İlk Teşhis

Sarılık (ciltte/gözde sararma): Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli

Sarılık (ciltte/gözde sararma) şikayeti tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir durumun işaretidir. Olası nedenleri ve başvurmanız gereken branşları aşağıda bulabilirsiniz.

Diğer ifadeler: sarı renk, ikter, gözlerde sararma

Sarılık (ciltte/gözde sararma) şikayetiniz mi var?

Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.

Teste başla

Sarılık (ciltte/gözde sararma) hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

  1. 1. Yenidoğan Sarılığı24 saat içindeYenidoğan bebeklerde kandaki bilirubin maddesinin yükselmesiyle cildin ve göz aklarının sararmasıdır. Çoğu zararsızdır ne var ki yüksek düzeyler beyne zarar verebileceği için mutlaka takip edilmelidir.
  2. 2. Gilbert SendromuRutinKaraciğerin bilirubini işleyen enziminin doğuştan biraz az çalışması sonucu kanda bilirubinin hafifçe yükselmesidir; zararsızdır ve ara ara gözlerde sararma yapar.
  3. 3. Akut Hepatit A (Sarılık)Birkaç gün içindeHepatit A virüsünün kirli su ve yiyeceklerle bulaşmasıyla gelişen, halsizlik, bulantı ve iştahsızlığın ardından sarılık, koyu idrar ve açık renkli dışkıyla seyreden ve kronikleşmeyen bir karaciğer iltihabıdır.
  4. 4. Safra Kanalı Taşı (Koledok Taşı)24 saat içindeSafra taşının safra kesesinden ana safra kanalına düşerek safra akışını tıkamasıdır; ağrı, sarılık, koyu idrar ve açık renkli dışkı yapar.
  5. 5. Hepatit A (Sarılık)24 saat içindeKirli su ve yiyeceklerle bulaşan bir virüsün yol açtığı akut karaciğer iltihabıdır; sıklıkla kendiliğinden iyileşir ve kalıcı hastalık yapmaz.
  6. 6. Safra Yolu Kanseri (Kolanjiyokarsinom)24 saat içindeKaraciğer içindeki veya dışındaki safra kanallarından gelişen kanserdir. En tipik belirtisi ağrısız, giderek artan sarılık ve kaşıntıdır.
  7. 7. G6PD Eksikliği (Favizm / Bakla Hastalığı)24 saat içindeKırmızı kan hücrelerini koruyan G6PD enziminin kalıtsal eksikliği yüzünden bakla, bazı ilaçlar veya enfeksiyonlar sonrası hücrelerin ani parçalanmasıdır.
  8. 8. Pankreas Kanseri24 saat içindePankreas bezinden gelişen, genellikle geç belirti verdiği için çoğu zaman ileri evrede bulunan ciddi bir kanserdir. Ağrısız sarılık, sırta vuran karın ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı önemli uyarı işaretleridir.
  9. 9. Kolanjit (Safra Yolu İltihabı)HemenTıkanmış safra kanalında gelişen bakteriyel enfeksiyondur; ateş-titreme, sarılık ve sağ üst karın ağrısı ile hızla kan zehirlenmesine ilerleyebilir.
  10. 10. Hepatit BBirkaç gün içindeKan ve vücut sıvılarıyla bulaşan bir virüsün yol açtığı karaciğer iltihabıdır; bir kısmında kronikleşerek siroz ve karaciğer kanserine neden olabilir.
  11. 11. Siroz (Karaciğer Sertleşmesi)Birkaç gün içindeUzun soluklu karaciğer hasarı sonucu sağlıklı dokunun yerini sert yara dokusunun alması ve karaciğer işlevlerinin bozulmasıdır.
  12. 12. İlaç ve Bitkisel Ürünlere Bağlı Karaciğer Hasarı24 saat içindeİlaçlar, bitkisel ürünler, takviyeler veya zehirli maddelerin karaciğer hücrelerine zarar vermesidir; hafif enzim yüksekliğinden karaciğer yetmezliğine kadar uzanabilir.
  13. 13. Hepatit E24 saat içindeKirli su ve az pişmiş etlerle bulaşan bir virüsün yol açtığı akut karaciğer iltihabıdır; sıklıkla kendiliğinden iyileşir ama gebelerde ağır seyredebilir.
