Büyüme geriliği / boy kısalığı: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Büyüme geriliği / boy kısalığı, birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.
Diğer ifadeler: boy uzamaması, gelişme geriliği
Büyüme geriliği / boy kısalığı şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Büyüme geriliği / boy kısalığı hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Büyüme Hormonu EksikliğiBirkaç gün içindeBeyindeki hipofiz bezinin yeterli büyüme hormonu üretememesi sonucu çocuğun boy uzamasının yavaşlamasıdır. Erken tanı ve tedaviyle çocuk normal boya ulaşabilir.
- 2. Turner SendromuBirkaç gün içindeKızlarda iki X kromozomundan birinin tamamen veya kısmen eksik olmasıyla ortaya çıkan genetik bir durumdur. Boy kısalığı ve yumurtalık yetersizliği en bariz özellikleridir.
- 3. Down SendromuBirkaç gün içinde21. kromozomun fazladan bir kopyasının bulunmasıyla ortaya çıkan, gelişim geriliği ve tipik yüz görünümüyle seyreden doğumsal bir genetik durumdur. Erken destek ve düzenli sağlık takibiyle hayat kalitesi bariz şekilde artar.
- 4. Gecikmiş ErgenlikRutinKızlarda 13, erkeklerde 14 yaşına gelindiği halde ergenlik belirtilerinin başlamamasıdır. Çoğu zaman ailesel ve zararsız bir gecikmedir, ne var ki hormon eksikliklerinin dışlanması gereklidir.
- 5. Kistik FibrozisBirkaç gün içindeAkciğer, pankreas ve sindirim sisteminde koyu ve yapışkan salgılar oluşmasına neden olan kalıtsal bir hastalıktır.
- 6. Raşitizm (D Vitamini Eksikliğine Bağlı Kemik Yumuşaması)Birkaç gün içindeBüyüyen çocuklarda D vitamini, kalsiyum veya fosfor eksikliğine bağlı olarak kemiklerin yeterince sertleşememesidir. Bacaklarda eğrilik, bileklerde kalınlaşma ve gelişme geriliğine yol açar.
- 7. Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi)Birkaç gün içindeBuğday, arpa ve çavdardaki gluten proteinine karşı bağışıklık tepkisiyle ince bağırsağın hasar gördüğü ömür boyu süren bir hastalıktır.
- 8. Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (SCID)24 saat içindeHem T hem B lenfositlerinin çalışmadığı, bebeklik döneminde ağır ve hayatı tehdit eden enfeksiyonlarla ortaya çıkan en ağır doğumsal bağışıklık yetmezliğidir.
- 9. Talasemi Major (Akdeniz Anemisi)24 saat içindeHer iki ebeveynden bozuk gen alınması sonucu hemoglobin yapılamayan, bebeklikten itibaren ağır kansızlık yapan ve düzenli kan nakli gerektiren kalıtsal hastalıktır.
- 10. Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yiyecek Alımı Bozukluğu (ARFID)Birkaç gün içindeKilo veya beden şekliyle ilgili kaygı olmaksızın, yiyeceklerin duyusal özelliklerinden rahatsızlık, ilgisizlik veya boğulma-kusma korkusu nedeniyle yeme miktarı ya da çeşidinin ciddi şekilde kısıtlanmasıdır.
- 11. Renal Tübüler Asidoz (Böbreğe Bağlı Kan Asitlenmesi)Birkaç gün içindeBöbrek tübüllerinin asidi idrara atamaması veya bikarbonatı geri emememesi sonucu kanın asitlendiği nadir bir böbrek hastalığıdır.
- 12. Bağırsak Solucanı (Askaris)Birkaç gün içindeAscaris lumbricoides adlı büyük yuvarlak solucanın yumurtalarının toprak veya gübreyle kirlenmiş sebzelerle alınmasıyla gelişen bağırsak parazitozudur.
- 13. Primer Amenore (Hiç Adet Görmeme)Birkaç gün içinde15 yaşına gelmiş bir kızın hiç adet görmemesi ya da meme gelişiminden 3 yıl sonra hâlâ adet olmamasıdır.
- 14. Orak Hücre Anemisi24 saat içindeHemoglobinin anormal yapısı yüzünden kırmızı kan hücrelerinin orak şekline girip damarları tıkadığı, ağrılı krizlerle seyreden kalıtsal kan hastalığıdır.
- 15. Tepkisel Bağlanma Bozukluğu (Reaktif Bağlanma)Birkaç gün içindeErken çocuklukta ağır ihmal veya bakım veren kişinin sık değişmesi sonucu çocuğun bakım verenlere duygusal olarak bağlanamaması ve teselli aramamasıdır.
- 16. Vezikoüreteral Reflü (İdrarın Böbreğe Geri Kaçması)Birkaç gün içindeİdrarın mesaneden böbreklere doğru geri kaçmasıdır; çocuklarda tekrarlayan ateşli idrar yolu enfeksiyonlarının önemli nedenidir.
Sık sorulan sorular
Büyüme geriliği / boy kısalığı neden olur?
Büyüme geriliği / boy kısalığı; Büyüme Hormonu Eksikliği, Turner Sendromu, Down Sendromu, Gecikmiş Ergenlik, Kistik Fibrozis, Raşitizm (D Vitamini Eksikliğine Bağlı Kemik Yumuşaması) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Büyüme geriliği / boy kısalığı için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Endokrinoloji ve Metabolizma, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Tıbbi Genetik, Hematoloji bölümleri ilgilenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.