Kas güçsüzlüğü: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Kas güçsüzlüğü, birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.
Diğer ifadeler: kas zayıflığı, merdiven çıkamama, kollarda güçsüzlük
Kas güçsüzlüğü şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Kas güçsüzlüğü hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Down SendromuBirkaç gün içinde21. kromozomun fazladan bir kopyasının bulunmasıyla ortaya çıkan, gelişim geriliği ve tipik yüz görünümüyle seyreden doğumsal bir genetik durumdur. Erken destek ve düzenli sağlık takibiyle hayat kalitesi bariz şekilde artar.
- 2. Potasyum Düşüklüğü (Hipokalemi)24 saat içindeKandaki potasyumun 3,5 mmol/L'nin altına düşmesiyle kas güçsüzlüğü, kramplar, kabızlık ve kalp ritim bozukluklarına yol açan elektrolit bozukluğudur.
- 3. Spinal Müsküler Atrofi (SMA)24 saat içindeOmurilikteki bedensel aktivite sinir hücrelerinin kaybıyla ilerleyici kas güçsüzlüğü ve erimesine yol açan kalıtsal bir hastalıktır. Yeni tedaviler sayesinde erken teşhis hayati büyük önem taşır.
- 4. Kas Yırtığı (Adale Yırtılması)Birkaç gün içindeAni depar, sıçrama veya zorlanma sırasında kas liflerinin gerilip yırtılmasıyla aniden başlayan keskin ağrı, morarma ve kas fonksiyon kaybı yapan yaralanmadır.
- 5. D Vitamini EksikliğiRutinVücutta kemik sağlığı için gerekli D vitamininin yetersiz olmasıdır; Türkiye'de en çok da kadınlarda ve kapalı ortamda yaşayanlarda çok yaygındır.
- 6. Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi)HemenKandaki potasyumun 5,0-5,5 mmol/L'nin üzerine çıkmasıdır; çoğunlukla böbrek yetmezliği ve bazı ilaçlarla ilişkilidir ve ani ölümcül ritim bozukluklarına neden olabilir.
- 7. Osteomalazi (Kemik Yumuşaması)Birkaç gün içindeErişkinlerde ağır ve uzun süreli D vitamini, kalsiyum veya fosfor eksikliğine bağlı olarak kemiklerin yeterince sertleşemediği ve yumuşadığı hastalıktır.
- 8. Hipertiroidi (Tiroid Bezinin Fazla Çalışması)Birkaç gün içindeTiroid bezinin fazla hormon üretmesi sonucu metabolizmanın hızlandığı; çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve sinirliliğe yol açan hastalıktır.
- 9. Cushing Sendromu (Kortizol Fazlalığı)Birkaç gün içindeVücutta uzun zaman fazla kortizol hormonu bulunmasıyla gövdede yağlanma, yüzde yuvarlaklaşma, mor çatlaklar ve kas güçsüzlüğü gelişen hastalıktır.
- 10. Rabdomiyoliz (Kas Yıkımı)Hemenİskelet kaslarının hızla yıkılıp içeriğinin kana karışmasıyla kas ağrısı, kola renginde idrar ve akut böbrek yetmezliğine yol açabilen acil bir durumdur.
- 11. Myastenia Gravis (Kas Yorgunluğu Hastalığı)24 saat içindeSinir ile kas arasındaki iletimin bağışıklık sistemi tarafından bozulmasıyla kasların kullandıkça yorulduğu, dinlenince düzeldiği bir hastalıktır.
- 12. Polimiyozit ve Dermatomiyozit24 saat içindeKaslarda iltihap sonucu en çok da omuz ve kalça kaslarında haftalar içinde ilerleyen güçsüzlük yapan, dermatomiyozitte cilt döküntüsünün de eşlik ettiği hastalıklardır.
- 13. ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz)Birkaç gün içindeKasları kontrol eden sinir hücrelerinin ilerleyici kaybıyla kollarda, bacaklarda, konuşma, yutma ve solunum kaslarında giderek artan güçsüzlük ve erime ile seyreden bir hastalıktır.
- 14. Duchenne Musküler Distrofi (Kas Erimesi Hastalığı)Birkaç gün içindeErkek çocuklarda distrofin proteini eksikliği sebebiyle kasların giderek zayıflayıp eridiği kalıtsal bir kas hastalığıdır.
- 15. Konjenital Hipotiroidi (Doğuştan Tiroid Yetersizliği)24 saat içindeBebeğin tiroid bezinin doğuştan yeterli hormon üretememesidir. Topuk kanı taramasıyla erken bulunup tedavi edilmediğinde kalıcı zihinsel geriliğe sebep olur.
- 16. Miyotonik DistrofiBirkaç gün içindeKasların kasıldıktan sonra gevşeyememesi (miyotoni), yüz ve el kaslarında güçsüzlük, erken katarakt, kalp ritim sorunları ve hormonal bozukluklarla seyreden kalıtsal bir kas hastalığıdır.
