Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.
Diğer ifadeler: hipersomni, gün içinde uyuyakalma
Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Uyku Apnesi (Obstrüktif Uyku Apne Sendromu)Birkaç gün içindeUyku sırasında üst solunum yolunun tekrar tekrar tıkanması sonucu nefesin durması veya azalmasıdır; yüksek sesli horlama ve gündüz uykululuk ile seyreder.
- 2. Hipotiroidi (Tiroid Bezinin Az Çalışması)Birkaç gün içindeTiroid bezinin yeterli hormon üretememesi sonucu metabolizmanın yavaşladığı, en çok da kadınlarda sık görülen bir hastalıktır.
- 3. Mevsimsel Depresyon (Kış Depresyonu)RutinHer yıl aynı mevsimde, genellikle sonbahar-kış aylarında başlayıp ilkbaharda kendiliğinden düzelen tekrarlayıcı depresyon dönemleridir.
- 4. Narkolepsi (Uyku Krizi Hastalığı)Birkaç gün içindeUyku-uyanıklık düzenini sağlayan beyin sisteminin bozulmasıyla gündüz karşı konulamaz uyku atakları, duygusal uyaranla ani kas gevşemesi ve uyku felci görülen kronik bir hastalıktır.
- 5. İdiyopatik Hipersomni (Aşırı Uyku Hastalığı)RutinGece uzun zaman uyunmasına rağmen gündüz aşırı uykululuk, sabah uyanmakta çok zorlanma ve uyandıktan sonra uzun süren sersemlikle seyreden bir uyku hastalığıdır.
- 6. Obezite Hipoventilasyon Sendromu24 saat içindeCiddi obezitesi olan bireylerde yetersiz solunuma bağlı olarak gündüz de kanda karbondioksit yükselmesi ve oksijen düşmesidir.
- 7. Konjenital Hipotiroidi (Doğuştan Tiroid Yetersizliği)24 saat içindeBebeğin tiroid bezinin doğuştan yeterli hormon üretememesidir. Topuk kanı taramasıyla erken bulunup tedavi edilmediğinde kalıcı zihinsel geriliğe sebep olur.
- 8. Ateşli Havale (Febril Konvülsiyon)24 saat içinde6 ay ile 5 yaş arası çocuklarda yüksek ateş sırasında görülen, çoğunlukla kısa süren ve kalıcı hasar bırakmayan kasılma nöbetidir.
- 9. Yenidoğan Sepsisi (Bebeklerde Kan Zehirlenmesi)HemenYaşamın ilk 28 gününde bakteri veya virüslerin kana karışarak tüm vücudu etkilemesidir. Belirtileri çok silik olabilir ve hızla hayatı tehdit edebilir.
- 10. Yenidoğan Sarılığı24 saat içindeYenidoğan bebeklerde kandaki bilirubin maddesinin yükselmesiyle cildin ve göz aklarının sararmasıdır. Çoğu zararsızdır ne var ki yüksek düzeyler beyne zarar verebileceği için mutlaka takip edilmelidir.
- 11. Depresyon (Majör Depresif Bozukluk)Birkaç gün içindeEn az iki hafta boyunca neredeyse her gün süren çökkün ruh hali ve ilgi kaybıyla giden, tedavi edilebilir yaygın bir ruh sağlığı sorunudur.
- 12. Huzursuz Bacak SendromuRutinAkşam ve gece istirahat sırasında bacaklarda tarif edilmesi zor rahatsız edici hislerle birlikte bacakları bedensel aktivite ettirme isteğinin olduğu, hareketle rahatlayan bir hastalıktır.
- 13. Hepatik Ensefalopati (Karaciğer Komasına Bağlı Bilinç Bozukluğu)24 saat içindeİleri karaciğer hastalığında kanda biriken toksik maddelerin beyni etkilemesiyle oluşan kafa karışıklığı, uyku düzeni bozukluğu ve bilinç değişikliğidir.
- 14. Solunum YetmezliğiHemenAkciğerlerin kana yeterli oksijen sağlayamaması ve/veya karbondioksiti atamaması durumudur.
- 15. Bipolar Bozukluk Tip 2Birkaç gün içindeTekrarlayan depresyon dönemleri ile daha hafif coşku-taşkınlık dönemlerinin (hipomani) birlikte görüldüğü bir duygudurum bozukluğudur.
- 16. Santral Uyku ApnesiBirkaç gün içindeUykuda beynin solunum kaslarına nefes alma komutunu geçici olarak göndermemesi sonucu nefesin durmasıdır.
