Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü: Olası Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli
Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü yaşıyorsanız hangi hastalıkların söz konusu olabileceğini ve hangi doktora gitmeniz gerektiğini merak ediyor olabilirsiniz. İşte olası nedenler.
Diğer ifadeler: dikkat dağınıklığı, odaklanamama
Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Çocukta DEHB)RutinYaşına göre bariz dikkat sorunu, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle giden, 12 yaşından önce başlayan nörogelişimsel bir durumdur.
- 2. Depresyon (Majör Depresif Bozukluk)Birkaç gün içindeEn az iki hafta boyunca neredeyse her gün süren çökkün ruh hali ve ilgi kaybıyla giden, tedavi edilebilir yaygın bir ruh sağlığı sorunudur.
- 3. Yaygın Anksiyete BozukluğuRutinEn az altı ay boyunca günlerin çoğunda, çok sayıda farklı konuda kontrol edilmesi güç aşırı endişe ve buna eşlik eden bedensel gerginlikle giden bir kaygı bozukluğudur.
- 4. Uykusuzluk Bozukluğu (Kronik İnsomni)RutinUyumak için yeterli fırsat olmasına rağmen haftada en az üç gece, en az üç ay boyunca uykuya dalma, uykuyu sürdürme veya erken uyanma güçlüğü yaşanması ve bunun gündüz işlevlerini etkilemesidir.
- 5. Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB)RutinÇocuklukta başlayan dikkat eksikliği, dürtüsellik ve iç huzursuzluk belirtilerinin erişkinlikte de sürerek iş, ilişki ve günlük düzeni etkilemesidir.
- 6. Tükenmişlik Sendromu (Burnout)Rutinİş yerinde yönetilemeyen süregen stresin yol açtığı duygusal bitkinlik, işe karşı mesafelenme ve yetersizlik hissiyle tanımlanan bir durumdur.
- 7. FibromiyaljiRutinVücudun çok sayıda bölgesinde 3 aydan uzun süren yaygın ağrı, yorgunluk, uyku bozukluğu ve odaklanma güçlüğü ile seyreden kronik ağrı sendromudur.
- 8. Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)Birkaç gün içindeÖlüm tehdidi, ciddi yaralanma veya cinsel saldırı gibi bir travmatik olaydan sonra bir aydan uzun süren yeniden yaşama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlık belirtileriyle giden bir durumdur.
- 9. İnternet ve Oyun BağımlılığıRutinÇevrim içi oyun, sosyal medya veya internet kullanımının kontrol edilemez hale gelerek okul, iş, uyku ve ilişkiler üzerinde ciddi olumsuz sonuçlara yol açmasıdır.
- 10. Vasküler Demans (Damarsal Bunama)Birkaç gün içindeTekrarlayan küçük veya büyük inmeler ve beyin damar hastalığı nedeniyle düşünme, planlama, dikkat ve hafızada basamaklı şekilde kötüleşmedir.
- 11. Uyku Apnesi (Obstrüktif Uyku Apne Sendromu)Birkaç gün içindeUyku sırasında üst solunum yolunun tekrar tekrar tıkanması sonucu nefesin durması veya azalmasıdır; yüksek sesli horlama ve gündüz uykululuk ile seyreder.
- 12. Doğum Sonrası Depresyon (Postpartum Depresyon)Birkaç gün içindeGebelik sırasında veya doğumdan sonraki haftalar-aylar içinde başlayan, iki haftadan uzun süren ve anneliği zorlaştıran depresyondur.
- 13. Uyum BozukluğuRutinBariz bir yaşam olayından sonraki üç ay içinde başlayan, beklenenden yoğun duygusal veya davranışsal tepkilerle giden geçici bir durumdur.
- 14. Sigara ve Nikotin BağımlılığıRutinSigara, puro, nargile veya elektronik sigara yoluyla alınan nikotine bağımlılık gelişmesi, bırakmakta zorlanılması ve kesildiğinde yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasıdır.
- 15. Post-Konküsyon Sendromu (Sarsıntı Sonrası Sendrom)Birkaç gün içindeBeyin sarsıntısından sonra baş ağrısı, baş dönmesi, unutkanlık, uyku ve duygu durum sorunlarının haftalar-aylar boyunca devam etmesidir.
- 16. Akut Stres BozukluğuBirkaç gün içindeTravmatik bir olayın hemen ardından başlayan ve 3 gün ile 1 ay arasında süren yoğun yeniden yaşama, kaçınma, çözülme ve kaygı belirtileridir.
- 17. Özgül Öğrenme Bozukluğu (Disleksi, Disgrafi, Diskalkuli)RutinZekası normal olan bir çocuğun okuma, yazma veya matematik becerilerinden birinde ya da birkaçında yaşına ve eğitimine göre beklenenden bariz şekilde geride kalmasıdır.
- 18. Alzheimer HastalığıBirkaç gün içindeBeyin hücrelerinin yavaş yavaş kaybıyla önce yakın hafızanın, ardından düşünme, dil ve günlük hayat becerilerinin bozulduğu en sık bunama nedenidir.
- 19. Hafif Bilişsel BozuklukRutinYaşa göre beklenenden fazla olan fakat günlük hayat bağımsızlığını bozmayan hafıza veya düşünme sorunlarıdır; bir kısmı ilerleyen dönemde bunamaya ilerleyebilir.
- 20. Bipolar Bozukluk Tip 1 (Manik Depresif Hastalık)24 saat içindeEn az bir hafta süren bariz coşku veya taşkınlık (mani) dönemleri ile sıklıkla depresyon dönemlerinin görüldüğü uzun süreli bir duygudurum bozukluğudur.