  14. 14. Akut Hepatit BBirkaç gün içindeHepatit B virüsünün kan, cinsel temas ve anneden bebeğe bulaşmasıyla gelişen, halsizlik, bulantı, sarılık ve eklem ağrısıyla seyreden, bir kısım hastada kronikleşen karaciğer iltihabıdır.
  15. 15. Alkole Bağlı Karaciğer HastalığıBirkaç gün içindeUzun soluklu ve aşırı alkol tüketiminin karaciğerde yağlanma, iltihap ve siroza yol açmasıdır.
  16. 16. Akut Karaciğer YetmezliğiHemenÖnceden sağlıklı bir karaciğerin günler-haftalar içinde işlevini kaybetmesidir; sarılık, kanama eğilimi ve bilinç bozukluğu ile hayatı tehdit eder.
  17. 17. Hepatik Ensefalopati (Karaciğer Komasına Bağlı Bilinç Bozukluğu)24 saat içindeİleri karaciğer hastalığında kanda biriken toksik maddelerin beyni etkilemesiyle oluşan kafa karışıklığı, uyku düzeni bozukluğu ve bilinç değişikliğidir.
  18. 18. Karaciğer Kanseri (Hepatoselüler Karsinom)24 saat içindeKaraciğer hücrelerinden gelişen kanserdir ve sıklıkla hepatit B, hepatit C veya siroz zemininde görülür. Risk grubundakilerde 6 ayda bir yapılan ultrason taramasıyla erken yakalanabilir.
  19. 19. Otoimmün HepatitBirkaç gün içindeBağışıklık sisteminin karaciğer hücrelerine saldırmasıyla oluşan kronik karaciğer iltihabıdır; tedavi edilmediğinde siroza ilerleyebilir.
  20. 20. Hepatit D (Delta Hepatiti)Birkaç gün içindeYalnızca hepatit B'si olan kişileri enfekte edebilen bir virüsün yol açtığı, karaciğer hasarını hızlandıran ağır bir hepatittir.
  21. 21. Safra Kesesi Kanseri24 saat içindeSafra kesesinin duvarından gelişen, çoğu zaman uzun süreli safra kesesi taşı zemininde ortaya çıkan bir kanserdir. Erken dönemde sıklıkla taş ameliyatı sırasında tesadüfen bulunur.
  22. 22. Akut Hepatit EBirkaç gün içindeHepatit E virüsünün kirli su ve az pişmiş domuz-av eti ile bulaşmasıyla gelişen, genellikle kendiliğinden iyileşen ne var ki gebelerde ağır seyredebilen akut bir karaciğer iltihabıdır.
  23. 23. Herediter Sferositoz (Kalıtsal Küre Hücreli Anemi)Birkaç gün içindeKırmızı kan hücresi zarındaki kalıtsal bir kusur sebebiyle hücrelerin küre şeklini alıp dalakta parçalandığı, kansızlık, sarılık ve dalak büyümesi yapan hastalıktır.
  24. 24. Otoimmün Hemolitik Anemi24 saat içindeBağışıklık sisteminin kendi kırmızı kan hücrelerine karşı antikor üretip onları yıkmasıyla gelişen, sarılık ve hızlı kansızlık yapan hastalıktır.
  25. 25. Yemek Borusu Varisleri ve Varis Kanaması24 saat içindeSiroz gibi karaciğer hastalıklarında karaciğer içi basıncın artmasıyla yemek borusundaki toplardamarların genişlemesidir; kanadığında hayatı tehdit eder.
  26. 26. Akut Hepatit D (Delta Hepatiti)24 saat içindeYalnızca hepatit B virüsü taşıyan kişilerde çoğalabilen delta virüsünün yol açtığı, hepatit B'yi ağırlaştıran ve hızlı ilerleyen karaciğer hasarına neden olabilen bir karaciğer enfeksiyonudur.
  27. 27. B12 Vitamini Eksikliği AnemisiBirkaç gün içindeB12 vitamininin yetersiz alınması veya emilememesi sonucu büyük ve az sayıda kırmızı kan hücresi oluşmasıyla gelişen kansızlıktır; sinir sistemini de etkiler.
  28. 28. Orak Hücre Anemisi24 saat içindeHemoglobinin anormal yapısı yüzünden kırmızı kan hücrelerinin orak şekline girip damarları tıkadığı, ağrılı krizlerle seyreden kalıtsal kan hastalığıdır.