- 17. Sodyum Yüksekliği (Hipernatremi)24 saat içindeKandaki sodyumun 145 mmol/L'nin üzerine çıkmasıdır; tipik olarak yeterince su içemeyen yaşlı, bebek veya yatağa bağımlı insanlarda susuzluğa bağlı gelişir.
- 18. Lewy Cisimcikli DemansBirkaç gün içindeDalgalanan dikkat ve bilinç düzeyi, canlı görsel hayaller, Parkinson benzeri fiziksel aktivite bozukluğu ve uykuda rüyayı yaşama ile seyreden bir bunama türüdür.
- 19. Distimi (Kalıcı Depresif Bozukluk)RutinEn az iki yıl (çocuk ve ergenlerde bir yıl) boyunca günlerin çoğunda süren, hafif-orta şiddette ama süregen depresif ruh halidir.
- 20. Bebeklerde Hidrosefali (Beyinde Su Birikmesi)24 saat içindeBeyin içindeki boşluklarda beyin omurilik sıvısının aşırı birikmesidir. Bebeklerde baş çevresinin hızla büyümesi ve bıngıldağın gerginleşmesiyle fark edilir; erken tedavi beyin hasarını önler.
- 21. Opioid (Eroin ve Ağrı Kesici) Bağımlılığı24 saat içindeEroin veya reçeteli güçlü ağrı kesiciler gibi opioidlerin kontrolsüz kullanımı, tolerans, yoksunluk ve olumsuz sonuçlarına rağmen kullanmaya devam etmeyle giden tedavi edilebilir bir bağımlılıktır.
- 22. Sakinleştirici ve Uyku İlacı BağımlılığıBirkaç gün içindeSakinleştirici veya uyku ilaçlarının önerilenden uzun zaman ya da yüksek dozda kullanılması, bırakılamaması ve kesildiğinde yoksunluk belirtileri görülmesiyle giden bir bağımlılıktır.
- 23. İnvajinasyon (Bağırsakların İç İçe Geçmesi)HemenBağırsağın bir bölümünün teleskop gibi kendi içine girmesidir. Küçük çocuklarda ani, nöbetler halinde şiddetli karın ağrısına yol açan acil bir durumdur.
- 24. Kronik Subdural Hematom24 saat içindeBeyin zarı ile beyin arasında, çoğunlukla hafif bir kafa travmasından haftalar sonra yavaşça kan birikmesi sonucu baş ağrısı, unutkanlık ve güçsüzlük gelişmesidir.
- 25. Epidural HematomHemenKafaya alınan sert darbe sonrası kafatası ile beyin zarı arasında atardamar kaynaklı hızla kan birikmesidir; acil ameliyat gerektirir.
- 26. Akut Karaciğer YetmezliğiHemenÖnceden sağlıklı bir karaciğerin günler-haftalar içinde işlevini kaybetmesidir; sarılık, kanama eğilimi ve bilinç bozukluğu ile hayatı tehdit eder.
- 27. Miyotonik DistrofiBirkaç gün içindeKasların kasıldıktan sonra gevşeyememesi (miyotoni), yüz ve el kaslarında güçsüzlük, erken katarakt, kalp ritim sorunları ve hormonal bozukluklarla seyreden kalıtsal bir kas hastalığıdır.
- 28. REM Uyku Davranış BozukluğuBirkaç gün içindeRüya uykusunda normalde olması gereken kas gevşemesinin kaybolması sonucu kişinin rüyalarını bağırma, yumruk atma, tekmeleme gibi hareketlerle canlandırmasıdır.
- 29. Medulloblastom (Çocuk Beyin Tümörü)24 saat içindeBeyinciğe yerleşen ve çocuklarda en sık görülen kötü huylu beyin tümörüdür. Sabahları kusmayla birlikte olan baş ağrısı ve denge bozukluğu en önemli belirtileridir.
Sık sorulan sorular
Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama neden olur?
Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama; Uyku Apnesi (Obstrüktif Uyku Apne Sendromu), Hipotiroidi (Tiroid Bezinin Az Çalışması), Mevsimsel Depresyon (Kış Depresyonu), Narkolepsi (Uyku Krizi Hastalığı), İdiyopatik Hipersomni (Aşırı Uyku Hastalığı), Obezite Hipoventilasyon Sendromu gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Nöroloji, Göğüs Hastalıkları, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümleri ilgilenir.
Aşırı uyku hali / gündüz uyuklama ne zaman acildir?
Yenidoğan Sepsisi (Bebeklerde Kan Zehirlenmesi), Solunum Yetmezliği, İnvajinasyon (Bağırsakların İç İçe Geçmesi), Epidural Hematom, Akut Karaciğer Yetmezliği gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.