- 21. B12 Vitamini EksikliğiBirkaç gün içindeSinir sistemi ve kan yapımı için gerekli B12 vitamininin yetersiz olmasıyla halsizlik, uyuşma, unutkanlık ve kansızlığa yol açan yaygın bir durumdur.
- 22. Lohusalık Hüznü (Baby Blues)RutinDoğumdan sonraki ilk günlerde başlayan, ağlamaklılık ve duygusal hassasiyetle giden, genellikle iki hafta içinde kendiliğinden geçen geçici bir durumdur.
- 23. Distimi (Kalıcı Depresif Bozukluk)RutinEn az iki yıl (çocuk ve ergenlerde bir yıl) boyunca günlerin çoğunda süren, hafif-orta şiddette ama süregen depresif ruh halidir.
- 24. Bipolar Bozukluk Tip 2Birkaç gün içindeTekrarlayan depresyon dönemleri ile daha hafif coşku-taşkınlık dönemlerinin (hipomani) birlikte görüldüğü bir duygudurum bozukluğudur.
- 25. Esrar (Kannabis) BağımlılığıBirkaç gün içindeEsrar veya sentetik kannabinoidlerin kontrolsüz ve sorun yaratacak şekilde kullanılması, bırakmakta zorlanılması ve yoksunluk belirtileri görülmesiyle giden bir bağımlılıktır.
- 26. Beyin Sarsıntısı (Hafif Kafa Travması)24 saat içindeBaşa alınan darbe sonrası beynin işlevlerinde geçici bozulma olmasıdır; baş ağrısı, sersemlik, unutkanlık ve bulantı sık ortaya çıkar.
- 27. Karşıt Olma Karşı Gelme BozukluğuRutinÇocuğun en az altı aydır özellikle yetişkinlere karşı sürekli öfkeli, tartışmacı, karşı gelen ve kinci bir tutum sergilemesidir.
- 28. İnsülin DirenciRutinHücrelerin insülin hormonuna yeterince yanıt vermemesi sebebiyle vücudun daha fazla insülin salgıladığı, diyabete zemin hazırlayan metabolik durumdur.
- 29. Kulak Çınlaması (Tinnitus)RutinDışarıda gerçek bir ses kaynağı olmadan kulakta veya başın içinde çınlama, uğultu, vızıltı gibi seslerin duyulmasıdır.
- 30. Adet Öncesi Disforik Bozukluk (PMDD)RutinAdetten önceki 1-2 haftada bariz çökkünlük, sinirlilik ve duygu dalgalanmalarının ortaya çıkıp adetle birlikte geçtiği ağır bir adet öncesi durumdur.
- 31. Mevsimsel Depresyon (Kış Depresyonu)RutinHer yıl aynı mevsimde, genellikle sonbahar-kış aylarında başlayıp ilkbaharda kendiliğinden düzelen tekrarlayıcı depresyon dönemleridir.
- 32. Uzamış Yas Bozukluğu (Komplike Yas)Birkaç gün içindeYakın birinin ölümünden sonra en az 12 ay (çocuklarda 6 ay) geçmesine rağmen yoğun özlem ve acının günlük hayatı engelleyecek düzeyde sürdüğü durumdur.
- 33. Tourette Sendromu ve Tik BozukluğuRutinÇocuklukta başlayan, tekrarlayıcı, ani, istemsiz hareketler (motor tik) ve seslerle (ses tiki) seyreden bir nörogelişimsel bozukluktur.
- 34. Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)Rutinİstenmeden zihne gelen, rahatsızlık veren düşünceler (obsesyonlar) ve bu kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar (kompulsiyonlar) ile giden bir bozukluktur.
- 35. İlaç Aşırı Kullanım Baş AğrısıBirkaç gün içindeMigren veya gerilim tipi baş ağrısı olan insanlarda ağrı kesicilerin çok sık kullanılması sonucu baş ağrısının neredeyse her gün hale gelmesidir.
- 36. Davranım BozukluğuBirkaç gün içindeÇocuk veya ergende başkalarının temel haklarını ve yaşına uygun toplumsal kuralları sürekli ihlal eden saldırganlık, yıkıcılık, hırsızlık ve kural ihlali davranışlarıdır.
- 37. Çölyak Dışı Gluten HassasiyetiRutinÇölyak hastalığı veya buğday alerjisi olmadığı halde gluten içeren besinlerden sonra sindirim ve genel şikayetlerin ortaya çıkmasıdır.
- 38. Absans Epilepsi (Dalma Nöbetleri)Birkaç gün içindeÖzellikle çocuklarda görülen, birkaç saniye süren, bakışların sabitlenip çocuğun anlık olarak dünyayla bağlantısının koptuğu sık tekrarlayan nöbetlerdir.
- 39. İdiyopatik Hipersomni (Aşırı Uyku Hastalığı)RutinGece uzun zaman uyunmasına rağmen gündüz aşırı uykululuk, sabah uyanmakta çok zorlanma ve uyandıktan sonra uzun süren sersemlikle seyreden bir uyku hastalığıdır.
- 40. Şizofreni24 saat içindeGerçeği algılama, düşünme, duygulanım ve davranışı etkileyen; sanrı, varsanı ve düşünce dağınıklığıyla giden, en az 6 ay süren uzun soluklu bir ruhsal hastalıktır.
Sık sorulan sorular
Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü neden olur?
Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü; Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Çocukta DEHB), Depresyon (Majör Depresif Bozukluk), Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Uykusuzluk Bozukluğu (Kronik İnsomni), Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (Erişkin DEHB), Tükenmişlik Sendromu (Burnout) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Nöroloji, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon bölümleri ilgilenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.