  29. 29. Akut Hepatit CBirkaç gün içindeHepatit C virüsünün sıklıkla kan yoluyla bulaşmasıyla gelişen, akut dönemde genellikle belirtisiz geçen ve büyük oranda kronikleşen, fakat günümüzde ilaçlarla tamamen tedavi edilebilen bir karaciğer enfeksiyonudur.
  30. 30. TTP (Trombotik Trombositopenik Purpura)HemenKüçük damarlarda yaygın trombosit pıhtıları oluşmasıyla trombosit düşüklüğü, kan yıkımı ve organ hasarı gelişen, hayatı tehdit eden acil bir kan hastalığıdır.
  31. 31. Akut Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı)24 saat içindeSafra kesesinin sıklıkla taş yüzünden tıkanıp iltihaplanmasıdır; sağ üst karında saatlerce süren ağrı, ateş ve kusma yapar.
  32. 32. Akut Pankreatit (Pankreas İltihabı)HemenPankreasın ani iltihaplanmasıdır; sırta kuşak gibi yayılan çok şiddetli üst karın ağrısı ve kusma ile hastane tedavisi gerektirir.
  33. 33. Hepatit CBirkaç gün içindeKan yoluyla bulaşan bir virüsün yol açtığı, sıklıkla belirti vermeden kronikleşen karaciğer iltihabıdır; günümüzde tamamen tedavi edilebilir.
  34. 34. Talasemi Major (Akdeniz Anemisi)24 saat içindeHer iki ebeveynden bozuk gen alınması sonucu hemoglobin yapılamayan, bebeklikten itibaren ağır kansızlık yapan ve düzenli kan nakli gerektiren kalıtsal hastalıktır.
  35. 35. Paroksismal Noktürnal Hemoglobinüri (PNH)Birkaç gün içindeKan hücrelerinin koruyucu yüzey proteinlerini kaybetmesiyle bağışıklık sisteminin kırmızı kan hücrelerini yıktığı, koyu sabah idrarı ve pıhtı eğilimiyle seyreden nadir bir edinsel hastalıktır.
  36. 36. Primer Sklerozan Kolanjit (PSK)Birkaç gün içindeKaraciğer içi ve dışındaki safra yollarının iltihap ve sertleşme ile daraldığı kronik bir hastalıktır; çoğunlukla ülseratif kolitle birlikte ortaya çıkar.
  37. 37. Wilson Hastalığı (Bakır Birikimi)Birkaç gün içindeVücudun fazla bakırı atamaması sonucu bakırın karaciğer, beyin ve gözlerde birikmesiyle oluşan kalıtsal bir hastalıktır.
  38. 38. Sarı HummaHemenAfrika ve Güney Amerika'da Aedes ve Haemagogus sivrisineklerinin taşıdığı sarı humma virüsünün yol açtığı, ateşle başlayıp bir kısım hastada sarılık, kanama ve böbrek yetmezliğine ilerleyen, aşıyla önlenebilen ağır bir hastalıktır.
  39. 39. Primer Biliyer Kolanjit (PBK)Birkaç gün içindeKaraciğer içindeki küçük safra kanallarının bağışıklık sistemi tarafından yavaş yavaş hasarlandığı, en çok da orta yaş kadınlarda görülen kronik bir hastalıktır.
  40. 40. Kist Hidatik (Karaciğer - Köpek Kisti)Birkaç gün içindeKöpeklerin dışkısıyla atılan Echinococcus yumurtalarının ağız yoluyla alınması sonucu, en sık karaciğerde yavaş büyüyen sıvı dolu kistlerle seyreden ve Türkiye'de endemik bir parazit hastalığıdır.

Sık sorulan sorular

Sarılık (ciltte/gözde sararma) neden olur?

Sarılık (ciltte/gözde sararma); Yenidoğan Sarılığı, Gilbert Sendromu, Akut Hepatit A (Sarılık), Safra Kanalı Taşı (Koledok Taşı), Hepatit A (Sarılık), Safra Yolu Kanseri (Kolanjiyokarsinom) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.

Sarılık (ciltte/gözde sararma) için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Gastroenteroloji, Enfeksiyon Hastalıkları, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hematoloji bölümleri ilgilenir.

Sarılık (ciltte/gözde sararma) ne zaman acildir?

Kolanjit (Safra Yolu İltihabı), Akut Karaciğer Yetmezliği, TTP (Trombotik Trombositopenik Purpura), Akut Pankreatit (Pankreas İltihabı), Sarı Humma gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.