsiz kasılması sebebiyle cinsel birleşmenin, tampon kullanımının veya muayenenin çok zor ya da imkânsız olmasıdır.
- 26. Beyaz Önlük Hipertansiyonu (Doktor Görünce Yükselen Tansiyon)RutinMuayenehanede veya hastanede ölçülen tansiyonun yüksek, evde ve günlük yaşamda ölçülen değerlerin ise normal olmasıdır.
- 27. Geçici Tik Bozukluğu (Çocukluk Çağı Tikleri)RutinÇocuklarda sık görülen, bir yıldan kısa süren ve sıklıkla kendiliğinden geçen motor ve/veya vokal tiklerdir.
- 28. Santral Seröz Koryoretinopati (Stres Gözü)Birkaç gün içindeRetinanın merkezinde, altındaki tabakadan sızan sıvının birikmesiyle bulanık ve çarpık görmeye yol açan, çoğu zaman orta yaş erkeklerde görülen hastalıktır.
- 29. İşlevsel Nörolojik Belirti Bozukluğu (Konversiyon)24 saat içindeGüç kaybı, nöbet benzeri ataklar, yürüme bozukluğu veya görme-konuşma kaybı gibi nörolojik belirtilerin, yapısal bir sinir sistemi hastalığıyla açıklanamadığı bir durumdur.
- 30. Enürezis (Çocukta Altını Islatma - Psikiyatrik Yönü)Rutin5 yaşını geçmiş bir çocuğun gece veya gündüz, en az üç ay boyunca haftada iki veya daha sık idrarını yatağa ya da giysisine kaçırmasıdır.
- 31. Deri Yolma Bozukluğu (Ekskoriasyon)RutinKişinin kendi cildini tekrarlayıcı şekilde koparması, kazıması veya sıkması sonucu ciltte yaralar oluşması ve bunu bırakamamasıdır.
- 32. Depersonalizasyon-Derealizasyon BozukluğuRutinKişinin kendini bedeninden veya düşüncelerinden kopuk (depersonalizasyon) ya da çevresini gerçek dışı, sisli, rüya gibi (derealizasyon) algıladığı sürekli veya tekrarlayıcı yaşantılardır.
- 33. Saçkıran (Alopesi Areata)Birkaç gün içindeSaçlı deride, sakalda veya kaşlarda aniden ortaya çıkan, yuvarlak, tamamen kılsız, pürüzsüz alanlarla seyreden otoimmün bir saç dökülmesidir.
- 34. Sekonder Amenore (Adetin Kesilmesi)Birkaç gün içindeDaha önce düzenli adet gören bir kadında gebelik dışı nedenlerle adetin 3 ay veya daha uzun zaman kesilmesidir.
- 35. Erkek Tipi Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopesi)RutinGenetik yatkınlık ve erkeklik hormonlarının etkisiyle saç çizgisinin geriye çekilmesi ve tepe bölgesinde saçların incelip seyrelmesidir.
- 36. Narsisistik Kişilik BozukluğuRutinBüyüklük duygusu, sürekli beğenilme ihtiyacı ve başkalarının duygularını anlamakta güçlükle giden, genç erişkinlikte başlayan uzun süreli bir kişilik örüntüsüdür.
- 37. Paranoid Kişilik BozukluğuRutinBaşkalarının niyetlerini sürekli kötü niyetli olarak yorumlama, yaygın güvensizlik ve kuşkuculukla giden, erişkinliğin başında başlayan uzun soluklu bir kişilik örüntüsüdür.
- 38. Kırık Kalp Sendromu (Takotsubo Kardiyomiyopatisi)HemenYoğun duygusal veya fiziksel stres sonrası kalp kasının geçici olarak zayıflamasıdır; kalp krizine çok benzer göğüs ağrısı ve nefes darlığı yapar.
- 39. Kısa Psikotik BozuklukHemenSıklıkla ağır bir stres sonrası aniden başlayan, en az bir gün en fazla bir ay süren ve ardından tamamen düzelen psikotik bir dönemdir.
- 40. Disosiyatif Amnezi (Psikolojik Hafıza Kaybı)24 saat içindeSıklıkla travmatik veya çok stresli yaşantılarla ilgili önemli kişisel bilgilerin, sıradan unutkanlıkla açıklanamayacak şekilde hatırlanamamasıdır.
Sık sorulan sorular
Yoğun stres altında olma neden olur?
Yoğun stres altında olma; Uyum Bozukluğu, Tükenmişlik Sendromu (Burnout), Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Gerilim Tipi Baş Ağrısı, Göz Seğirmesi (Göz Kapağı Miyokimisi), Akut Stres Bozukluğu gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Yoğun stres altında olma için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Nöroloji, Dermatoloji (Cildiye), Ağız ve Diş Sağlığı bölümleri ilgilenir.
Yoğun stres altında olma ne zaman acildir?
Kırık Kalp Sendromu (Takotsubo Kardiyomiyopatisi), Kısa Psikotik Bozukluk gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.