- 17. Hiperparatiroidi (Paratiroid Bezinin Fazla Çalışması)Birkaç gün içindeParatiroid bezlerinden birinin veya birkaçının fazla parathormon üretmesiyle kanda kalsiyumun yükseldiği hastalıktır.
- 18. Hiperaldosteronizm (Conn Sendromu)Birkaç gün içindeBöbrek üstü bezlerinin fazla aldosteron hormonu üretmesiyle tuz ve su tutulması sonucu tansiyonun yükseldiği, çoğunlukla potasyumun düştüğü hastalıktır.
- 19. Kalsiyum Yüksekliği (Hiperkalsemi)24 saat içindeKandaki kalsiyumun normalin üzerine çıkmasıdır; en sık hiperparatiroidi ve kanserlere bağlıdır ve susama, kabızlık, halsizlik ile konfüzyona sebep olur.
- 20. BotulizmaHemenClostridium botulinum toksininin yol açtığı, çift görme, göz kapağı düşmesi, yutma ve konuşma güçlüğüyle başlayıp yukarıdan aşağı ilerleyen felç ile seyreden hayatı tehdit eden bir zehirlenmedir.
- 21. Raşitizm (D Vitamini Eksikliğine Bağlı Kemik Yumuşaması)Birkaç gün içindeBüyüyen çocuklarda D vitamini, kalsiyum veya fosfor eksikliğine bağlı olarak kemiklerin yeterince sertleşememesidir. Bacaklarda eğrilik, bileklerde kalınlaşma ve gelişme geriliğine yol açar.
- 22. Renal Tübüler Asidoz (Böbreğe Bağlı Kan Asitlenmesi)Birkaç gün içindeBöbrek tübüllerinin asidi idrara atamaması veya bikarbonatı geri emememesi sonucu kanın asitlendiği nadir bir böbrek hastalığıdır.
- 23. Trişinoz (Trişinelloz)24 saat içindeTrichinella larvalarını içeren çiğ veya az pişmiş domuz ya da yaban domuzu etinin tüketilmesiyle gelişen, ishal, ateş, göz kapağı şişliği ve şiddetli kas ağrısıyla seyreden bir parazit hastalığıdır.
- 24. Hipofiz Yetmezliği (Hipopituitarizm)Birkaç gün içindeHipofiz bezinin bir veya birden fazla hormonu yeterince üretememesiyle tiroid, böbrek üstü ve üreme bezlerinin de yetersiz çalıştığı durumdur.
- 25. Ataksi (Friedreich ve Spinoserebellar Ataksiler)Birkaç gün içindeBeyincik ve omurilik yollarının kalıtsal olarak bozulmasıyla ilerleyici denge kaybı, sarhoş gibi yürüme, konuşma ve el koordinasyonu bozukluğuyla seyreden hastalıklardır.
- 26. Dirençli Hipertansiyon (İlaçla Düşmeyen Tansiyon)Birkaç gün içindeBiri idrar söktürücü olmak üzere en az üç farklı tansiyon ilacının uygun dozda kullanılmasına rağmen tansiyonun hedef değerlere düşmemesidir.
- 27. Böbrek Üstü Bezi Kanseri (Adrenokortikal Karsinom)24 saat içindeBöbrek üstü bezinin kabuk kısmından gelişen nadir ve agresif bir kanserdir. Genellikle aşırı hormon salgısına bağlı hızla gelişen Cushing benzeri belirtiler veya erkeksi özelliklerle kendini gösterir.
- 28. Timoma (Timus Bezi Tümörü)24 saat içindeGöğüs kemiğinin arkasında yer alan timus bezinden gelişen nadir bir tümördür. Sıklıkla kas güçsüzlüğüyle seyreden miyastenia gravis hastalığıyla birlikte ortaya çıkar.
- 29. Batı Nil Virüsü EnfeksiyonuBirkaç gün içindeCulex sivrisineklerinin kuşlardan insana taşıdığı Batı Nil virüsünün yol açtığı, genellikle belirtisiz veya grip benzeri geçen, yaşlılarda ise menenjit ve ensefalite yol açabilen bir enfeksiyondur.
Sık sorulan sorular
Kas güçsüzlüğü neden olur?
Kas güçsüzlüğü; Down Sendromu, Potasyum Düşüklüğü (Hipokalemi), Spinal Müsküler Atrofi (SMA), Kas Yırtığı (Adale Yırtılması), D Vitamini Eksikliği, Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Kas güçsüzlüğü için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Endokrinoloji ve Metabolizma, Nöroloji, Acil Servis, Tıbbi Genetik bölümleri ilgilenir.
Kas güçsüzlüğü ne zaman acildir?
Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi), Rabdomiyoliz (Kas Yıkımı), Botulizma gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.